عمران

پایان نامه درجه کارشناسی ارشد رشته عمران گرایش سازه :تحلیل خطر لرزه ای ایالت قم

استاد راهنما : دکتر سیروس غلامپور دهکی

استاد مشاور : دکتر مرتضی اسکندری قادی

۱۳۹۲

متن پایان نامه :
 
فصل۱: کلیات و ساختار زمین. ۱۶
-۱-۱ عوامل موثر در جنبش نیرومند زمین : ۱۶
ویژگیهای چشمه های لرزه زا :. ۱۷
ویژگیهای شرایط ژئوتکنیک لرزه ای ساختگاهی برجنبش نیرومند زمین :. ۱۹
۱-۲- ساختار تکتونیکی صفحات و لرزه خیزی منطقه. ۲۰
۱-۲-۱- تکتونیک صفحات. ۲۰
۱-۲-۲- ایالتهای لرزه زمینساختی ایران. ۲۰
۱-۲-۳- ایالت لرزه زمینساختی البرز- آذربایجان. ۲۲
۱-۲-۴- ایالت لرزه زمینساختی کپه داغ. ۲۴
۱-۲-۵- ایالت زمین لرزه ساختی زاگرس. ۲۵
۱-۲-۶- ایالت لرزه زمینساختی ایران مرکزی شرق ایران. ۲۶
ایالت لرزه زمین ساختی مکران. ۲۶
. ۲۸
فصل۲: مبانی تحلیل خطر زلزله. ۲۹
۲-۱- مقدمه. ۲۹
-۲-۲ زلزله. ۳۰
۲-۳- هدف گزارش. ۳۰
۲-۴- محاسبه قدرت زمین لرزه. ۳۰
-۵-۲ تفاوت Earthquake Risk و Earthquake Hazard. 31
۲-۶- مدل های چشمه های لرزه ای. ۳۲
-۷-۲ گسل ها. ۳۳
-۸-۲ تحلیل خطر زمین لرزه( Earthquake Hazard Analysis ) 35
تعریف تحلیل خطر لرزه ای: ۳۵
سطوح خطر زلزله. ۳۵
مطالعات لرزه زمین ساخت :. ۳۶
برآورد پارامترهای لرزه خیزی :. ۳۷
برآورد پارامترهای جنبش نیرومند زمین :. ۳۷
خطرزائی. ۳۹
فصل۳: پهنه بندی لرزه ای. ۴۱
۳-۱- پهنه بندی لرزه ای :. ۴۱
۳-۲- بررسی عوامل موثر در وقوع زمین لغزش ها. ۴۳
۳-۳- اولویت بندی عوامل موثر. ۴۳
۳-۴- تهیه نقشه پراکنش زمین لغزش ها. ۴۳
۳-۵- تهیه نقشه های عوامل موثر. ۴۴
-۶-۳ روش های پهنه بندی لرزه ای. ۴۴
-۷-۳ پهنه بندی لرزه ای به روش تعیینی (Deterministic Approach):  45
داده های قرن بیستم. ۴۵
داده های تاریخی. ۴۶
محاسبه بزرگای پتانسیل چشمه از طریق روابط ارائه شده که براساس طول موثر گسل می باشد ۴۶
شناسائی چشمه های لرزه زا. ۴۸
۳-۷-۵- تعیین زمین لرزه کنترلی برای پارامترهای جنبش زمین. ۴۹

دانلود مقاله و پایان نامه

انتخاب روابط کاهندگی برای پارامترهای جنبش زمین. ۵۱
۳-۷-۷- محاسبه پارامترهای طراحی جنبش زمین. ۶۳
۳-۸- پهنه بندی لرزه ای به روش احتمالاتی (Probabilistic Approach):  64
۳-۸-۱- شناسایی منابع لرزه ای و بررسی لرزه خیزی منطقه. ۶۴
۳-۸-۲- محاسبه رابطه بین فراوانی زلزله ها و بزرگای آنها ( توزیع بزرگا و محاسبه متوسط میزان رخ داد زمین لرزه ها)، محاسبه چگالی و توزیع احتمال. ۶۵
۳-۸-۳- انتخاب رابطه کاهندگی (تخمین حرکت زمین ). ۶۵
۳-۸-۴- محاسبه و بدست آوردن منحنی خطر لرزه ای سایت مورد نظر. ۶۶
۳-۸-۵- فرضیات در روش PSHA 66
نقشه های خطر زلزله. ۶۸
-۳-۹ برآورد خطر زمینلرزه به روش احتمالاتی تصحیح شده. ۶۹
۳-۱۰- تعیین سرچشمه های لرزه زا. ۷۱
۳-۱۰-۱- عدم قطعیت فاصله ای. ۷۱
۳-۱۰-۲- عدم قطعیت در اندازه. ۷۳
۳-۱۱- تعیین پارامترهای لرزهخیزی. ۷۴
۳-۱۱-۱- انواع مختلف بزرگاهای زلزله. ۷۴
۳-۱۱-۲- یکنواخت سازی فهرست نامه زمین لرزه ها. ۷۶
۳-۱۲- ضریب لرزه خیزی. ۷۷
۳-۱۲-۱- خط برازش گوتنبرگ – ریشتر. ۷۷
روش تخمین بزرگترین احتمال (MLE) 77
روش Kijko . 78
۳-۱۲-۴- تخمین β به روش کیجکو:( آهنگ لرزه خیزی). ۷۹
۳-۱۲-۵- تخمین (آهنگ رویداد سالیانه برای بزرگای سطحی). ۸۱
تخمین )حداکثر بزرگای قابل انتظار از نظرآماری)  82
۳-۱۳- پارامتر های لرزه خیزی در چشمه های بالقوه زمینلرزه. ۸۲
۳-۱۳-۱- نرخ رویداد متوسط سالانه زمینلرزه ها در چشمه های بالقوه زمینلرزه. ۸۳
تابع توزیع احتمال زمین لرزه ها. ۸۳
محاسبه پارامتر لرزه خیزی v یا میزان متوسط رخ داد زمین لرزه  84
دوره بازگشت، احتمال سالیانه وقوع و عدم وقوع زلزله. ۸۵
مفهوم ریسک وقوع زلزله. ۸۵
۳-۱۴- تابع توزیع فضایی. ۸۶
۳-۱۴-۱- عوامل کنترل کننده موثر. ۸۷
میزان اطمینان از چشمه بالقوه زمینلرزه تعیین شده. ۸۷
جایگاه تکنونیکی چشمه بالقوه زمینلرزه. ۸۷
عناصر ساختاری. ۸۷
خصوصیات فعالیت لرزه ای. ۸۸
فصل۴: تحلیل خطر منطقه قم. ۹۰
۴-۱- چکیده. ۹۰
-۲-۴ مقدمه. ۹۱
-۳-۴ هدف از اجراء :. ۹۳
-۴-۴ توجیه ضرورت انجام طرح. ۹۳
۴-۵- زمین ‌ریخت ‌شناختی. ۹۴
۴-۶- چینه شناسی واحدهای سنگی منطقه مورد مطالعه. ۹۶
۴-۷- وضعیت خطرپذیزی لرزه ای استان قم. ۹۷
۴-۸- ساختارهای منطقه مورد مطالعه. ۹۷
-۹-۴ گسلهای فعال اصلی منطقه. ۹۸
۴-۱۰- مشخصات گسل های فعال منطقه:. ۱۱۴
۴-۱۰-۱- بررسی بزرگای زلزله. ۱۱۶
۴-۱۰-۲- تخمین ماکزیمم شتاب زمین. ۱۱۸
۴-۱۱- پارامترهای اندازه گیری Parameters Scaling. 120
۴-۱۱-۱- گزارش زمینلرزه های مهم رخ داده. ۱۲۰
۴-۱۱-۲- زمینلرزههای دستگاهی. ۱۲۱
۴-۱۱-۳- توزیع سطحی رومرکز زلزله. ۱۲۱
۴-۱۱-۴- چگونگی توزیع زمانی زمینلرزهها. ۱۲۲
۴-۱۱-۵- توزیع بزرگای زمینلرزهها. ۱۲۳
محاسبه بزرگی و فراوانی زمینلرزه ها به روش گوتنبرگ – ریشتر. ۱۲۴
۴-۱۱-۷- محاسبه بزرگی و فراوانی زمینلرزه ها به روش کیجکو – سلول. ۱۲۵
برآورد دوره بازگشت زمین به روش کیجکو. ۱۲۶
محاسبه، دوره بازگشت، احتمال سالیانه وقوع و عدم وقوع زلزله  127
۴-۱۱-۱۰- محاسبه دوره بازگشت بر اساس درصد خطر و عمر مفید سازه. ۱۲۷
۴-۱۱-۱۱- محاسبه دوره بازگشت زلزله در استان. ۱۲۹
۴-۱۲- تحلیل خطر قم به روش احتمالاتی (PSHA) 130
نمودار مربوط به حداکثر شتاب زمین (PGA) 130
-۱۳-۴ بر آورد خطر زمینلرزه به روش احتمالاتی تصحیح شده. ۱۳۲
۴-۱۳-۱- مشخصات گسل های فعال منطقه. ۱۳۲
۴-۱۳-۲- بررسی بزرگای زلزله. ۱۳۴
۴-۱۳-۳- تخمین شدت زلزله براساس طول چشمه و ماکزیمم شتاب زمین  135
نقشه های مربوط به حداکثر شتاب زمین (PGA) 137
۴-۱۴- مقایسه نتایج. ۱۳۸
۴-۱۵- احتمال وقوع زلزله بر حسب دوره بازگشت در استان. ۱۴۰
-۱۶-۴ سرعت موج برشی. ۱۴۱
-۱۷-۴ طبقه بندی زمین. ۱۴۱
۴-۱۸- پهنه بندی خطر زمین لغزش محدوده قم به روش قضاوت مهندسی. ۱۵۰
چکیده. ۱۵۰
۴-۱۸-۲- مقدمه. ۱۵۰
خصوصیات عمومی منطقه مورد مطالعه از نظر وجود عوامل زمین لغزش  150
روش انجام مطالعات. ۱۵۲
روش تهیه نقشه پهنه بندی خطر زمین لغزش. ۱۵۳
-۱۹-۴ تعیین طیف پاسخ شتاب زمین لرزه در ساختگاه. ۱۵۷
۴-۱۹-۱- چکیده. ۱۵۷
۴-۱۹-۲- طیف پاسخ. ۱۵۷
طیف پاسخ شتاب جنبش زمین به روش احتمالاتی. ۱۵۷
فصل۵: نتیجه گیری. ۱۶۰
۵-۱- مقدمه. ۱۶۰
۵-۲- نتیجه گیری. ۱۶۰
۵-۳- پیشنهادات. ۱۶۲
منابع و مآخذ. ۱۶۲۳
پیوست. ۱۶۲۶
چکیده انگلیسی. ۲۳۰
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
فهرست اشکال
شکل ۱: نمای جانبی زمین. ۱۷
شکل ۲: نوع حرکت گسل ها. ۱۸
شکل ۳: ایالتهای لرزه زمینساختی ایران. ۲۱
شکل ۴: الف: حل صفحه گسل زمینلرزه های شرق ترکیه، قفقاز و شمال ایران   22
شکل ۵: سازوکار کانونی زمینلرزه های شمال ایران. ۲۳
شکل ۶: نقشه گسلهای فعال سازوکار کانونی زمینلرزه ها و نواحی بیشینه تخریب زمینلرز ههای مخرب زاگرس. ۲۵
شکل ۷: گسلها و ساختارهای عمده زون فرورانش مکران. ۲۷
شکل ۸: مدل های چشمه های لرزه ای در یک ایالت لرزه زمین ساخت. ۳۲
شکل ۹: ارتباط گسل فعال و ناشناخته. ۳۴
شکل ۱۰: تقسیم بندی گسل به قطعات کوچکتر. ۳۵
شکل ۱۱: توصیف منحنی خطر زلزله. ۳۹
شکل ۱۲: مراحل اساسی برآورد خطر زمینلرزه به روش تعینی. ۴۷
شکل ۱۳: انواع فاصله های چشمه لرزه زا تا سایت مورد نظر. ۴۸
شکل ۱۴: مقایسه چندین رابطه تجربی برای بدست آوردن زمین لرزه کنترلی   50
شکل ۱۵: مراحل اساسی برآورد خطر زمینلرزه به روش احتمالاتی مرسوم   67
شکل ۱۶: مراحل اساسی برآورد خطر زمینلرزه به روش احتمالاتی اصلاح شده   70
شکل ۱۷: مثالهایی از هندسه های زون منابع مختلف. ۷۲
شکل ۱۸: تغییرات فاصله منبع تا محل برای هندسه های مختلف زون منبع   73
شکل ۱۹: اثر سرعت لغزش گسل و اندازه زلزله بر پریود تکرار. ۷۴
شکل۲۰: محدوده محل سکونت شهر قم. ۹۲
شکل ۲۱: نقشه زمین شناسی شهر قم. ۹۵
شکل ۲۲: نقشه زمین شناسی جنوب قم. ۹۶
شکل ۲۳: نقشه پهنه رومرکزی زلزله. ۹۸
شکل ۲۴: تصویر ماهواره‌ای گسل خضر. ۱۰۱
شکل ۲۵: نقشه گسلهای بومی استان به فاصله ۳۰ کیلومتری مرکز شهر   103
شکل ۲۶: نقشه گسل قم – زفره. ۱۰۵
شکل ۲۷: تصویر ماهواره ای گسل رباط کریم. ۱۰۸
شکل ۲۸: گسل های فعال منطقه در محدوده ی شعاع مورد مطالعه به طول ۱۵۰ کیلومتر ۱۱۴
شکل ۲۹:اهمیت فاصله ی گسل ها از ساختگاه را نشان می دهد. ۱۱۸
شکل ۳۰: پراکندگی زلزله های اتفاق افتاده در محدوده ۱۵۰ کیلومتری استان قم ۱۲۲
شکل ۳۱: موقعیت چشمه های تعیین شده در منطقه قم. ۱۳۳
شکل ۳۲: عمق سنگ بستر لرزه ای شهر قم ۱۴۳
شکل ۳۳: نوع شرایط خاک در سراسر شهر قم ۱۴۴
شکل ۳۴: نقشه پهنه بندی شتاب افقی برای دوره بازگشت۵۰ سال برای کل ناحیه ۱۴۵
شکل ۳۵: نقشه پهنه بندی شتاب افقی برای دوره بازگشت ۴۷۵ سال برای کل ناحیه ۱۴۵
شکل ۳۶: نقشه پهنه بندی شتاب افقی برای دوره بازگشت ۵۰ سال برای شهر قم. ۱۴۷
شکل ۳۷: نقشه پهنه بندی شتاب افقی برای دوره بازگشت ۴۷۵ سال برای شهر قم. ۱۴۸
شکل ۳۸: نقشه پهنه بندی شتاب افقی استان برای دوره بازگشت ۴۷۵ سال   149
شکل ۳۹: نقشه استعداد زمین لغزش منطقه مورد مطالعه. ۱۵۴
شکل ۴۰: نقشه همباران منطقه مطالعاتی. ۱۵۵
شکل ۴۱: نقشه پهنه بندی خطر زمین لغزش منطقه مورد مطالعه. ۱۵۶
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
فهرست جداول
جدول ۱: پارامتر های ایالت های لرزه زمینساختی ایران ۲۱
جدول ۲: تخمین شدت زلزله بر اساس طول گسل ۵۰
جدول ۳: تعیین ضرائب GC و GB با توجه به نوع خاک ۵۴
جدول ۴: ضرائب رابطه کاهندگی بور برای محاسبه بزرگترین مؤلفه شتاب افقی ۵۴
جدول ۵: ضرایب مدل های کاهندگی ۵۸
جدول ۶: ضرایب مدل های کاهندگی برای منطقه البرز ۵۹
جدول ۷: ضرایب مدل های کاهندگی برای منطقه زاگرس ۶۰
جدول ۸: ضرایب رابطه زارع ۶۲
جدول ۹: ضرایب رابطه نوروزی ۶۳
جدول ۱۰: رابطه تجربی بین و Ms بدست آمده برای گستره های البرز، ایران مرکزی و زاگرس. ۷۶
جدول ۱۱: برآورد پارامترهای زلزله خیزی براساس زمینلرزه های ثبت شده در ایالت لرزه زمین ساختی ایران مرکزی۱۹۹۷٫ ۸۲
جدول ۱۲: مشخصات گسل ها در محدوده ی ۱۵۰ کیلومتری قم ۱۱۵
جدول ۱۳: مقدار بزرگای گسل ها ۱۱۷
جدول ۱۴: ماکزیمم شتاب افقی گسل ها ۱۱۹
جدول ۱۵: زمینلرزه های مهم رخ داده تاریخی تا شعاع ۱۵۰ کیلومتری منطقه مورد مطالعه. ۱۲۱
جدول ۱۶: برآورد بزرگا بر اساس دوره بازگشت و همچنین تعداد رویداد زمین لرزه در یک دوره ۱۱۳ ساله. ۱۲۵
جدول ۱۷: برآورد دوره بازگشت بر اساس بزرگا ۱۲۶
جدول ۱۸: برآورد بزرگا بر اساس دوره بازگشت ۱۲۶
جدول ۱۹: دوره بازگشت بر اساس درصد خطر و عمر مفید سازه ۱۲۸
جدول ۲۰: آهنگ رویداد سالیانه بر اساس درصد خطر و عمر مفید سازه ۱۲۸
جدول ۲۱: احتمال رویداد یک زمین لرزه بر اثر جنبایی سرچشمه خطی ۱۳۱
جدول ۲۲: هندسه چشمه های بالقوه زمینلرزه تعین شده در گستره قم ۱۳۴
جدول ۲۳: مقدار طولی از چشمه های مورد نظر که در محدوده ی ۱۵۰ کیلومتری قرار دارد و مساحت چشمه و همچنین نزدیک ترین فاصله ی چشمه از شهر قم. ۱۳۵
جدول ۲۴: مقدار بزرگای گسل ها ۱۳۶
جدول ۲۵: احتمال رویداد یک زمین لرزه بر اثر جنبایی سرچشمه خطی ۱۳۷
جدول ۲۶: نتایج احتمال های محاسبه شده برای شتابهای مورد نظر ۱۳۹
جدول ۲۷: احتمال وقوع زلزله بر مبنای دوره بازگشت و بزرگا ۱۴۰
 
 

 
 
 
فصل اول :
 
کلیات و ساختار زمین
 
          q          عوامل موثر در جنبش نیرومند زمین
 
q          ساختار تکتونیکی صفحات و لرزه خیزی منطقه
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

فصل۱: کلیات و ساختار زمین

 
 
 
 
 

۱-۱- عوامل موثر در جنبش نیرومند زمین :

بصورت کلی عوامل موثر در جنبش نیرومند زمین در اثر رویداد زمین لرزه را می توان در دو بخش مورد بررسی قرار داد، این دو بخش شامل ویژگی های چشمه لرزه زا، و شرایط ژئوتکنیک لرزه ای ساختگاه سازه ها می باشد. بنابراین هریک از بخش ها و نقش آنها در جنبش نیرومند زمین باید مورد بررسی قرار گیرد تا ویژگی های جنبش نیرومند زمین در شالوده سازه ها و بهینه کردن معیارهای طراحی سازه ها در برابر زمین لرزه تخمین و در محاسبات مورد استفاده قرار گیرد .{۱}
 
 
 
 

۱-۱-۱- ویژگیهای چشمه های لرزه زا :

رویداد زمین لرزه ها در بخش پوسته زمین ناشی از نیروهای زمین ساختی است که برپایه تئوری زمین ساخت ورقه ای از سال ١٩۶٠ مطرح گردید در این تئوری بیان می شود که سنگ کره از تعداد زیادی بلوکها بصورت ورقه تشکیل شده است که این ورقه ها نسبت به یکدیگر در حال حرکت می باشند. مرز این بلوکها همواره با رویداد زمین لرزه های بزرگ روبرو است. معتبرترین تشریح برای علت ایجاد حرکت ورقه ها برپایه تعادل ترمودینامیک مواد تشکیل دهنده زمین استوار است. بخش فوقانی گوشته در تماس با پوسته سرد می باشد، درحالیکه بخش تحتانی در تماس با هسته داغ زمین است. بدیهی است که بایستی یک گرادیان دما در گوشته برقرار باشد.
شکل ۱: نمای جانبی زمین
تئوری زمین ساخت ورقه ای حرکت نسبی ورقه ها را با توجه به سه نوع مرز (ورق های فرورانشی، گسترش جانبی و گسترش انتقالی)، به سادگی توصیف و تعیین می نماید. در دیگر موارد نیز ممکن است در اثر گسترش، لبه ورقه ها شکسته و سبب تشکیل ورقه کوچک تر یا خرد ورقه محصور بین ورقه های بزرگتر شود. حرکت بین دو بخش از پوسته سبب انقطاع جدید یا پیشروی خطوط شکست موجود در ساختار زمین شناسی پوسته می شود که به آن گسل می گویند. گسل ها بسته به نوع حرکتشان به سه گروه اصلی دسته بندی می شوند که عبارتند از: گسلهای شیب لغز، امتداد لغز و یا ترکیبی از آنها می باشد.

شکل ۲: نوع حرکت گسل ها
تئوری بازگشت الاستیک بیان می کند که وقوع زمین لرزه ها موجب آزادی تنش در امتداد بخشی از گسل می شود و تا زمانی که تنش ها فرصت کافی برای ذخیره شدن مجدد را داشته باشند گسیختگی بعدی و یا به عبارت دیگر زمین لرزه بعدی اتفاق خواهد افتاد. از آنجائیکه زمین لرزه ها موجب رهاسازی انرژی جمع شده برروی گسل می شوند، وقوع آنها در محدوده ای که فعالیت لرزه ای برای مدتی کم و یا اصلا اتفاق نیفتاده است محتمل تر است . با شناسایی حرکات گسل در طی لرز ه خیزی گذشته و در امتداد آن می توان به نبود فعالیت لرزه ای در پاره ای از مکانهای آن پی برد.
با مطالعات لرزه زمین ساخت می توان از شکستگی ساختارهای زمین شناسی و هندسه آنها پیرامون ساختگاه سازه ها مطلع شد و نهایتا می توان مدل لرزه زمین ساختی یا درعمق برش لرزه زمین ساختی از آنها تهیه نمود و مخاطرات احتمالی گسلش زمین و یا رویداد احتمالی زمین لرزه برروی آنها را برای تخمین رویداد زمین لرزه های آتی و چگونگی ویژگیهای آنها پیش بینی نمود.
هندسه گسلها، زون خرد شده، نوع و سازوکار آنها می تواند در برآورد پتانسیل حداکثر زمین لرزه محتمل برروی آنها ما را کمک نماید و این امر در مطالعات زمین ساخت و لرزه زمین ساخت صورت می پذیرد. سن گسلها از عوامل مهم در رویداد زمین لرزه برروی آنهاست بطوریکه گسل های جوان از اهمیت بیشتری برخوردار هستند و مطالعات نو زمین ساخت می تواند کمک زیادی در کلاس بندی گسل ها از دیدگاه فعالیت لرزه ای داشته باشند.
معمولا روابط تجربی در پیوند با هندسه گسل، حداکثر توان لرزه زایی و میزان بیشینه جابجایی برروی آن وجود دارد که تا حدودی در تخمین رویدادهای زمین لرزه ای آتی منطقه می تواند موثر واقع شود . بزرگای ز مینلرزه رابطه مستقیم با انرژی آزاد شده توسط زمین لرزه دارد.
یکی از ویژگیهای چشمه لرزه زا ژرفای کانونی زمین لرزه ها می باشد. تحقیقات و پژوهشهای زیادی برروی ژرفای کانونی زمین لرزه ها انجام شده است. بصورت کلی ژرفای زمین لرزه ایی که در پیوند با حرکت فرورانش ایجاد می شود نسبتا عمیق و ژرف می باشد که تا عمق ٨٠٠ کیلومتری سطح زمین نیز گزارش شده است، ولی ژرفای کانونی زمین لرزه ایی که در پیوند با گسترش جانبی اقیانوسی مشاهده شده کم عمق بوده و ژرفای آنها کمتر از ٢٠ کیلومتر می باشد و ژرفای کانونی زمین لرزه هایی که با گسترش انتقالی در پوسته قاره ای مشاهده شده اند دارای ژرفای کمتر از پوسته زمین می باشند یعنی کمتر از ۶٠ کیلومتر . رویداد زمین لرزه های ایران بسیار سطحی بوده است و به جز منطقه مکران، تقریبا در تمام ایران کمتر از ٢٠ کیلومتر برآورد شده است و به همین دلیل لایه لرزه زا درفلات ایران را می توان بین ژرفای ١٠ تا ٢٠ کیلومتر درنظر گرفت.

۱-۱-۲- ویژگیهای شرایط ژئوتکنیک لرزه ای ساختگاهی برجنبش نیرومند زمین :

شرایط ژئوتکنیک لرزه ای ساختگاهی برکلیه پارامترهای مهم جنبش نیرومند زمین نظیر دامنه، محتوی فرکانسی و مدت دوام لرزش اثر قابل ملاحظه ای می گذارد. میزان تاثیر، تابع هندسه، خواص مصالح لایه های زیر سطحی، توپوگرافی ساختگاه و ویژگیهای امواج لرزه ای که از چشمه لرزه زا تولید و از لایه های سنگی مختلف عبور نموده تا به پی سنگ ساختگاه وارد شود، میباشد.
طبیعت اثرات ژئوتکنیک لرزه ای ساختگاهی بر تقویت جنبش نیرومند زمین را می توان با بهره گیری از روش های مختلف مانند تحلیل ساده تئوری پاسخ زمین، اندازه گیریهای جنبش واقعی سطحی و زیرسطحی در همان ساختگاه و اندازه گیری جنبش نیرومند سطح زمین در ساختگاه هایی با شرایط متفاوت از ساختگاه موردنظر تشریح نمود.
اثرات هندسی سنگ بستر برروی جنبش نیرومند زمین تاثیر پذیر می باشد. گرچه بی قاعدگیهای توپوگرافی سنگ بستر موجب پراکنده ساختن امواج زمینلرزه شده و الگوهای پیچیده ای از تقویت یا کاهیدگی جنبش نیرومند زمین را ایجاد می کنند لیکن به هرحال جنبش نیرومند زمین در بالای ارتفاعات معمولا تقویت و تشدید می شوند.

۱-۲- ساختار تکتونیکی صفحات و لرزه خیزی منطقه

۱-۲-۱- تکتونیک صفحات

اساس تئوری تکتونیک صفحات این است که تقریبا ۱۲ صفحه اصلی سازنده لایه ۷۰ تا ۱۵۰ کیلومتری خارجی زمین هستند که به عنوان پوسته یا لیتو سفر شناخته می شوند. علاوه بر این می دانیم که این صفحات حرکت آرامی دارند و نیروی محرک آنها به طور کامل شناخته نمی شود. فرض می شود که موادی که زیر پوسته واقع شده اند و به عنوان آستنوسفر شناخته شده اند بدلیل اختلاف دمایی که در عمقشان وجود دارد حرکت می کنند. حرکت نسبی لایه های مجاور منجر به تغییر شکل و کرنش سنگ ها می شود، سنگ تغییر شکل یافته در نهایت شکسته و جایجا می شود که منجر به ایجاد زمین لرزه می شود. این گونه لرزه ها، لرزه های تکنونیکی هستند که می تواند در مرز صفحات یا داخل صفحات اتفاق افتد. {۵}

۱-۲-۲- ایالتهای لرزه زمینساختی ایران

ایالت لرزه زمینساختی، پهنه ای است که تحت رژیمهای ژئودینامیکی کن ونی، دارای جایگاه تکتونیکی همانند و الگوی لرز هخیزی یکسان باشد (یی ١و همکاران، ١٩٩۵ ). با توجه به این مفهوم، میرزایی و همکاران (١٩٩٨) ایران را به پنج ایالت لرزه زمینساختی عمده : ١- البرز – آذربایجان ٢- کپه داغ ٣- زاگرس ۴- ایران مرکزی و شرق ایران و ۵- مکران، تقسیم کرده اند که خصوصیات عمده آنها به اختصار به صورت زیر است. {۵}
شکل ۳: ایالتهای لرزه زمینساختی ایران(میرزایی ۱۹۷۷) {۵}
 
جدول ۱: پارامتر های ایالت های لرزه زمینساختی ایران{۵}

βλایالت
۱٫۹۷ ± ۰٫۰۷۳۷٫۸۶ ± ۴٫۲۴البرز – آذربایجان
۱٫۵۶ ± ۰٫۱۲۶٫۱۳ ± ۱٫۴۷کپه داغ
۱٫۹۹ ± ۰٫۰۹۲۷٫۹۳ ± ۴٫۰ایران مرکزی

 
 
 

99