پایان نامه ارزیابی ساختار مالکیت و ساختار شرکت با نگهداشت وجه نقد

ارزیابی رابطه­ بین ساختار مالکیت و ساختار شرکت با نگهداشت وجه نقد در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران
 
شهریورماه ۱۳۹۳  
 

   برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

دانلود پایان نامه

دانلود پایان نامه

متن پایان نامه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فصل اول:کلیات تحقیق
۱-۱ مقدمه ۲
۱-۲ بیان مساله. ۴
۱-۳ ضرورت و اهمیت تحقیق ۶
۱-۴ اهداف تحقیق ۸
۱-۵ سوالات تحقیق ۸
۱-۶ فرضیات تحقیق ۹
۱-۷ روش کلی تحقیق ۹
۱-۸ قلمرو تحقیق ۹
۱-۸-۱ قلمرو موضوعی تحقیق ۱۰
۱-۸-۲ قلمرو تحقیق از لحاظ زمانی ۱۰
۱-۸-۳ قلمرو مکانی تحقیق ۱۰
۱-۹ تعریف عملیاتی واژه ها ۱۰
۱-۱۰ساختار تحقیق ۱۱
فصل دوم:ادبیات و پیشینه تحقیق
۲-۱ مقدمه ۱۳
۲-۲ ساختار مالکیت. ۱۴
۲-۲-۱ گروه بندی مالکیت و کنترل ۱۶
۲-۲-۲ مالکیت سرمایه گذاران نهادی ۱۷
۱-۲-۲-۲ نفوذ سرمایه گذاران نهادی ۱۹
۲-۲-۳ حاکمیت شرکتی ۲۰
۲-۲-۳-۱ مفهوم حاکمیت شرکتی ۲۰
۲-۲-۳-۲ تئوری نمایندگی ۲۱
۲-۲-۴ نظارت مالکان بر مدیران ۲۲
۲-۲-۵ خصوصی سازی ۲۳
۲-۲-۶ فرضیه های مربوط به نقش نظارتی سهامداران نهادی ۲۴
۲-۲-۶-۱ فرضیه نظارت کارآمد. ۲۵
۲-۲-۶-۲ فرضیه همگرایی منافع. ۲۵
۲-۲-۷ سرمایه گذاران شرکتی ۲۶
۲-۲-۸ سرمایه گذاران مدیریتی ۲۸
۲-۲-۹ نظریه بنگاه اقتصادی ۳۰
۲-۳ ساختار شرکت. ۳۰
۲-۴ نگهداشت وجه نقد. ۳۱
۲-۴-۱ وجه نقد. ۳۱
۲-۴-۲ حد مطلوب نگهداشت وجه نقد. ۳۲
۲-۴-۳ نظریه های مرتبط با سطح نگهداشت وجه نقد. ۳۳
۲-۴-۳-۱ نظریه عدم تقارن اطلاعاتی ۳۴
۲-۴-۳-۲ نظریه نمایندگی ۳۴
۲-۴-۳-۳ نظریه موازنه. ۳۵
۲-۴-۳-۴ نظریه سلسله مراتب تامین مالی ۳۵
۲-۴-۴ عوامل تعیین کننده وجه نقد از دیدگاه موازنه. ۳۵
۲-۴-۴-۱ فرصت های سرمایه گذاری ۳۵
۲-۴-۴-۲ میزان نقدشوندگی دارایی های جاری ۳۶
۲-۴-۴-۳ اهرم مالی ۳۶
۲-۴-۴-۴ اندازه ۳۶
۲-۴-۴-۵ جریان نقدی ۳۶
۲-۴-۴-۶ عدم اطمینان جریان نقدی ۳۷
۲-۴-۴-۷ سررسید بدهی ۳۷
۲-۴-۴-۸ بحران مالی ۳۷
۲-۴-۴-۹ پرداخت سود سهام. ۳۷
۲-۴-۵ حاکمیت شرکتی و نگهداشت وجه نقد. ۳۸
۲-۴-۶ عدم تقارن اطلاعات و نگهداشت وجه نقد. ۳۸
۲-۴-۷ ابزارهای تامین مالی ۳۹
۲-۴-۸ نقد شوندگی ۳۹
۲-۵ پیشینه تحقیق ۴۳
۲-۵-۱ پیشینه داخلی ۴۳
۲-۵-۲ پیشینه خارجی ۴۸
۲-۵-۳ خلاصه فصل ۵۵
فصل سوم:روش اجرای تحقیق
۳-۱ مقدمه ۵۹
۳-۲ روش کلی تحقیق ۵۹
۳-۳ جامعه آماری ۶۰
۳-۳-۱ حجم نمونه و کفایت آن ۶۱
۳-۳-۲ روش نمونه گیری و دلیل انتخاب ۶۲
۳-۴ روش گردآوری داده ها ۶۲
۳-۵ ابزار گردآوری داده ها ۶۲
۳-۶ پایایی واعتبار ابزار تحقیق ۶۲
۳-۷ روش‌ها و ابزار تجزیه و تحلیل داده‏ها ۶۳
۳-۷-۱ روش های آماری ۶۳
۳-۷-۲ مدل تحقیق ۶۴
۳-۷-۲-۱ مدل ریاضی تحقیق ۶۴
۳-۷-۲-۲ تعریف متغیر ها ۶۴
۳-۷-۲-۳ نحوه اندازه گیری متغیر ها ۶۵
۳-۷-۲-۴ دسته بندی متغیر ها ۶۶
۳-۷-۲-۵ رابطه بین متغیر ها ۶۶
۳-۷-۲-۶ اندازه گیری رابطه. ۶۶
۳-۷-۳ نرم افزارها ۶۷
 
فصل چهارم:بیان یافته ها
۴-۱ مقدمه ‏ ۶۹
۴-۲ توصیف جامعه و نمونه آماری ۶۹
۴-۳ توصیف یافته ها ۷۱
۴-۴ تحلیل یافته ها ۷۳
۴-۴-۱ تحلیل پیش فرض ها ۷۳
۲ تحلیل پیش فرضهای استفاده از مدل تابلویی ۸۱
۳ تحلیل روابط بین متغیرها ۸۲
۱ رابطه بین مالکیت نهادی و سطح نگهداشت وجه نقد. ۸۳
۴-۴-۳-۲ رابطه بین مالکیت مدیریتی و سطح نگهداشت وجه نقد. ۸۶
۲ رابطه بین مالکیت شرکتی و سطح نگهداشت وجه نقد. ۸۹
۴-۴-۳-۴ رابطه بین ساختار مالکیت و سطح نگهداشت وجه نقد. ۹۳
۵ رابطه بین ساختار شرکت(تنوع محصول) و سطح نگهداشت وجه نقد. ۹۶
فصل پنجم:تلخیص،نتیجه گیری و پیشنهادها
۵-۱ مقدمه ۱۰۲
۵-۲ خلاصه پژوهش ۱۰۲
۵-۳ ارزیابی و تشریح نتایج آزمون فرضیه طبق شرایط متغیرها ۱۰۳
۵-۴ نتیجه گیری کلی ۱۰۶
۵-۵ پیشنهادها ۱۰۷
۵-۵-۱ پیشنهادهای کاربردی بر مبنای نتایج تحقیق ۱۰۷
۵-۵-۲ پیشنهادهای کاربردی بر مبنای تحقیقات آتی ۱۰۹
۵-۶ محدودیتهای پزوهش ۱۱۰
پیوست ها:
پیوست الف:نام شرکتهای جامعه آماری ۱۱۲
. ۱۱۳
 
 
منابع و ماخذ:
منابع فارسی ۱۲۰
منابع لاتین ۱۲۲
منابع اینترنتی ۱۲۴
 
جدول(۱-۲):پژوهش های پیشین در خارج از ایران ۵۶
جدول (۲-۲):پژوهش های پیشین در ایران ۵۷
جدول (۱-۳): نحوه انتخاب و استخراج جامعه. ۶۱
جدول(۱-۴):توصیف شرکت های نمونه آماری ۷۰
جدول (۲-۴):  اندازه شاخص های آمار توصیفی مربوط به متغیرهای تحقیق ۷۲
جدول(۳-۴):  بررسی فرض نرمال بودن متغیرها ۷۴
جدول(۴-۴):  بررسی فرض نرمال بودن متغیرهای تبدیلی ۷۵
جدول ( ۵-۴): نتایج آزمون ناهمسانی واریانس ها ۷۸
جدول ( ۶-۴): بررسی فرض استقلال خطاها ۷۹
جدول :(۷-۴) ضرایب همبستگی متغیرهای مستقل ۸۰
۸۲
جدول (۹- ۴): برآورد  رگرسیونی برای رابطه بین مالکیت نهادی و سطح نگهداشت وجه نقد. ۸۳
جدول (۱۰- ۴): ضریب همبستگی اسپیرمن بین مالکیت نهادی و نگهداشت وجه نقد در سطح شرکتهای با اندازه ی کوچک و بزرگ   ۸۵
جدول (۱۱- ۴): برآورد  رگرسیونی برای رابطه بین مالکیت مدیریتی و سطح نگهداشت وجه نقد. ۸۶
جدول (۱۲- ۴): ضریب همبستگی اسپیرمن بین مالکیت مدیریتی و نگهداشت وجه نقد سطح در شرکتهای با اندازه ی کوچک و بزرگ   ۸۸
جدول (۱۳- ۴): برآورد  رگرسیونی برای رابطه بین مالکیت شرکتی و سطح نگهداشت وجه نقد. ۸۹
جدول (۱۴- ۴): ضریب همبستگی اسپیرمن بین مالکیت شرکتی و نگهداشت وجه نقد در سطح شرکتهای با اندازه ی کوچک و بزرگ   ۹۱
جدول (۱۵- ۴): برآورد  رگرسیونی برای رابطه بین ساختار مالکیت و سطح نگهداشت وجه نقد. ۹۳
جدول (۱۶- ۴): ضریب همبستگی چند گانه بین ساختار مالکیت و نگهداشت وجه نقد در سطح شرکتهای با اندازه ی کوچک و بزرگ   ۹۵
جدول (۱۷- ۴): برآورد  رگرسیونی برای رابطه بین ساختار شرکت و سطح نگهداشت وجه نقد. ۹۶
جدول (۱۸- ۴): ضریب همبستگی اسپیرمن بین ساختار شرکت و نگهداشت وجه نقد در سطح شرکتهای با اندازه ی کوچک و بزرگ   ۹۹
جدول (۱۹-۴):خلاصه یافته های حاصل از بررسی ارتباط بین متغیرهای پژوهش ۱۰۰
جدول(۱-۵): نتیجه گیری کلی فرضیات ۱۰۷
 
نمودار(۱-۴):بررسی نرمال بودن خطاهای رابطه بین مالکیت نهادی و سطح نگهداشت وجه نقد. ۷۶
نمودار(۲-۴):بررسی نرمال بودن خطاهای مالکیت شرکتی و سطح نگهداشت وجه نقد. ۷۶
نمودار(۳-۴):بررسی نرمال بودن خطاهای رابطه بین مالکیت مدیریتی و سطح نگهداشت وجه نقد. ۷۶
نمودار(۴-۴): بررسی نرمال بودن خطاهای رابطه بین ساختار مالکیت و سطح نگهداشت وجه نقد. ۷۷
نمودار(۵-۴): بررسی نرمال بودن خطاهای رابطه بین ساختار شرکت و سطح نگهداشت وجه نقد. ۷۷
 
چکیده
در این تحقیق ، رابطه بین ساختار مالکیت و ساختار شرکت با نگهداشت وجه نقد در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران را مورد بررسی قرار دادیم. تحقیق مورد نظر از جهت هدف، یک تحقیق کاربردی است. از لحاظ نوع طرح تحقیق به جهت تکیه بر اطلاعات تاریخی، پس رویدادی است و روش استنتاج آن استقرایی و از نوع همبستگی می باشد.
تحقیق حاضر شامل دو فرضیه اصلی و سه فرضیه فرعی می باشد.جامعه مطالعاتی پژوهش حاضر شرکت های  پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در طی یک دوره پنج ساله (سال های۱۳۹۲-۱۳۸۸) می باشد.در نهایت با توجه به محدودیت های تحقیق اطلاعات مربوط به ۸۲ شرکت جمع آوری گردید و سپس با بهره گرفتن از جدول مورگان تعداد ۶۸ شرکت به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب گردید.
جهت مستند سازی نتایج تجزیه و تحلیل آماری و ارائه راه حل های نهایی ،محقق از شیوه آماری با بهره گرفتن از نرم افزارهای SPSS و Eviews  اقدام به تجزیه و تحلیل سوالات و فرضیات نموده است.
فرضیه های تحقیق با بهره گرفتن از رگرسیون خطی  و آزمون های F و t تحلیل شده اند. نتایج حاصل از آزمون فرضیه ها نشان می دهد که:

  1. بین مالکیت نهادی و نگهداشت وجه نقد رابطه وجود دارد.
  2. بین مالکیت مدیریتی و نگهداشت وجه نقد رابطه وجود ندارد.
  3. بین مالکیت شرکتی و نگهداشت وجه نقد رابطه وجود دارد.
  4. بین ساختار مالکیت و نگهداشت وجه نقد رابطه وجود دارد.
  5. بین ساختار شرکت و نگهداشت وجه نقد رابطه وجود دارد.

 
واژه های کلیدی:ساختار مالکیت،ساختار شرکت،نگهداشت وجه نقد،اندازه شرکت
 
 
فصل اول:
کلیات تحقیق
 

۱-۱       مقدمه

معمولا یکی از توانمند ترین ابزار های تجزیه و تحلیل وضعیت فعلی و آتی شرکت، صورت جریان وجوه نقد است. صورت جریان وجوه نقد، کلیه منابع و مصارف وجوه نقد شرکت طی یک دوره مالی را در پنج بخش اصلی نمایش داده و بدین ترتیب میزان افزایش یا کاهش وجه نقد در پایان دوره مالی را نسبت به ابتدای آن نشان می دهد. الزامی شدن تهیه صورت گردش وجه نقد در استانداردهای حسابداری ، نشان دهنده اهمیت بالای وجه نقد شرکت در تصمیم گیری های اقتصادی است. اهمیت نگهداری وجه نقد برای شرکت ها در اینست که شرکت بدون وجه نقد قادر به ادامه حیات نیست.
این موضوع که شرکت ها چگونه سطح مناسبی را برای نگهداشت وجه نقد، تعیین می کنند از دیدگاه های مختلفی قابل بررسی است. پیش ازین، مدل های شناخته شده ای از دیدگاه های کلی به بررسی و تبیین این موضوع پرداخته اند. طبق این نظریه، شرکت ها میزان بهینه وجه نقد خود را با برقراری یک موازنه(تعادل)  میان منافع و هزینه های نگهداری وجه نقد تعیین می کنند. در حقیقت، شرکت ها سطح بهینه وجه نقد خود را با تعیین میزان اهمیت هزینه های نهایی و منافع نهایی ناشی از نگهداری وجه نقد تنظیم می کنند. نکته مهم این نظریه، این است که سطح مطلوبی از وجه نقد برای شرکت ها وجود دارد که در آن مدیریت با رویکردی فعالانه، بر اساس تحلیل هزینه -منفعت نسبت به نگهداری وجه نقد تصمیم گیری می کند.
نگهداری وجه نقد از احتمال بحران مالی می کاهد و به عنوان ذخیره ای امن برای مواجهه با زیان های غیر منتظره به شمار می رود و همچنین پیگیری سیاست های سرمایه گذاری بهینه را در زمانی که شرکت با محدودیتهای مالی مواجه است، ممکن می سازد و نهایتاً به کم کردن هزینه های جمع آوری منابع مالی یا نقد کردن دارایی های موجود کمک می کند.(تهرانی و همکاران،۱۳۸۷).
چگونگی به کارگرفتن وجوه داخلی، تصمیمی مهم در تضاد بین سهامداران و مدیران است. در دوران رشد اقتصادی شرکت، همان طور که ذخایر وجه نقد افزایش می یابد، مدیران تصمیم می گیرند که آیا وجه نقد بین سهامداران توزیع شود، صرف مخارج داخلی شود، برای تحصیل خارجی به کارگرفته شود و یا همچنان نگهداری شود؟ این که مدیران منفعت طلب چگونه بین مصرف یا نگهداشت ذخایر وجه نقد یکی را انتخاب می کنند، موضوعی مبهم است. مدیران باید منافع شخصی مخارج جاری را با انعطاف پذیری که با نگهداشت ذخایر وجه نقد به دست می آید، مقایسه کنند. بعلاوه، مدیران منفعت طلب باید احتمال فزونی منافع بر مخارج ناشی از نگهداشت وجه نقد زیاد را اندازه گیری کنند.
تشکیل شرکت بامسولیت  محدود و گشودن مالکیت شرکت برای عموم، بر روش اداره شرکت ها، تأثیر قابل ملاحظه ای گذاشت. سیستم بازار به گونه ای سازماندهی گردید که مالکان شرکت ها، اداره شرکت را به مدیران شرکت تفویض کنند. جدائی « مالکیت» از «مدیریت» منجر به عمومیت مسئله نمایندگی گردید. در این مسئله تضاد بین به حداکثر رساندن منافع کارگماران و کارگزاران، مفروض است. حل مشکل نمایندگی تا حدودی اطمینان خاطر سهامداران را فراهم می کند که مدیران در تلاشند تا ثروت آنان را به حداکثر برسانند. برای حصول اطمینان از ایفای مسئولیت پاسخ گویی بنگاههای اقتصادی در مقابل عموم و افراد ذینفع بایدنظارت  و مراقبت کافی به عمل آید. در روابط نمایندگی،هدف مالکان حداکثر سازی ثروت است ولذا به منظور دستیابی به این هدف می باید وجه نقد موجود در شرکت را به میزان مناسبی نگهداری کنند تا به حد مطلوبی از سود و بازده در شرکت دستیابند.در این صورت سوال مطرح این است که:آیا متفاوت بودن ساختار مالکیت شرکت ها بر نگهداشت وجه نقد تاثیر دارد؟یعنی اگر مالکان شرکت را گروه هایی مختلف،ماننددولت، موسسات مالی، بانک هاوشرکت های دیگر تشکیل دهند،میزان مناسب و مطلوب دارایی نقدی در شرکت چگونه خواهد بود؟ووجود کدامیک از ترکیب های متفاوت مالکیت،در میزان نگهداشت وجه نقد موثرتراست ؟ همچنین با توجه به اینکه تنوع شرکت یک موضوع مهم تجربی در مدیریت مالی است و استراتژی های تنوع می توانند توازن رقابتی یک صنعت را تحت تا ثیر قرار دهند،لذا درتحقیق حاضر با مطالعه تحقیقات انجام گرفته در زمینه تنوع سازمانی، و بررسی مدل های ارائه شده برای اندازه گیری تنوع، به بررسی ارتباط موجود بین تنوع با میزان نگهداری وجه نقد شرکت های تولیدی  بورس اوراق بهادار تهران می پردازد.(تهرانی و همکاران،۱۳۸۷).

۱-۲      بیان مساله

پیدایش انقلاب صنعتی و تداوم آن در اروپا در قرن نوزدهم ، شکل گیری کارخانه های بزرگ و انجام طرح های عظیمی چون احداث شبکه های سراسری راه آهن ، این حقیقت را فاش ساخت که به سرمایه های مالی کلانی نیاز است. فراهم نمودن چنین سرمایه هایی از امکانات مالی یک یا چند سرمایه گذار و حتی دولت های آن زمان فراتر بود. از سوی دیگر ، یک یا چند سرمایه گذار نیز آمادگی پذیرش خطر تجاری چنین فعالیت های بزرگی را نداشتند. از این رو با بهره گیری از دو دستاورد بزرگ و مفید انقلاب صنعتی ، یعنی سازماندهی و همکاری ، اولین شرکت های سهامی شکل گرفت که مسئولیت صاحبان سهام محدود به مبلغ سرمایه گذاری آن ها بود و مهمترین ویژگی  شرکت های سهامی تفکیک مالکیت از مدیریت است.

برای سالیان متمادی در گذشته ، اقتصاددانان فرض می کردند که تمامی گروه ها مربوط به یک شرکت سهامی برای یک هدف مشترک فعالیت می کنند. اما در ۳۰ سال گذشته ، موارد بسیاری از تضاد منافع بین گروه ها و چگونگی مواجهه شرکت ها با این گونه تضادها توسط اقتصاددانان مطرح شده است ، این موارد به طور کلی تحت عنوان «تئوری نمایندگی» در حسابداری مدیریت بیان می شود. طبق تعریف جنسن و مک لینگ : رابطه نمایندگی قراردادی است که براساس آن صاحب کار یا مالک ، نماینده یا عامل را از جانب خود منصوب و اختیار تصمیم گیری را به او تفویض می کند.(تهرانی و همکاران،۱۳۸۷).
با جدا شدن مالکیت از مدیریت و ایجاد تضاد منافع ، ارزیابی و کنترل عملکرد شرکت ها به عدم تخصیص بهینه منابع می انجامد که این موضوع سبب زیان مالکیت (سهامداران) و در نهایت اقتصاد جامعه در سطح کلان می شود.
وجه نقد از منابع مهم و حیاتی هر واحد اقتصادی است. ایجاد توازن بین وجه نقد موجود و نیاز های نقدی یکی از مهمترین عوامل سلامت اقتصادی واحدهای تجاری و تداوم فعالیت آنهاست. در بسیاری از تصمیمات مالی، الگوهای ارزشگذاری اوراق بهادار، روش های ارزیابی طرح های سرمایه ای و غیره، جریان های نقدی نقشی محوری دارد.
واقعیت آنست که در بازار های ناقص، نمی توان براحتی منابع داخلی و خارجی را جایگزین یکدیگر در نظر گرفت. زیرا برای تامین مالی خارج از شرکت باید هزینه اضافی پرداخت.(مارچیکا،۲۰۰۷ و پاولیناو همکاران،۲۰۰۵). به همین دلیل آنها معتقدند که مدیران از طریق نگهداری وجه نقد درصدد کاهش هزینه تامین مالی هستند.
از دیدگاه مدیر منفعت طلب اینکه آیا باید وجوه نقد عاید شده را خرج و یا ذخیره کرد سوالی است که در رابطه با منافع مخارج بیشتر در امروز یا انعطاف پذیری بیشتر در آینده مطرح است . درحالی که کیفیت سرمایه گذاری انجام شده اغلب پس رویدادی است و با تأخیر شناسایی می شود و ذخایر بزرگ وجه نقد می تواند معیاری مهم برای قضاوت سریع سهامدران باشد.
با بهره گرفتن از“مدل تجاری” حد مطلوب( بهینه)، میزان نگهداشت وجه نقد شرکت بیان می شود. این تصمیم گیری با بهره گرفتن از نگهداشت وجه نقد از مقایسه منافع و مخارج نهایی حاصل می شود. میزان نگهداشت وجه نقد احتمالاً بوسیله آشفتگی های مالی، محدود شدن سرمایه گذاری ها بوسیله فقدان منابع مالی و به حداقل رساندن هزینه های جمع آوری منابع، کاهش می یابد.
در این صورت ، سؤال مطرح این است که : آیا متفاوت بودن ساختار مالکیت شرکت ها بر میزان نگهداشت وجه نقد آن ها در شرکت تأثیر دارد ؟ ، اگر مالکان شرکت را گروه های مختلف ، مانند دولت ، مؤسسات مالی ، بانک ها و شرکت های دیگر تشکیل دهند ، چه میزان ذخیره ای از وجه نقد در شرکت ها خواهد بود؟ و وجود کدامیک از این ترکیب های متفاوت مالکیت ، در نگهداشت میزان مناسبی از وجه نقد شرکت مؤثرتر است؟
از سوی دیگرافزایش اهمیت تنوع در تشریح تغییرات ایجاد شده در شکل و نیمرخ سازمان ها وصنایع، منجر به توسعه دامنه وسیعی از تحقیقات در زمینه های مختلف علوم اجتماعی گردیده است.
با توجه به اینکه تنوع شرکت یک موضوع مهم تجربی در مدیریت مالی است و استراتژی های تنوع می توانند توازن رقابتی یک صنعت را تحت تا ثیر قرار دهند،لذا درتحقیق حاضر با مطالعه تحقیقات انجام گرفته در زمینه تنوع سازمانی، و بررسی مدل های ارائه شده برای اندازه گیری تنوع، به بررسی ارتباط موجود بین تنوع با میزان نگهداری وجه نقد شرکت های تولیدی بورس اوراق بهادار تهران می پردازد.(تهرانی و همکاران،۱۳۸۷).
بنابراین ساختار مالکیت و ساختار شرکت در این پژوهش به عنوان متغیرهای مستقل به کار می رود که شاخص سنجش آن میزان مالکیت نهادی، مالکیت شرکتی و مالکیت مدیریتی (ساختار مالکیت) و تنوع(ساختار شرکت)است.
بنابراین سئوال و مسأله اساسی تحقیق که قصد داریم تا در این تحقیق به آنها پاسخ دهیم، عبارت است از :
چه نوع رابطه‌ای بین ساختار مالکیت وساختار شرکت با نگهداشت وجه نقد در بورس اوراق بهادار تهران وجود دارد؟

۱-۳     ضرورت و اهمیت تحقیق

  • وجه نقد از منابع مهم و حیاتی هر واحد اقتصادی است. ایجاد توازن بین وجه نقد موجود و نیاز های نقدی یکی از مهمترین عوامل سلامت اقتصادی واحدهای تجاری و تداوم فعالیت آنهاست. مدیران از طریق نگهداری وجه نقد درصدد کاهش هزینه تامین مالی هستند. بنابراین همواره سعی دارند تا مقدار کافی از وجه نقد را نگهداری کنند. پس نتایج تحقیق در تصمیم گیری سرمایه گذاران، تحلیل گران و اعتبار دهندگان موثر خواهد بود.

 

  • سرمایه گذاران همواره به دنبال شرکتهایی هستند که بهترین سود از سرمایه گذاری در آن شرکتها نصیبشان شود، بااطلاع از نوع مالکیت شرکت و میزان ارتباط آن با نگهداشت وجه نقد که خود از عوامل بسیار مهمی در سرمایه گذاری هاست، می توانند انتخای مناسبتری هنگام سرمایه گذاری داشته باشند.

 

  • میلیون ها نفر که پس اندازهای خود را از راه سرمایه گذاری در اوراق بهادار شرکت ها به آنها سپرده اند، برای اطمینان از این که وجوه سرمایه گذاری شده آنان به طور درست و مؤثر استفاده می شود به صورت های مالی سالانه و میان دوره ای شرکت ها اتکاء می کنند. حتی افراد بیشتری، پس اندازهای خود را به بانک ها و مؤسسات دیگر می سپارند که آنها نیز به نوبه خود، این وجوه را در سهام شرکت ها سرمایه گذاری می کنند. بنابراین تقریباً هر فردی به طور مستقیم یا غیرمستقیم منافعی در شرکت ها دارد و حفظ منافع عمومی مستلزم گزارشهای مالی قابل اتکاء و به موقع از عملیات و سلامتی مالی شرکت های سهامی عام است. نوع مالکیت شرکت ها در میزان اطمینان و اتکای سرمایه گذاران از اهمیت والایی برخوردارست.
  • نتایج این تحقیق برای مسئولین انتقال مالکیت شرکتهای دولتی به مالکان نهادی، مدیریتی و شرکتی، انواع مختلف سرمایه گذاران، کارگزاران بورس ، مدیران شرکتها ، تحلیل گران مالی و سرمایه گذاران و فعالان بورس اوراق بهاداری می تواند مفید واقع شوند.
  • اگربخواهیم جایگاه بازار سرمایه در نظام مالی کشور ارتقا یابد ، شرکت ها نیز باید از لحاظ ذخیره نقدی، قابل مقایسه با محصولات بازارمالی  باشد . لذا شناخت عوامل  موثر بر میزان نقدینگی و نیز میزان ذخیره نقد شرکت ها جهت  واکنش مناسب و به موقع در بازار های مالی به هنگام خرید و فروش سهام سایر شرکت ها  از دید کلان به لحاظ جذب مشارکت عمومی نیز مهم و ضروری است.
  • هیچ تحقیق داخلی تاکنون اثر ساختار مالکیت و ساختار شرکت را بر نگهداشت وجه نقد در بورس اوراق بهادار تهران نسنجیده است. فلذا این موضوع برای اولین بار در این تحقیق مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

پایان نامه سطح نگه­داشت وجه نقد، تمرکز مالکیت و ارزش شرکت­

بهمن ۱۳۹۲

   

متن پایان نامه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب
عنوان                                                                                                                                          صفحه
چکیده ۱
۱-۱ مقدمه. ۳
۱-۲ بیان مسئله. ۴
۱-۳ اهمیت موضوع. ۵
۱-۴ اهداف پژوهش. ۶
۱-۴-۱ هدف اصلی ۶
۱-۴-۲ اهداف ویژه ۷
۱-۴-۳ اهداف کاربردی ۷
۱-۵ فرضیه های پژوهش. ۷
۱-۶ مدل مفهومی تحقیق ۸
۱-۷ قلمرو پژوهش. ۹
۱-۷-۱ قلمرو موضوعی پژوهش. ۹
۱-۷-۲ قلمرو زمانی انجام پژوهش. ۹
۱-۷-۳ قلمرو مکانی پژوهش. ۹
۱-۸ تعاریف متغیرها ۹
۱-۸-۱ تعاریف مفهومی ۹
۱-۸-۲ تعاریف عملیاتی ۱۰
۲-۱ مقدمه. ۱۳
۲-۲ مبانی نظری ۱۴
۲-۲-۱ تمرکز مالکیت ۱۴
۲-۲-۱-۱ فرضیه نظارت فعال. ۱۴
۲-۲-۱-۲  فرضیه منافع شخصی ۱۵
۲-۲-۱-۳ فرضیه ثبات مدیریتی ۱۶
۲-۲-۱-۴ فرضیه همگرای منافع. ۱۷
۲-۲-۲ حاکمیت شرکتی ۱۹
۲-۲-۲ -۱ مدل‌های رایج حاکمیت شرکتی در جهان (مدل‌های رایج هیأت‌مدیره). ۲۱
۲-۲-۲-۱-۱ عادی ۲۲
۲-۲-۲-۱-۲  تکرده‌ای ۲۲
۲-۲-۲-۱-۳ دو رده‌ای ۲۲
۲-۲-۱-۲ اصول حاکمیت شرکتی ۲۳
۲-۲-۱-۲-۱ برخورد یکسان با سهامداران. ۲۳
۲-۲-۱-۲-۲ شفافیت و افشاء. ۲۳
۲-۲-۱-۲-۳ مسئولیتهای هیئت مدیره ۲۴
۲-۲-۱-۲-۴ نقش ذینفعان در حاکمیت شرکتی ۲۴
۲-۲-۱-۲-۵ تامین مبنایی برای چارچوب موثر حاکمیت شرکتی ۲۴

۲-۲-۱-۲-۶ نقش حرفه حسابداری در حاکمیت شرکتی ۲۴
۲-۲-۱-۲-۷ صورتهای مالی ۲۵
۲-۲-۱-۲-۸ تدوین استانداردهای حسابداری وحسابرسی ۲۵
۲-۲-۳  نگهداشت وجه نقد. ۲۸
۲-۲-۳-۱ نظریه موازنه. ۲۹
۲-۲-۳-۲ عوامل تعیین کننده وجه نقد از دیدگاه نظریه موازنه. ۳۰
۲-۲-۳-۲-۱ فرصتهای سرمایه ­گذاری ۳۰
۲-۲-۳-۲-۲ میزان نقدشوندگی داراییهای جار ی ۳۱
۲-۲-۳-۲-۳ اهرم مالی ۳۱
۲-۲-۳-۲-۴ اندازه ۳۲
۲-۲-۳-۲-۵ جریان نقدی ۳۲
۲-۲-۳-۲-۵ عدم اطمینان جریان نقدی ۳۳
۲-۲-۳-۲-۶ سررسید بدهی ۳۳
۲-۲-۳-۲-۷ پرداخت سود سهام. ۳۳
۲-۲-۳-۳  نظریه سلسله مراتب تأمین مالی ۳۴
۲-۲-۳-۳-۱ عوامل تعیین کننده وجه نقد از دیدگاه سلسله مراتبی ۳۵
۲-۲-۳-۳-۱-۱ فرصتهای سرمایه گذاری ۳۵
۲-۲-۳-۳-۱-۲ اهرم مالی ۳۵
۲-۲-۳-۳-۱-۳ جریان نقدی ۳۵
۲-۲-۳-۳-۱-۴ اندازه ۳۶
۲-۲-۳-۴ نظریه جریان وجه نقد آزاد. ۳۶
۲-۲-۳-۴-۱ عوامل تعیین کننده وجه نقد از دیدگاه نظریه جریان نقدی آزاد. ۳۸
۲-۲-۳-۴-۱-۱ اهرم مالی ۳۸
۲-۲-۳-۴-۱-۲ فرصتهای سرمایه گذاری ۳۸
۲-۲-۳-۴-۱-۳ اندازه ۳۹
۲-۲-۳-۴-۱-۴ روابط بانکی ۳۹
۲-۲-۳-۵ مدل های نگهداشت وجه نقد. ۴۰
۲-۲-۳-۵-۱ مدل نظم رتبهای ۴۱
۲-۲-۳-۵-۲ تئوری مدل جریان نقدی آزاد. ۴۱
۲-۲-۳-۶ عوامل تعیین کننده میزان نگهداشت وجه نقد. ۴۲
۲-۲-۳-۶-۱ فرصتهای رشد. ۴۲
۲-۲-۳-۶-۲ اندازه شرکت ۴۲
۲-۲-۳-۶-۳ احتمال آشفتگی مالی ۴۲
۲-۲-۳-۶-۴ اهرم مالی ۴۲
۲-۲-۳-۶-۵ سررسید بدهی ۴۳
۲-۲-۳-۷ تعامل بین فرصتهای رشد شرکت و جریان های نقد آزاد. ۴۳
۲-۲-۴ معیارهای اندازه گیری ارزش شرکت ۴۷
۲-۲-۴-۱ توبین کیو(tobin q). 47
۲-۲-۴-۲ بازده حقوق صاحبان سهام. ۴۹
۲-۲-۴-۲-۱ بازده مجموع حقوق صاحبان سهام. ۴۹
۲-۲-۴-۲-۲ بازده حقوق صاحبان سهام عادی(ارزش خالص). ۵۰
۲-۳                       پیشینه پژوهش. ۵۰
۲-۳-۱ پیشینه پژوهشهای داخل کشور. ۵۰
۲-۳-۱ پیشینهی پژوهشهای خارج از کشور. ۵۷
۳-۱ مقدمه. ۶۶
۳-۲ روش تحقیق ۶۶
۳-۳ مدل مفهومی تحقیق ۶۶
جدول۳-۱ تعیین متغیرهای پژوهش. ۶۷
۳-۵ جامعه آماری ۶۷
۳-۶ نمونه آماری و روش نمونه گیری ۶۸
۳-۷ روش گردآوری داده ها ۶۹
۳-۸ روش تجزیه و تحلیل داده ها ۶۹
۳-۸-۱ آزمون کولموگروف-اسمیرنوف ۶۹
۳-۸-۲ مفهوم سطح معنیداری  (P-value). 70
۳-۸-۳ آزمون t. 71
۳-۸-۳ آماره دوربین-واتسن ۷۱
۳-۸-۴ نمودار پراکنش. ۷۲
۴-۱ مقدمه. ۷۷
۴-۲ آمار توصیفی متغیرهای تحقیق ۷۷
۴-۲) آمار توصیفی ۷۷
جدول ۴-۱ آمار توصیفی متغیرهای تحقیق ۷۷
۴-۳ آمار استنباطی ۷۸
۴-۳-۱ آزمون کلموگروف اسمیرنوف ۷۸
جدول ۴-۲ آزمون کلموگروف- اسمیرنوف ۷۸
جدول۴-۳ آزمون همبستگی فرضیه اول. ۸۰
جدول۴-۴ آزمون همبستگی فرضیه دوم. ۸۱
جدول۴-۵ آزمون همبستگی فرضیه سوم. ۸۲
جدول۴-۶ آزمون همبستگی فرضیه چهارم. ۸۴
جدول۴-۷ آزمون همبستگی فرضیه پنجم. ۸۵
۵-۱  مقدمه. ۸۷
۵-۲  نتیجهگیری ۸۷
۵-۲-۱ فرضیه اول: بین سطح نگهداشت وجه نقد و ارزش شرکت رابطه معنادار وجود دارد. ۸۷
۵-۲-۲ فرضیه دوم : بین مالکیت نهادی و ارزش شرکت رابطه وجود معنادار دارد. ۸۸
۵-۲-۳ فرضیه سوم: بین تمرکز مالکیت و سطح نگهداشت وجه نقد رابطه وجود معنادار دارد. ۸۸
۵-۲-۴ فرضیه چهارم: بین تمرکز مالکیت و ارزش شرکت رابطه وجود معنادار دارد. ۸۹
۵-۲-۵ فرضیه پنجم: بین حاکمیت شرکتی و ارزش شرکت رابطه وجود معنادار دارد. ۸۹
۵-۳ پیشنهادها ۹۰
۵-۳-۱ پیشنهادها اجرایی( حاصل از پژوهش). ۹۰
۵-۳-۱-۱ پیشنهاد مربوط به فرضیهی اول: (بین نگهداشت وجه نقد و ارزش شرکت ارتباط وجود دارد). ۹۰
۵-۳-۱-۲ پیشنهاد مربوط به فرضیهی دوم:  (بین مالکیت نهادی و ارزش شرکت ارتباط وجود دارد). ۹۱
۵-۳-۱-۳ پیشنهاد مربوط به فرضیهی سوم:  (بین تمرکز مالکیت و  وجه نقد رابطه وجود دارد). ۹۱
۵-۳-۱-۴ پیشنهاد مربوط به فرضیهی چهارم: (بین تمرکز مالکیت و ارزش شرکت رابطه وجود دارد). ۹۲
۵-۳-۱-۵ پیشنهاد مربوط به فرضیهی پنجم:  (بین حاکمیت شرکتی و ارزش شرکت ارتباط وجود دارد). ۹۳
۵-۳-۲ پیشنهادهایی برای تحقیقهای آتی ۹۳
۵-۴ محدودیت های تحقیق ۹۴
منابع و مآخذ. ۹۶
 
فهرست جداول
عنوان                                                                                                                صفحه
جدول۳-۱ تعیین متغیرهای پژوهش. ۶۷
جدول ۴-۱ آمار توصیفی متغیرهای تحقیق. ۷۷
جدول ۴-۲ آزمون کلموگروف- اسمیرنوف ۷۸
جدول۴-۳ نتیجه آزمون همبستگی فرضیه اول. ۸۰
جدول۴-۴ نتیجه آزمون همبستگی فرضیه دوم. ۸۱
جدول۴-۵ نتیجه آزمون همبستگی فرضیه سوم. ۸۲
جدول۴-۶ نتیجه آزمون همبستگی فرضیه چهارم. ۸۴
جدول۴-۷ نتیجه آزمون همبستگی فرضیه پنجم. ۸۵
 

چکیده

در یک نگاه کلی حاکمیت شرکتی، شامل ترتیبات حقوقی، فرهنگی و نهادی می­شود که سمت سوی حرکت و عملکرد شرکت­ها را تعیین می­ کنند. عناصری که در این صحنه حضور دارند، عبارتند از سهامداران و ساختار مالکیت ایشان، اعضاء هیئت مدیره و ترکیباتشان، مدیریت شرکت که توسط مدیر عامل یا مدیر ارشد اجرایی هدایت می­شود و سایر ذینفع­ها که امکان اثرگذاری بر حرکت شرکت را دارند. یکی از مهمترین وظایف مدیران، تهیه و انتشار اطلاعات مالی شرکت است. در کشورهای توسعه یافته تحقیقات بسیاری در جهت روشن ساختن عوامل موثر بر نحوه گزارشگری اطلاعات در شرکت­ها انجام شده است، اما در کشور ایران خلاء تحقیقاتی شدیدی در این زمینه وجود دارد. از این­رو در تحقیق حاضر سعی شده تا برخی از جنبه­های سازمانی اثرگذار بر ارزش شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران شامل(سطح نگه­داشت وجه نقد و تمرکز مالکیت)  مورد توجه و بررسی قرار گیرد. پژوهش حاضر از نظر هدف پژوهش کاربردی می­باشد. این پژوهش از نظر منطق اجرای پژوهش از نوع  قیاسی، از نظر نحوه­ی اجرای پژوهش کمی، از نظر نوع داده­ ها توصیفی، پیمایشی و از نوع همبستگی و پس رویدادی است. در نمونه گیری ۶۶ انتخاب شده است. یافته­ های این تحقیق نشان می­دهد که مطابق با پیش ­بینی، با تغییر در سطح نگهداشت وجه نقد، ارزش شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در طی این دوره زمانی به همان میزان تغییر گرده است. همچنین یافته­ های این تحقیق نشان می­دهد که مطابق با پیش ­بینی،  ویژگی­های مربوط به حاکمیت شرکتی از قبیل اندازه­ هیأت مدیره، دوگانگی هیأت مدیره و . شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در طی این دوره زمانی با تغییرات در ارزش این شرکت­ها به همان میزان ارتباط دارد.
واژه­های کلیدی: نگه­داشت وجه نقد، تمرکز مالکیت، ارزش شرکت.
 
 
فصل اول
کلیات پژوهش

 

۱-۱ مقدمه

چگونگی به کارگرفتن وجوه داخلی، تصمیمی مهم در تضاد بین سهامداران و مدیران است. در دوران رشد اقتصادی شرکت، همان طور که ذخایر وجه نقد افزایش می­یابد، مدیران تصمیم می­گیرند که آیا وجه نقد بین سهامداران توزیع شود، صرف مخارج داخلی شود، برای تحصیل خارجی به کارگرفته شود و یا همچنان نگه­داری شود؟ این که مدیران منفعت طلب چگونه بین مصرف یا نگه­داشت ذخایر وجه نقد یکی را انتخاب می­ کنند، موضوعی مبهم است. مدیران باید منافع شخصی مخارج جاری را با انعطاف­پذیری که با نگه­داشت ذخایر وجه نقد به دست می­آید، مقایسه کنند. بعلاوه، مدیران منفعت طلب باید احتمال فزونی منافع بر مخارج ناشی از نگه­داشت وجه نقد زیاد را اندازه ­گیری کنند. در حال حاضر تصمیم ­گیری برای تعیین میزان ذخایر نقدی در شرکت­ها تبدیل به یکی از عوامل قابل توجه در ادبیات تامین مالی شده است(نمازی و کرمانی، ۱۳۷۸: ۸۵).  مزیت عمده نگه­داری وجه نقد در بازارهای سرمایه ناکارا، افزایش توانایی شرکت در استفاده از فرصت­های سرمایه گذاری ارزشمند و پرهیز از تامین مالی خارجی گران قیمت است. در سال­های اخیر، ساختار مالکیت متمرکز و تأثیر آن بر ابعاد مختلف شرکت­ها از جمله کیفیت سود به دلیل رواج آن در اکثر کشورها و به خصوص در میان اقتصاد­های در حال رشد و بازارهای نوپای اروپا و آسیا، به عنوان یکی از مسائل مهم در ادبیات حاکمیت شرکتی مطرح شده است. تمرکز مالکیت ممکن است با افزایش نظارت و حذف مشکل مفت سواری، باعث ایجاد تغییرات مثبت در شرکت شود، ولی سایر مکانیزم­ها ممکن است در جهت عکس عمل نمایند(برل و مینز، ۲۰۰۴: ۳۶۵).  یکی از مسائلی که بیشتر به آن پرداخته شده، این است که سهامداران بزرگ و مالکان مدیر ممکن است از حقوق کنترلی خود برای کسب منافع شخصی استفاده نمایند و موجب استثمار سایر سهامداران شوند. این احتمالات و عدم مشخص بودن تأثیر تمرکز مالکیت برابعاد مختلف شرکت باعث ارائه نظریات مختلفی در ارتباط با رفتار بلوک­داران شده است و نویسندگان در تحقیقات خود به نتایجی گاه متناقض دست یافته اند. تعیین ارزش یک شرکت و شناسایی عوامل موثر بر آن در بازارهای سرمایه همواره از مباحث چالش برانگیز برای سرمایه ­گذاران و تحلیلگران مالی بوده است(دمسز، ۲۰۰۶: ۳۷۵). آن­ها همواره در پی شناسایی عوامل موثر بر ارزش شرکت بوده ­اند، تا از طریق کنترل این عوامل بتوانند، ارزش شرکت را به طور واقعی تعیین نمایند. در نتیجه ارزش بازار شرکت به ارزش ذاتی آن نزدیک گردد. با توجه به موارد فوق اهمیت تعیین ارزش شرکت و عوامل موثر بر آن مشخص می­گردد. بنابراین برآورد ارزش آتی شرکت­ها همواره یکی از دغدغه­های سرمایه ­گذاران بوده است و در این راه ابزارهای مالی متفاوتی به کار گرفته شده است، که از آن جمله میتوان به درآمد فروش، سود ناخالص، سود عملیاتی، سود قبل از مالیات و سود خالص اشاره نمود، که همگی از اجزای صورت سود و زیان شرکت­ها محسوب میگردند، بنابراین مطالعه محتوای اطلاعاتی این متغیرها در پیش بینی ارزش شرکت­ها ضرورتی انکارناپذیر می­باشد( دنیس و سیبلکو،۲۰۰۹).

۱-۲ بیان مسئله

در یک نگاه کلی حاکمیت شرکتی، شامل ترتیبات حقوقی، فرهنگی و نهادی می شود که سمت سوی حرکت و عملکرد شرکت ها را تعیین می­ کنند. عناصری که در این صحنه حضور دارند، عبارتند از سهامداران و ساختار مالکیت ایشان، اعضاء هیئت مدیره و ترکیباتشان، مدیریت شرکت که توسط مدیر عامل یا مدیر ارشد اجرایی هدایت می شود و سایر ذینفع­ها که امکان اثرگذاری بر حرکت شرکت را دارند(سلمن و آریسن، ۲۰۰۸: ۲۸). در این میان آنچه که بیشتر جلب توجه میکند حضور روزافزون سرمایه ­گذاران نهادی و حقوقی در دایره مالکین شرکت­های سهامی عام و تأثیری است که حضور فعال این گروه بر نحوه حکمرانی و تولیت بر سازمان­ها و همچنین عملکرد آنها می ­تواند داشته باشد. اساسی­ترین رکن بحث حاکمیت شرکتی اطمینان یافتن از اعمال حاکمیت صحیح سهامداران بر اداره شرکت است. با وجود این، وجود حالاتی خاص سبب می­گردد که اعمال این حاکمیت مخصوصاً برای سهامداران خرد با موانعی روبرو شود. از این رو یکی از مقولات مهم در حاکمیت شرکتی آگاهی از ساختار مالکیت و درجه­بندی آن در مقیاس­های استاندارد می­باشد تا با بهره گرفتن از آن بتوان استراتژی­های لازم در استقرار حاکمیت شرکتی را تدوین نمود(نمازی و کرمانی، ۱۳۷۸: ۸۵). در این مطالعه، هدف اصلی بررسی تاثیر عوامل نوع و میزان تمرکز مالکیت و دارایی­های نقدی بر بازده و ارزش شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است و از آن جهت دارای اهمیت است که به مدیران، سرمایه ­گذاران و سایر تصمیم­گیرندگان نشان می­دهد که متفاوت بودن نوع مالکیت و نیز میزان تمرکز مالکیت بواسطه نقشی که می ­تواند در نظارت و کنترل مدیریت و کاهش هزینه­ های نمایندگی داشته باشد، باید در تصمیمات سرمایه گذاری و مالی مورد توجه قرار گیرد.

۱-۳ اهمیت موضوع

رابطه بین ساختار مالکیت(شامل ترکیب و تمرکز مالکیت) با بازدهی همواره از جمله موضوعات مطرح در حوزه ادبیات مالی بوده است. برای اولین بار برل و مینز در سال۲۰۰۴ ، به دنبال مطالعات انجام شده پی به وجود یک رابطه معکوس بین پراکندگی سهامداران و عملکرد موسسات بردند(برل و مینز، ۲۰۰۴: ۳۶۵)  با وجود آنکه نتایج پژوهش­های آنان در سال۲۰۰۶ توسط دمسز  به چالش کشیده شد، ولیکن مطالعه مزبور سرآغاز بحث­ها و تحقیقات متعددی قرار گرفت که بعدها توسط محققین در کشورهای مختلف با بنیادهای اقتصادی و سطوح متفاوت توسعه یافتگی انجام گردید. در طی این سالها مطالعات انجام شده در حوزه ساختار مالکیت با تاکید بر دو رویکرد اصلی انجام گردید:
الف) اثر و نقش نوع مالکیت بر بازدهی و ارزش شرکت­ها
ب) اثر و نقش میزان تمرکز بر بازدهی و ارزش شرکت­ها(دمسز، ۲۰۰۶: ۳۷۵).
در بررسی های انجام شده بر حول محور نوع مالکیت، به مطالعه نقش انواع مختلف مالکیت نظیر مالکیت دولتی، مالکیت نهادی، مالکیت شرکتی، مالکیت انفرادی و فامیلی، مالکیت خارجی، مالکیت مدیریتی و انواع دیگر مالکیت بر بازدهی شرکت­ها پرداخته شد. از جمله موارد مهم مطرح شده در این حوزه توجه به بازدهی اقتصادی نسبتاً پایین شرکت­های دولتی بود. به موازات توجه مسئله­ نوع مالکیت و نقشی که ممکن است بر بازدهی شرکت­ها داشته باشد، محققین مطالعات دامنه­داری را در رابطه با اثرات احتمالی مالکیت کنترلی یا متمرکز بر عملکرد موسسات انجام دادند. بررسی­های انجام شده در این راستا، عواملی نظیر احتمال وجود همگرایی منافع در مالکیت متمرکز بین مالک و مدیر و همچنین توانایی نظارت بالای مدیریت متمرکز را از جمله دلایلی عنوان نمودند که می تواند به بهبود عملکرد موسسات منجر گردد(محمدی و دیگران، ۱۳۸۸: ۷۰).

۱-۴ اهداف پژوهش

۱-۴-۱ هدف اصلی

شناخت رابطه بین سطح نگهداشت وجه نقد و تمرکز مالکیت بر ارزش شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران.
 

۱-۴-۲ اهداف ویژه

شناخت رابطه بین سطح نگه­داشت وجه نقد و  ارزش شرکت.
شناخت رابطه بین مالکیت نهادی و  ارزش شرکت.
شناخت رابطه تمرکز مالکیت و سطح نگه­داشت وجه نقد.
شناخت رابطه بین تمرکز مالکیت و ارزش شرکت.
شناخت رابطه بین حاکمیت شرکت و ارزش شرکت.

۱-۴-۳ اهداف کاربردی

کمک سرمایه ­گذاران هنگام تصمیم ­گیری برای خرید و فروش سهام خود.
کمک به سرمایه ­گذاران جهت انتخاب شرکت­ها.

پایان نامه تعیین ارتباط بین هزینه نمایندگی با حاکمیت شرکتی و نگهداشت وجه نقد شرکت­های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار ایران

پایان‌نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد

دانلود مقاله و پایان نامه

 گرایش: حسابداری
عنوان:
 
تعیین ارتباط بین هزینه نمایندگی با حاکمیت شرکتی و نگهداشت وجه نقد شرکت­های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار ایران
 
اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۴  


(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)
متن پایان نامه :
(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)
فصل اول: کلیات تحقیق
۱-۱ مقدمه ۳
۱-۲ بیان موضوع و مسئله تحقیق ۴
۱-۳ اهمیت و ضرورت تحقیق ۷
۱-۴ اهداف تحقیق ۸
۱-۵ سؤالات تحقیق ۹
۱-۶ فرضیه‌های تحقیق ۹
۱-۷ روش پژوهش ۹
۱-۸ قلمرو پژوهش ۱۰
۱-۸-۱ قلمرو موضوعی ۱۰
۱-۸-۲ قلمرو مکانی ۱۰
۱-۸-۳ قلمرو زمانی ۱۱
۱-۹ تعریف واژه‌ها و اصطلاحات تحقیق ۱۱
۱-۱۰ساختار تحقیق ۱۲
فصل دوم:ادبیات و پیشینه تحقیق
۲-۱ مقدمه ۱۵
۲-۲ هزینه نمایندگی ۱۶
۲-۳ تعریف و مفهوم حاکمیت شرکتی ۱۷
۲-۳-۱ ساختار مالکیت. ۱۹
۲-۳-۲ مالکیت نهادی ۱۹
۲-۳-۳ مالکیت مدیریتی ۲۰
۲-۳-۴ تمرکز مالکیت. ۲۱
۲-۴ وجه نقد  23
۲-۵ پیشینه تحقیق ۲۶
۲-۵-۱ تحقیقات خارجی ۲۶
۲-۵-۲ تحقیقات داخلی ۳۱
۲-۶ جمع‌بندی ادبیات تحقیق ۴۹
۲-۷ مدل مفهومی تحقیق ۵۳
فصل سوم:روش اجرای تحقیق
۳-۱ مقدمه ۵۵
۳-۲ روش کلی تحقیق ۵۵
۳-۳ جامعه آماری ۵۶
۳-۴ حجم نمونه و کفایت آن ۵۶
۳-۴-۱ روش نمونه‌گیری و دلیل انتخاب ۵۷
۳-۵ روش گردآوری داده‌ها ۵۷
۳-۶ ابزار گردآوری داده‌ها ۵۸
۳-۷ پایایی و اعتبار ابزار تحقیق ۵۸
۳-۸ روش‌ها و ابزار تجزیه‌وتحلیل داده‏ها ۵۸
۳-۸-۱ مدل تحقیق ۶۱
۳-۸-۱-۱ مدل ریاضی تحقیق ۶۱
۳-۸-۱-۲ تعریف متغیرها ۶۲
گیری متغیرها ۶۲
۳-۸-۱-۴ دسته‌بندی متغیرها ۶۳
۳-۸-۱-۵ رابطه بین متغیرها ۶۴
۳-۸-۱-۶ اندازه‌گیری رابطه. ۶۴
۳-۸-۲ نرم‌افزارها ۶۵
فصل چهارم:بیان یافته‌ها
۴-۱ مقدمه ‏ ۶۷
۴-۲ توصیف جامعه آماری ۶۷
۴-۳ توصیف نمونه آماری ۶۹
۴-۴ توصیف یافته‌ها ۷۰
۴-۵ تحلیل پیش‌فرض‌ها ۷۲
۴-۶ تحلیل رابطه بین نگهداشت وجه نقد و حاکمیت شرکتی بر مبنای تئوری نمایندگی ۸۳
۴-۷ جمع‌بندی ۹۳
فصل پنجم:تلخیص،نتیجه‌گیری و پیشنهادها
۵-۱ مقدمه ۱۰۰
۵-۲ خلاصه یافته‌ها ۱۰۰
۵-۳ نتیجه‌گیری ۱۰۶
۵-۴ پیشنهادهای کاربردی ۱۱۰
۵-۵ پیشنهادها برای تحقیقات آتی ۱۱۱
۵-۶ محدودیت‌های تحقیق ۱۱۲
منابع و مأخذ:
منابع فارسی ۱۱۴
منابع لاتین ۱۱۸
منابع اینترنتی ۱۱۹
پیوست­ها:
. ۱۲۱
 
جدول(۲-۱): خلاصه تحقیقات صورت گرفته در زمینه تحقیق حاضر. ۴۹
جدول (۴-۱):  توزیع جامعه آماری ۶۸
جدول (۴-۲):  توزیع نمونه آماری ۶۹
جدول (۴-۳):توصیف یافته‌های تحقیق ۷۰
جدول (۴-۴): ضرایب چولگی و کشیدگی استاندارد. ۷۲
جدول (۴-۵): نتایج آزمون جارک-برابرای متغیر وابسته. ۷۳
جدول (۴-۶): آزمون جارک-برا برای متغیر وابسته پس از نرمال‌سازی ۷۴
جدول (۴-۷): آزمون جارک-برا برای متغیرهای مستقل ۷۵
جدول (۴-۸): آزمون جارک-برا برای متغیرهای مستقل پس از نرمال‌سازی ۷۵
جدول (۴-۹): ارزیابی نرمال بودن توزیع خطاهای مدل برآوردی ۷۶
جدول (۴-۱۰): نتایج ارزیابی استقلال خطی متغیرهای مستقل (پیرسون) ۷۹
جدول (۴-۱۱): آزمون همسانی واریانس‌ها (آرچ) ۸۰
جدول (۴-۱۲): خلاصه نتایج آزمون چاو ۸۱
۸۲
جدول (۴-۱۴): برآورد پارامترهای رابطه وجه نقد و حاکمیت شرکتی بر مبنای تئوری نمایندگی ۸۵
جدول (۴-۱۵): اعتبار سنجی رابطه خطی بین متغیرها ۹۱
جدول (۴-۱۶): تحلیل واریانس ۹۳
جدول (۴-۱۷): جمع‌بندی ارتباط بین متغیرها ۹۸
جدول( ۵-۱): خلاصه نتایج پژوهش ۱۰۹
 
 
 
نمودار(۳-۱): مدل مفهومی تحقیق ۶۱
نمودار ۴-۱: بررسی نرمال بودن توزیع خطاها ۷۷
 
 
 
 
 
چکیده
هدف از این تحقیق، تعیین رابطه بین حاکمیت شرکتی بر مبنای تئوری نمایندگی و نگهداشت وجه نقد بوده است. تحقیق موردنظر از جهت هدف، یک تحقیق کاربردی است. ازلحاظ نوع طرح تحقیق به جهت تکیه ‌بر اطلاعات تاریخی، پس رویدادی است و روش استنتاج آن استقرایی و از نوع همبستگی می‌باشد. در این راستا از ترکیب اعضای هیئت‌مدیره، سهامداران نهادی، کنترل دولت و سهام شناور آزاد به‌عنوان سنجه‌های متغیرهای حاکمیت شرکتی بر مبنای تئوری نمایندگی به‌عنوان متغیرهای مستقل اصلی و از اندازه شرکت، نوسان بازده، قیمت سهم، گردش سهام و حجم معاملات به‌عنوان سایر متغیرهای مستقل استفاده شده است.
تحقیق حاضر شامل یک فرضیه اصلی و چهار فرضیه فرعی می‌باشد. جامعه مطالعاتی پژوهش حاضر شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران در طی یک دوره پنج‌ساله (سال‌های ۱۳۹۲-۱۳۸۸) می‌باشد. درنهایت با توجه به محدودیت‌های تحقیق اطلاعات مربوط به ۱۶۰ شرکت جمع‌آوری گردید و سپس با بهره گرفتن از جدول مورگان تعداد ۱۱۳ شرکت به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب گردید.
جهت مستندسازی نتایج تجزیه‌وتحلیل آماری و ارائه راه‌حل‌های نهایی، محقق از شیوه آماری با بهره گرفتن از نرم‌افزار Eviews اقدام به تجزیه‌وتحلیل سؤالات و فرضیات نموده است.فرضیه‌های تحقیق با بهره گرفتن از رگرسیون خطی مرکب و آزمون‌های F و t تحلیل‌ شده‌اند. نتایج برآورد رگرسیونی حاکی از رابطه مستقیم بین مالکیت نهادی و مالکیت و نفوذ دولت با نگهداشت وجه نقد  بود. بر مبنای این نتایج مشخص‌شده است که با افزایش مالکیت نهادی و مالکیت و نفوذ دولت ، نگهداشت وجه نقد  نیز افزایش‌یافته است.

واژه‌های کلیدی: اعضای هیئت‌مدیره، سهامداران نهادی، کنترل دولت ، سهام شناور آزاد،اندازه شرکت، نوسان بازده، نگهداشت وجه نقد 
 
 


 
 
فصل اول:
کلیات تحقیق
 

 

 

 

 

۱-۱   مقدمه

مشکلات نمایندگی یکی از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده نگهداری وجه نقد شرکت‌هاست . هزینه‌های نمایندگی می‌توانند در توجیه رفتار نگهداری وجه نقد توسط مدیریت به کار روند . در مورد اندازه شرکت می‌توان گفت هرچه شرکت بزرگ‌تر باشد مدیریت اختیار بیش‌تری خواهد داشت . لذا احتمال نگهداری وجه نقد مازاد افزایش می‌یابد . از سوی دیگر شرکت‌های با بدهی پایین‌تر نیز انتظار می‌رود وجه نقد بیش‌تری نگهداری شود ، زیرا بدهی پایین سبب می‌شود که کمتر تحت نظارت بازارهای سرمایه قرار گیرند و اختیار مدیریت بیش‌تر شود انتظار می‌رود شرکت‌های که فرصت‌های سرمایه‌گذاری ارزشمند دارند و هزینه تأمین مالی خارجی آن‌ها بالاست ، دارایی­های نقدی بیشتری نگهداری کنند زیرا در صورت کمبود وجه نقد ، شرکت پروژه‌های با ارزش بیش‌تری را از دست خواهد داد (دیتمار و دیگران ،۲۰۰۳)
همان‌طور که می‌دانید یکی از اهداف مهم گزارشگری مالی، ارائه اطلاعات مفید برای تصمیم‌گیری است. استفاده‌کنندگان اطلاعات حسابداری بر اساس اطلاعات گزارش‌شده در صورت‌های مالی به ارزیابی سودآوری و پیش‌بینی جریان‌های نقدی آتی شرکت پرداخته و سپس با برقرار کردن ارتباط منطقی بین سودآوری و جریان‌های نقدی آتی، ارزش شرکت را ارزیابی و بر اساس این پیش‌بینی‌ها تصمیم می‌گیرند.
بنابراین ارائه صحیح اطلاعات، بدون تحریف و دست‌کاری توسط مدیر و تصمیم‌گیری بر اساس آن برای تعیین میزان وجه نقد موردنیاز شرکت امری بدیهی و ضروری خواهد بود. در پژوهش حاضر نیز به بررسی ارتباط بین این هزینه نمایندگی، نگهداشت وجه نقد  و حاکمیت شرکتی خواهیم پرداخت.

۱-۲   بیان موضوع و مسئله تحقیق

 اگرچه وجه نقد نگهداری شده در تاریخ ترازنامه ، دارایی مهمی برای شرکت به‌حساب می‌آید، لیکن نگهداری این دارایی بیش‌ازاندازه لازم ، می‌تواند نشانه‌ای از عدم کارایی در تخصیص منابع باشد و هزینه‌های زیادی را بر شرکت تحمیل نماید(الیوت ، ۲۰۱۰). مکانیسم‌های کارآمد حاکمیت شرکتی برای عملکرد صحیح بازار سرمایه و کل اقتصاد کشور، حیاتی و لازمه جلب و حفظ اعتماد عمومی است. حاکمیت مناسب شرکتی این اطمینان را پدید می‌آورد که بنگاه‌ها سرمایه خود را به‌طور مؤثر بکار گرفته‌اند. به‌علاوه این اطمینان را پدید می‌آورد که شرکت‌ها منافع دامنه وسیعی از گروه‌های ذینفع و همچنین جامعه‌ای را که شرکت در آن به فعالیت مشغول است، در نظر گرفته‌اند و هیئت‌مدیره در برابر سهامداران و شرکت پاسخگوست. زمانی که ساختار حاکمیت شرکتی از اصول ضعیفی برخوردار باشد تضاد سرمایه‌گذاران بزرگ و کوچک نیز افزایش می‌یابد. مطالعات مربوط به حاکمیت شرکتی در ابتدا به‌منظور استفاده از آن در شرکت‌های خاص صورت می‌گرفت اما این موضوع گسترش‌یافته در بسیاری از کشورها به‌صورت قانون تدوین شد. بررسی وقایع مربوط به ورشکستگی شرکت‌های بزرگ از قبیل انرون، ووردکام، آدفی، سیکو، لیوسنت، گلوبال کروسینگ، سان بیم، تیکو، اکس وکس و بحران مالی ۱۹۹۷  آسیا که موجب زیان بسیاری از سرمایه‌گذاران و ذی‌نفعان شد نشان داد منشأ اصلی این وقایع، سیستم‌های ضعیف حاکمیت شرکتی، دست‌کاری سود و گزارش سودهای واهی و بی‌کیفیت بود. تأمین مالی بانکی در مقایسه با بدهی عمومی، در کاهش مسائل مربوط به مشکلات نمایندگی و عدم تقارن اطلاعاتی مؤثرتر است و بانک‌ها در نظارت بر شرکت‌ها برای جمع‌آوری و پردازش اطلاعات بهتر عمل می‌نمایند. بنابراین بانک‌ها می‌توانند در نقش تصفیه گر در کسب اطلاعات خاص ظاهر شوند که در مقایسه با سایر وام‌دهنده‌ها، آن‌ها را قادر می‌سازد به‌طور مؤثرتر بر وام‌گیرنده نظارت نمایند(رسائیان و همکاران،۱۳۸۹) . چگونگی به کار گرفتن وجوه داخلی، تصمیمی مهم در تضاد بین سهامداران و مدیران است. در دوران رشد اقتصادی شرکت، همان‌طور که ذخایر وجه نقد افزایش می‌یابد، مدیران تصمیم می‌گیرند که آیا وجه نقد بین سهامداران توزیع شود، صرف مخارج داخلی شود، برای تحصیل خارجی به‌کاررفته شود و یا همچنان نگهداری شود؟ این‌که مدیران منفعت‌طلب چگونه بین مصرف یا نگهداشت ذخایر وجه نقد یکی را انتخاب می‌کنند، موضوعی مبهم است. مدیران باید منافع شخصی مخارج جاری را با انعطاف‌پذیری که با نگهداشت ذخایر وجه نقد به دست می‌آید، مقایسه کنند.  بعلاوه ، مدیران منفعت‌طلب باید احتمال فزونی منافع بر مخارج ناشی از نگهداشت وجه نقد زیاد را اندازه‌گیری کنند.
کنترل مناسب شرکت با بهره گرفتن از ابزارهای حاکمیت شرکتی ، تعیین سطح مناسبی از نگهداشت وجه نقد  ، بررسی تضاد منافع موجود بین مدیر و سهامدار و تأثیر آن بر رابطه مکانیسم‌های حاکمیت شرکتی و نگهداشت وجه نقد  ، محقق بر آن است تا تحقیق فوق را برای روشن شدن رابطه بالا انجام دهد.  
جنبه‌های مجهول تحقیق :اگرچه سازمان‌های مدرن کنونی به جدایی مالکیت از مدیریت تأکیددارند، ولی در عمل منافع کسانی که روی عملکرد شرکت کنترل مؤثر دارند با منافع تأمین‌کنندگان مالی خارج از شرکت متفاوت می‌باشد. به این مشکلات هزینه نمایندگی می­گویند(عبدالشهید، ۲۰۰۳). هنگامی‌که کنترل شرکت از مالکیت آن جدا باشد، امکان دارد مدیران شرکت‌ها همیشه به نفع سهامداران عمل نکنند. هربرت (۱۹۵۹)  بیان می­ کند که مدیران بیشتر تمایل به “رضایتمند بودن” دارند تا “حداکثر کردن”. آن‌ها تمایل دارند که شرکت آن‌ها به سطح قابل‌قبولی از رشد و امنیت برسد زیرا آن‌ها بیشتر نگران تداوم بقای خودشان هستند تا حداکثر کردن ارزش شرکت برای سهامدارانش. ولی سهامداران با انتظار این‌که مدیران برای حداکثر کردن منافع آن‌ها تلاش می‌کنند، اختیار تصمیم‌گیری را به مدیران واگذار می‌کنند(بنازی، ۲۰۰۷). هیئت‌مدیره شرکت­ها نقش مهمی در نظارت و اداره‌ی سیاست‌های شرکت دارد مدیران غیرموظف به علت گستره دانش و تجربه که درنتیجه‌ی مستقل بودن آن‌ها از شرکت موردنظر می‌باشد جهت اداره‌ی شرکت‌ها مناسب‌تر می­باشند. فاما(۱۹۸۰) بیان می­ کند که ارزشمندی هیئت‌مدیره در اثر ترکیب مدیران غیرموظف در هیئت‌مدیره و تفکیک وظایف مدیرعامل و رئیس هیئت‌مدیره ممکن است افزایش پیدا کند. طبق نظریه موازنه  ، شرکت‌ها میزان بهینه وجه نقد خود را با برقراری یک موازنه(تعادل) میان منافع و هزینه‌های نگهداری وجه نقد تعیین می‌کنند. در حقیقت ، شرکت‌ها سطح بهینه وجه نقد خود را با تعیین میزان اهمیت هزینه‌های نهایی و منافع نهایی ناشی از نگهداری وجه نقد تنظیم می‌کنند. نکته مهم این نظریه، این است که سطح مطلوبی از وجه نقد برای شرکت‌ها وجود دارد که در آن مدیریت با رویکردی فعالانه، بر اساس تحلیل هزینه –منفعت نسبت به نگهداری وجه نقد تصمیم‌گیری می‌کند(مارچیکا و مورا ،۲۰۰۷). جنبه مجهول تحقیق با توجه به مطالب بیان‌شده بالا ، تعیین رابطه حاکمیت شرکتی بر وجه نقد با تأکید بر هزینه نمایندگی می‌باشد.
فاما و جنسن افزایش درصد اعضای غیرموظف هیئت‌مدیره را موجب افزایش اثربخشی تفکیک وظایف تصمیم‌گیری و کنترل بیان نمودند. اعضای غیرموظف هیئت‌مدیره تصمیمات مدیران را نظارت و کنترل نموده در نتیجه باعث کاهش هزینه‌های نمایندگی می‌گردند .
نگهداری وجه نقد از احتمال بحران مالی می‌کاهد و به‌عنوان ذخیره‌ای امن برای مواجهه با زیان‌های غیرمنتظره به شمار می‌رود و همچنین پیگیری سیاست‌های سرمایه‌گذاری بهینه را درزمانی که شرکت با محدودیت‌های مالی مواجه است، ممکن می‌سازد و نهایتاً به کم کردن هزینه‌های جمع‌آوری منابع مالی یا نقد کردن دارایی‌های موجود کمک می‌کند بر اساس این نظریه، مدیریت برای حداکثر سازی ثروت سهامداران، باید مانده وجه نقد شرکت را به نحوی تنظیم نماید که منافع نهایی ناشی از نگهداری وجه نقد با هزینه‌های نهایی آن برابر شود. (جانی و همکاران ،۲۰۰۴) با توجه به مطالب بیان‌شده در بالا محقق به دنبال راه‌حلی برای تعیین تأثیر هزینه نمایندگی بر حاکمیت شرکتی و نگهداشت وجه نقد آن شرکت‌ها می‌باشد.
در این تحقیق در پی پاسخ به سؤال زیر هستیم:
بین حاکمیت شرکتی  بر مبنای تئوری نمایندگی و نگهداشت وجه نقد  چه رابطه‌ای وجود دارد؟

۱-۳   اهمیت و ضرورت تحقیق

جنبه‌های برطرف‌کننده مشکل: هزینه‌های مواجه‌شدن با کمبود وجه نقد در شرکت‌های با فرصت‌های سرمایه‌گذاری بیشتر، به‌واسطه هزینه‌های فرصتی که از رها نمودن طرح‌های سرمایه‌گذاری با ارزش ناشی می‌شود، بیشتر است. با توجه به اهمیت نگهداشت وجه نقد  شرکت‌ها و تأثیر آن بر رشد و سرمایه‌گذاری آن ، هزینه‌های مواجه‌شدن با کمبود وجه نقد در شرکت‌های با فرصت‌های سرمایه‌گذاری بیشتر، به‌واسطه هزینه‌های فرصتی که از رها نمودن طرح‌های سرمایه‌گذاری با ارزش ناشی می‌شود، بیشتر است. با توجه به اهمیت وجه نقد شرکت‌ها و تأثیر آن بر رشد و سرمایه‌گذاری آن ، روزف (۱۹۸۲) بیان می­ کند که سیاست تقسیم سود مکانیزمی جهت کاهش هزینه‌های نمایندگی می­باشد. در غیاب سایر مقررات مناسب کنترلی، سهامداران نیازمند اجرای تئوری نظارت نمایندگی بر سیاست تقسیم سود خواهند بود. با توجه به مطالب بیان‌شده ، در این تحقیق بر آنیم تا با بهره گرفتن از مکانیسم‌های حاکمیت شرکتی ، به بررسی سطح نگهداشت وجه نقد را بررسی نموده تا بتوان به استفاده‌کنندگان اطلاعات مالی جهت‌دهی بهتری برای انتخاب سرمایه‌گذاری بهتر کمک نمود .
لذا می‌توان ضرورت انجام این تحقیق را به شرح زیر بیان نمود:
۱-با توجه به ویژگی‌های ذاتی  وجه نقد  شرکت‌ها و با بهره گرفتن از حاکمیت شرکتی ، باعث تعادل در وجه نقد  در بازار سرمایه می‌گردد.
۲- موضوع رابطه هزینه نمایندگی و حاکمیت شرکتی به دلیل نقش اساسی آن در تحلیل بازار سرمایه  به‌عنوان عنصری اساسی ، در تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران در خصوص سرمایه‌گذاری مفید واقع می‌شود .
۳-با افزایش بهبود به‌کارگیری حاکمیت شرکتی ، عملکرد شرکت‌ها بهبودیافته که در نتیجه منجر به کاهش هزینه نمایندگی شرکت‌ها شده و نظر تأمین‌کنندگان وجه نقد  شرکت‌ها را تأمین می کند.
۴-با عنایت به شفاف‌سازی گزارشگری مالی در رابطه با حاکمیت شرکتی و وجه نقد  ، به سایر استفاده‌کنندگان از صورت‌های مالی از قبیل مراکز پژوهشی کمک می کند.

۱-۴   اهداف تحقیق

ارزش و اعتبار قوانین هر علم و تحقیقی به روش‌شناختی که در آن بکار می‌رود بستگی دارد و هدف علمی این تحقیق ارزش و اعتبار بخشیدن به فرضیه تحقیق می‌باشد تا این تحقیق بتواند در بالا بردن سطح دانش عمومی موردنیاز استفاده‌کنندگان مؤثر باشد و همچنین زمینه‌ساز بستر مناسبی برای تحقیق آتی در سایر مراکز آموزشی و پژوهشی باشد. اهداف این تحقیق به‌صورت به شرح زیر می‌باشد.
اهداف تحقیق حاضر بر اساس تقسیم‌بندی اهداف به اهداف اصلی و فرعی به شرح زیر قابل‌طبقه‌بندی می‌باشد:
هدف اصلی:
تعیین رابطه بین حاکمیت شرکتی  بر مبنای تئوری نمایندگی و نگهداشت وجه نقد  در قلمرو تحقیق
اهداف فرعی:

  1. تعیین رابطه بین نقش ترکیب اعضای هیئت‌مدیره و نگهداشت وجه نقد  در قلمرو تحقیق
  2. تعیین رابطه بین نقش سهامداران نهادی شرکت‌ها و نگهداشت وجه نقد در قلمرو تحقیق
  3. تعیین رابطه بین میزان کنترل دولت شرکت‌ها و نگهداشت وجه نقد در قلمرو تحقیق
  4. تعیین رابطه بین میزان سهام شناور آزاد و نگهداشت وجه نقد در قلمرو تحقیق

پایان نامه : بررسی رابطه موجودی های نقدی با ارزش شرکت، عملکرد عملیاتی و بازده سهام در شرکت‌های پذیرفته …

                   واحد علوم وتحقیقات زاهدان

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته حسابداری (M.A )

دانلود مقاله و پایان نامه

 

عنوان:

بررسی رابطه موجودی های نقدی با ارزش شرکت، عملکرد عملیاتی و بازده سهام  در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

استاد راهنما :

دکتر حسین جباری 

 

تابستان۱۳۹۲

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود
(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)
متن پایان نامه :
(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

چکیده۱
فصل اول
کلیات پژوهش
 
۱-۱- مقدمه۳
۱-۲-بیان مسئله اساسی تحقیق به طور کلی.۳
۱-۳- اهمیت و ضرورت انجام تحقیق.۴
۱-۴- مرور ادبیات و سوابق مربوطه۵
۱-۴-۱- حوزه داخلی۵
۱-۴-۲- حوزه خارجی۶
۱–۵ –  جنبه جدید بودن و نوآوری در تحقیق.۸
۱-۶- اهداف مشخص تحقیق۸
۱– ۷- در صورت داشتن هدف کاربردی، نام بهره‏وران.۹
۱-۸ – سؤالات تحقیق.۹
۱-۹-  فرضیه‏های تحقیق.۱۰
۱-۱۰- تعریف واژه‏ها و اصطلاحات فنی و تخصصی .۱۰
۱-۱۱- روش شناسی تحقیق .۱۰
۱-۱۱-۱- متغیر مستقل۱۰
۱-۱۱-۲- متغیر های وابسته۱۱
۱-۱۱-۳- متغیرهای کنترل.۱۲
۱-۱۱-۴-مدل های آزمون فرضیات۱۲
۱–۱۲-  روش اجرای تحقیق.۱۳
۱-۱۲-۱- روش تحقیق.۱۳
۱-۱۲-۲-روش‌های گردآوری اطلاعات۱۳
۱-۱۲-۳-قلمرو تحقیق۱۳
۱-۱۲-۴- دوره زمانی انجام تحقیق۱۳
۱-۱۲-۵- مکان تحقیق.۱۳
۱-۱۳ – جامعه آماری، روش نمونه‏گیری و حجم نمونه.۱۴
۱-۱۳-۱- جامعه‌ی آماری(N) .۱۴
۱-۱۳-۲- نمونه‌ی آماری(n)۱۴
۱-۱۳-۳- روش یا روش‌های نمونه‌گیری .۱۴
۱-۱۳-۴ – روش‌ها و ابزار تجزیه و تحلیل داده‏ها۱۴
۱-۱۴-  ساختار تحقیق.۱۵
          فصل دوم
       مروری بر تحقیقات انجام شده
 
۲-۱- مقدمه۱۷
۲-۲- نگهداری موجودی های نقدی۱۷
۲-۲-۱- انگیزه ‌های نگهداری موجودی ‌های نقدی توسط شرکت‌ ها .۱۷
۲-۲-۲ میزان بهینه موجودی‌ های نقدی شرکت‌ ها۱۹
۲-۳ – عملکرد شرکت و معیارهای سنجش آن۲۱
۲-۳-۱-معیارهای حسابداری عملکرد۲۲
۲-۳-۲- معیارهای اقتصادی عملکرد.۲۵
۲-۴- ارزش شرکت و معیار سنجش آن.۲۷
۲-۵- بازده سهام۲۸
۲-۵-۱- مفهوم بازده سهام.۲۸
۲-۵-۲- روش های محاسبه بازده سهام۳۰
۲-۶- تحقیقات مرتبط انجام شده در مورد ارزش شرکت۳۴
۲-۶-۱- تحقیقات داخلی انجام شده در مورد ارزش شرکت۳۴
۲-۶-۲-تحقیقات انجام شده در مورد ارزش شرکت در خارج از کشور.۳۹
۲-۷-تحقیقات مرتبط انجام شده در مورد عملکرد شرکت.۴۲
۲-۷-۱-تحقیقات داخلی انجام شده در مورد عملکرد شرکت.۴۲
۲-۷-۲- تحقیقات خارجی انجام شده در مورد عملکرد شرکت .۴۴
۲-۸- تحقیقات مرتبط انجام شده در مورد بازده سهام.۴۵
۲-۸-۱- تحقیقات مرتبط انجام شده در داخل ایران در مورد بازده سهام۴۵
۲-۸-۲- تحقیقات انجام شده در خارج از ایران در مورد بازده سهام۴۹
 
فصل سوم
روش شناسی پژوهش
 
۳-۱- مقدمه۵۴
۳-۲-  روش تحقیق .۵۴
۳-۳- مساله‌ی تحقیق۵۵
۳-۴- سوالات تحقیق۵۵
۳-۵- فرضیه‌های تحقیق۵۶
۳-۶- مواد و روش انجام تحقیق .۵۶
۳-۶-۱- روش تحقیق۵۶
۳-۶-۲- روش‌های گردآوری اطلاعات۵۶
۳-۶-۳- قلمرو تحقیق۵۶
۳-۶-۴- دوره زمانی انجام تحقیق.۵۷
۳-۶-۵- مکان تحقیق.۵۷
۳-۶-۶- جامعه‌ی آماری(N) .۵۷
۳-۶-۷- نمونه‌ی آماری(n)۵۷
۳-۶-۸- روش یا روش‌های نمونه‌گیری.۵۷
۳-۷-روش‌های مورد نظر برای تجزیه و تحلیل اطلاعات و آزمون فرضیات۵۸
۳-۷-۱- متغیر های تحقیق.۵۸
۳-۷-۱-۱- متغیر مستقل۵۸
۳-۷-۱-۲- متغیر های وابسته.۵۸
۳-۷-۱-۳ متغیر های کنترلی۵۹
۳-۷-۲- مدل های آزمون فرضیات۵۹
۳-۷-۲-۱ مدل فرضیه اول.۵۹
۳-۷-۲-۲ مدل فرضیه دوم۶۰
۳-۷-۲-۳ مدل فرضیه سوم۶۰
۳-۸ مفاهیم و آزمون های آماری.۶۰
۳-۸-۱- همبستگی .۶۰
۳-۸-۲- مفهوم معنی‌ داری در همبستگی۶۱
۳-۸-۳- ضریب تعیین .۶۲
۳-۸-۴- خطای معیار تخمین .۶۲
۳-۸-۵- رگرسیون چندگانه۶۲
۳-۸-۶- تحلیل واریانس (آزمون F ) .۶۳
۳-۸-۷- مفروضات رگرسیون خطی۶۴
۳-۸-۸- نمودار توزیع خطاها (بررسی نرمال بودن توزیع خطاها) . .۶۴
۳-۸-۹- نمودار واریانس خطا‌ها۶۴
۳-۸-۱۰- آزمون دوربین- واتسون. .۶۵
۳-۸-۱۱- روش‌ های ورود متغیرها در رگرسیون۶۶
فصل چهارم
تجزیه و تحلیل داده ها
 
۴-۱- مقدمه‏۶۹
۴-۲- شاخص توصیفی متغیرها۶۹
۴-۳- آزمون نرمالیتی.۷۰
۴-۴- تجزیه و تحلیل فرضیات تحقیق۷۱
۴-۴-۱- آزمون فرضیه اول۷۱
۴-۴-۲- آزمون فرضیه دوم.۷۲
۴-۴-۳- آزمون فرضیه سوم۷۳
فصل پنجم
نتیجه گیری و ارائه پیشنهادها
 
۵-۱ مقدمه۷۷
۵-۲ نتیجه گیری۷۷
۵-۳ پیشنهاد های تحقیق۷۸
۵-۳-۱ پیشنهادهای کاربردی تحقیق.۷۸
۵-۳-۲ پیشنهادهایی برای تحقیقات آتی.۷۹
۵-۴ محدودیت های تحقیق۷۹
۵-۵ خلاصه فصل۸۰
منابع و ماخذ.۸۱
فهرست منابع فارسی.۸۱
فهرست منابع انگلیسی.۸۵
پیوست ها۸۸
چکیده انگلیسی.۹۳

 
فهرست جداول

عنوانشماره صفحه
جدول۱-۱- سازمانها و نوع استفاده آن ها۹
جدول ۳-۱- تحلیل واریانس رگرسیون برآوردی.۶۳
جدول ۴-۱- آمار توصیفی متغیر های تحقیق۷۰
جدول۴-۲- آزمون نرمال بودن متغیر وابسته۷۱
جدول ۴-۳- نتایج آزمون فرضیه اول۷۲
جدول ۴-۴- نتایج آزمون فرضیه دوم .۷۳
جدول ۴-۵- نتایج فرضیه سوم۷۴

 
فهرست شکل ها

عنوانشماره صفحه
شکل۲-۱- میزان بهینه نگهداری موجودی های نقدی.۲۲

 چکیده
در این تحقیق رابطه ی سطح نگهداشت وجه نقد با ارزش شرکت، بازده سهام و عملکرد عملیاتی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران مورد بررسی قرار گرفت. انجام این تحقیق  از این لحاظ دارای اهیمت می باشد  که هدف اصلی  مدیریت  مالی حداکثر
کردن ثروت سهامداران است و این حداکثر کردن از طریق افزایش ارزش شرکت، افزایش بازده سهام و افزایش عملکرد شرکت انجام می شود. با توجه به اینکه لازمه ی حد اکثر کردن ارزش شرکت، بازده سهام و عملکرد شرکت، شناخت عوامل موثر بر آن ها است. این تحقیق نیز با آشکار ساختن یکی دیگر از عوامل تاثیرگذار بر متغیر های مذکور به مدیران مالی کمک می کند تا در راستای اهداف خود تصمیمات بهتری اتخاذ نمایند.در این تحقیق برای محاسبه سطح نگهداشت وجه نقد از نسبت وجه نقد به کل دارایی ها استفاده شد. همچنین از Q  توبین به عنوان شاخص ارزش شرکت استفاده گردید. و از ROA به عنوان شاخص عملکرد شرکت استفاده شد. به منظور آزمون فرضیه های تحقیق از رگرسیون مقطعی ترکیبی استفاده شد. و تعداد ۱۱۷ شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره ی زمانی ۱۳۸۱-۱۳۹۰ مورد بررسی قرار گرفته اند.نتایج تحقیق نشان داد بین سطح نگهداشت وجه نقد با ارزش شرکت، بازده سهام و عملکرد شرکت در نمونه ی مورد بررسی رابطه ی معنی داری وجود دارد.

واژه های کلیدی: سطح نگهداشت وجه نقد، ارزش شرکت، بازده سهام، عملکرد شرکت.
 
فصل اول
(کلیات پژوهش)
 
۱-۱- مقدمه
هدف از این تحقیق بررسی رابطه بین سطح نگهداری موجودی های نقدی با ارزش شرکت، عملکرد عملیاتی و بازده سهام  می باشد.
هدف اصلی مدیران مالی حداکثر کردن ثروت سهامداران است و این حداکثر کردن از      طریق افزایش ارزش شرکت انجام می شود. مدیران مالی برای افزایش ارزش شرکت در ابتدا می بایست شناختی کافی از عوامل موثر بر آن داشته باشند، به عبارت دیگر آنها در ابتدا می بایست از عواملی که موجب تقویت یا تضعیف آن می شود، آگاهی کافی داشته باشند.
یکی از معیار های اساسی برای تصمیم گیری در بورس، بازده سهام می باشد، سهام خود به تنهایی دارای محتوای اطلاعاتی است و بیشتر سرمایه گذاران بالفعل و بالقوه در تجزیه و تحلیل مالی و پیش بینی ها از بازده سهام استفاده می کنند. تحلیل گران و تصمیم گیرندگان بازار های مالی در صورتی می توانند دقت خود در پیش بینی بازده سهام را بالا برند که از عوامل موثر بر آن آگاهی کافی داشته باشند. چرا که آنان با آگاهی از عواملی که می توانند اثر منفی یا مثبت معناداری بر بازده سهام داشته باشند، قادر می شوند تا پیش بینی های دقیق تری در رابطه با بازده سهام داشته باشند.
تا کنون در تحقیقات انجام شده درباره ارزش شرکت، عملکرد عملیاتی و بازده سهام، اثر سطح نگهداشت وجه نقد بر این سه متغیر مورد بررسی قرار نگرفته است. بنابراین در این تحقیق تعداد ۱۱۷ شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، در طی دوره ی زمانی ۱۳۸۱ الی ۱۳۹۰، به منظور بررسی این موضوع مورد آزمون قرار گرفته اند.
 
۱-۲- بیان مسأله  
ارزش شرکت، عملکرد عملیاتی و بازده سهام، هر سه از متغیر های مهم و اثرگذار بر تصمیم گیری مدیران، سرمایه گذاران و سایر استفاده کنندگان از اطلاعات مالی شرکت ها می باشد. بنابراین بررسی عوامل موثر بر این سه متغیر اثرگذار بر تصمیم گیری می تواند از این جهت موثر واقع شود که با یافتن عوامل موثر بر آنها و اینکه این عوامل رابطه مثبت(منفی) با این متغیر ها دارند، می توان با تقویت(تضعیف) آن عوامل اثرگذار، به بهبود ارزش شرکت، عملکرد عملیاتی و بازده سهام پرداخت(کین وای ، ۲۰۱۰ ؛ کوین، ۲۰۰۷).
موجودی‌های نقدی همواره درصد قابل توجهی از دارایی‌های شرکت‌ها را به خود اختصاص داده‌اند، این رقم در شرکت‌های آمریکایی برابر با ۱/۸ درصد از مجموع دارایی‌ها (کیم و همکاران، ۱۹۹۸) و در شرکت‌های انگلیسی برابر با ۹/۹ درصد از دارایی‌ها بوده است (ازکان، ۲۰۰۴). بنابراین بررسی اینکه آیا  سطح نگهداری موجودی های نقدی بر متغیر های اثرگذار بر تصمیم گیری تصمیم گیرندگان، اثر گذار است یا خیر می تواند به مدیران کمک کند تا در مورد اینکه سطح  نگهداری موجودی های نقدی خود را افزایش یا کاهش دهند، تصمیم گیری کنند.
باتوجه به مطالبی که در مورد سطح نگهداری موجودی های نقدی، ارزش شرکت، عملکرد عملیاتی و بازده سهام بیان شد، مسئله اساسی این تحقیق این است که آیا سطح نگهداری وجه نقد با ارزش شرکت، عملکرد عملیاتی و بازده سهام، رابطه ی معناداری دارد یا خیر؟
 
۱-۳- اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
ارزش شرکت، عملکرد عملیاتی و بازده سهام از متغیر های اصلی و اثر گذار بر تصمیمات تصمیم گیرندگان بازار های مالی می باشد. بنابراین تعیین عوامل موثر بر آنها می تواند در ارائه مدلی برای پیش بینی آنها موثر واقع شود. همچنین روشن شدن نوع اثر عامل بررسی شده(مثبت یا منفی) با این سه متغیر می تواند به مدیران کمک کند تا در مورد اینکه برای بهبود این سه متغیر، عامل بررسی شده را کاهش یا افزایش دهند، تصمیم گیری نمایند.
با توجه به اینکه در تحقیقات انجام شده در داخل تاثیر سطح نقدینگی شرکت ها بر ارزش شرکت، عملکرد عملیاتی و بازده سهام مورد بررسی قرار نگرفته است. انجام تحقیق حاضر از این جهت دارای اهمیت است که یکی دیگر از عوامل اثرگذار بر این سه متغیر اصلی تصمیم گیری در مورد شرکت را نمایان می سازد.
 
۱-۴- مرور ادبیات و سوابق مربوطه :
۱-۴-۱- حوزه داخلی
ملکیان و همکاران (۱۳۹۰) در تحقیقی به عنوان بررسی رابطه بین وجه نقد نگهداری شده و عوامل تعیین کننده ان در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، به مطالعه عوامل تعیین کننده نگهداری وجه نقد پرداخت. جهت انجام این پژوهش نمونه ای مشتمل بر ۱۳۱ شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار در طی سال های ۱۳۸۳-۱۳۸۷ انتخاب گردیده است . برای براورد مدل اماری تحقیق روش رگرسیون با بهره گرفتن از داده های تابلویی مورد استفاده قرار گرفته است یافته های پژوهش نشاندهنده وجود رابطه بین اندازه شرکت، داراییهای ثابت مشهود با وجه نقد نگهداری شده میباشد. همچنین نتایج نشان میدهد که جریان های نقدی، سود آوری و فرصت های رشد رابطه مثبتی با وجه نقد نگهداری شده دارند.
صامتی و همکاران(۱۳۸۶) به بررسی تاثیر نرخ تورم بر ارزش شرکت پرداخنتد. در این تحقیق از شاخص کیو توبین برای محاسبه ارزش شرکت استفاده شد. نتایج این تحقیق نشان داد که ارتباط معناداری بین نرخ تورم و ارزش شرکت وجود ندارد.
حساس یگانه و همکاران(۱۳۸۷) در تحقیقی به  بررسی رابطه بین سرمایه گذاران نهادی و ارزش شرکت پرداخنتد. در این تحقیق نگرش های مختلف در مورد سرمایه گذاران نهادی مورد آزمون قرار گرفت. به طور کلی نتایج این تحقیق نشان داد که بین سرمایه گذاران نهادی و ارزش شرکت رابطه معناداری وجود دارد. همچنین نتایج نشان داد که بین تمرکز مالکیت نهادی و ارزش شرکت رابطه معناداری وجود ندارد.