روانشناسی

پایان نامه گرایش برنامه ریزی: بررسی میزان برخورداری دانشجویان مراکز آموزش مجازی ایران از مهارت‌های یادگیری الکترونیکی …

گرایش برنامه ریزی درسی

عنوان:

بررسی میزان برخورداری دانشجویان مراکز آموزش مجازی ایران از مهارت‌های یادگیری الکترونیکی و رابطه آن با رضایت و پیشرفت تحصیلی آنها

استاد راهنما:

دکتر فرهاد سراجی

فهرست مطالب:

مقدمه

۱-۱ بیان مساله. .

۱-۲ ضرورت انجام پژوهش

۱-۳ اهداف پژوهش. ۷

۱-۴ سوال های و فرضیه‌های پژوهش. .

۱-۵ تعریف مفهومی اصطلاحات پژوهش. ۸

۱-۶ تعریف عملیاتی اصطلاحات پژوهشی ۱۰

 

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه‌ی پژوهش

۲ مقدمه. ۱۲

۲-۱ فناوری اطلاعات و ارتباطات. ۱۲

۲-۲ تعامل در آموزش از راه دور. .

۲-۲-۱ تعامل استاد – دانشجو ۱۴

۲-۲-۲ تعامل دانشجو – دانشجو ۱۴

۲-۲-۳ تعامل دانشجو – محتوا. ۱۴

۲-۲-۴ تعامل استاد – محتوا. ۱۵

۲-۲-۵تعامل استاد-استاد. ۱۵

۲-۲-۶تعامل محتوا-محتوا ۱۵

۲- ۳ مراحل تکامل فناوری آموزشی ۱۶

۲-۳-۱ فناوری توزیعی .   ۱۶

۲-۳-۲ فناوری اشتراکی          ۱۶

۲-۳-۳ فناوری تعاملی         ۱۷

۲-۴ نظریه‌های مورد استفاده در فناوری آموزشی ۱۸

۲-۴-۱ نظریه رفتارگرایی          ۱۸

۲-۴-۲ نظریۀ شناخت گرایی ۱۹

۲-۴-۳ نظریۀ سازنده گرایان. ۱۹

۲-۵ دسته‌بندی آموزش الکترونیکی ۲۰

۲-۵-۱ یادگیری شخصی ۲۰

۲-۵-۲ یادگیری جمعی.         ۲۱

۲-۵-۳ کلاس‌های مجازی ۲۱

۲-۶ آموزش از راه دور. ۲۱

۲-۶-۱ نسلهای آموزش از راه دور. ۲۲

۲-۶-۱-۱ نسل اول۲۳

۲-۶-۱-۲ نسل دوم۲۴

۲-۶-۱-۳ نسل سوم.۲۴

۲-۶-۱-۴ نسل چهارم۲۴

۲-۶-۱-۵ نسل پنجم۲۴

۲-۶-۲ تاریخچه آموزش از راه دور در ایران  ۲۵

۲-۷ آموزش مجازی ۲۵

۲-۷-۱ شیوه‌های آموزش مجازی.  ۲۸

۲-۷-۱-۱ آموزش فاصله‌ای۲۸

۲-۷-۱-۲ آموزش الکترونی.۲۸

۲-۷-۱-۳ پخش شبکه‌ای تعاملی.۲۸

۲-۷-۱-۴ پخش شبکه‌ای زنده.۲۹

۲-۷-۱-۵ همایش‌های روی خط.۲۹

۲-۷-۱-۶ آموزش آن‌لاین.۲۹

۲-۷-۱-۷ پخش شبکه‌ای۲۹

۲-۷-۱-۸ هم اندیشی مجازی.۲۹

۲-۷-۲ عناصر آموزش مجازی۳۰

۲-۷-۲-۱ هدف‌های برنامه درسی۳۰

۲-۷-۲-۲ فعالیت‌های یادگیری۳۰

۲-۷-۲-۳ مواد و منابع یادگیری.۳۱

۲-۷-۲-۴ محتوای الکترونیکی.۳۱

۲-۷-۲-۴-۱ استانداردهای محتوای الکترونیکی۳۲

۲-۷-۲-۴-۲ بررسی استانداردهای آموزش و فراگیری الکترونیکی.۳۳

۲-۷-۲-۵ سامانه مدیریت یادگیری۳۵

۲-۷-۲-۶ نقش معلم در محیط‌های یادگیری الکترونیکی.۳۵

۲-۷-۲-۷ مهارت‌های موردنیاز یادگیرنده الکترونیکی۳۷

۲-۷-۲-۷-۱ مهارت به کارگیری رایانه۴۰

۲-۷-۲-۷-۲ مهارت در به کارگیری ابزارهای اینترنتی و سامانه‌های مدیریت یادگیری.۴۰

۲-۷-۲-۷-۳ مهارت در به کارگیری تجارب اولیه.۴۱

۲-۷-۲-۷-۴ مدیریت زمان۴۱

۲-۷-۲-۷-۵ مهارت‌های زبانی۴۲

۲-۷-۲-۷-۶ مهارت‌های نوشتاری.۴۲

۲-۷-۲-۷-۷ مهارت حل مساله۴۲

۲-۷-۲-۷-۸ مهاررت تفکر انتقادی۴۳

۲-۷-۲-۷-۹ مهارت پرسشگری.۴۵

۲-۷-۲-۷-۱۰ مهارت به کارگیری شیوه‌های مطالعه و یادگیری. ۴۵

۲-۷-۲-۷-۱۱ مهارت فراشناختی.۴۶

۲-۷-۲-۷-۱۲ مهارت خودرهیابی۴۷

۲-۷-۲-۷-۱۳ مسئولیت‌پذیری.۴۸

۲-۷-۲-۷-۱۴ خودارزیابی.۴۸

۲-۷-۲-۷-۱۵ مهارت برقراری ارتباط همزمان و ناهمزمان۴۹

۲-۸ رضایت تحصیلی ۵۰

۲-۸-۱ خودتوانی اینترنتی یادگیرنده۵۲

۲-۸-۲ پاسخگویی به موقع مدرس۵۲

۲-۸-۳ انعطاف پذیری دوره یادگیری الکترونیکی۵۲

۲-۸-۴ کیفیت دوره یادگیری الکترونیکی.۵۲

۲-۸-۵ کیفیت فناوری۵۳

۲-۸-۶ سودمندی سامانه۵۳

۲-۸-۷ سهولت استفاده از سامانه.۵۳

۲-۸-۸ تنوع در ارزیابی۵۳

۲-۹ پیشرفت تحصیلی .Error! Bookmark not defined.

۲-۱۰ ارزشیابی کیفیت دوره‌های یادگیری الکترونیکی Error! Bookmark not defined.

۲-۱۱ جایگاه مهارت‌های یادگیرنده الکترونیکی در برنامه درسی دانشگاه‌های مجازی ۵۷

۲-۱۲ پیشینه پژوهش. ۶۰

۲-۱۲-۱ پژوهشهای انجام شده خارجی.۶۰

۲-۱۲-۲ پژوهشهای انجام شده داخلی.۶۳

۲-۱۳ جمع بندی ۷۰

 

فصل سوم: روش پژوهش

۳مقدمه ۷۳

۳-۱ روش پژوهش. ۷۳

۳-۲ جامعه آماری پژوهش. ۷۳

۳-۳ حجم نمونه و روش نمونه گیری ۷۴

۳-۴ روش‌های جمع آوری اطلاعات. ۷۴

۳-۵ روایی و پایایی ۷۵

۳-۶ روش‌های آماری تجزیه و تحلیل داده‌های پژوهش. ۷۶

 

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل یافته‌های پژوهش

۴ مقدمه۷۸

۴-۱ توصیف یافته‌های پژوهش. ۷۹

۴-۲ تجزیه و تحلیل سؤال های پژوهش: ۸۱

 

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

۵ مقدمه.۹۱

۵-۱ بحث و بررسی یافته‌ها ۹۲

۵-۲ نتیجه گیری ۱۰۰

۵-۳ پیشنهادها ۱۰۱

۵-۳-۱ پیشنهاد‌های کاربردی۱۰۱

۵-۳-۲ پیشنهاد‌های پژوهشی.۱۰۲

۵-۴ محدودیت‌های پژوهش. ۱۰۲

۵-۴-۱ محدودیت‌های در اختیار پژوهشگر.۱۰۲

۵-۴-۲ محدودیت‌های خارج از اختیار پژوهشگر۱۰۳

۶ فهرست منابع.۱۰۴

 

فهرست جداول

جدول ۴-۱ : فراوانی و درصد فراوانی نمونه مورد مطالعه به تفکیک جنس۷۹

جدول ۴-۲ : نتیجه آزمون کالموگروف – اسمیرونوف برای نرمال بودن توزیع داده‌ها۸۰

دانلود مقاله و پایان نامه

جدول ۴-۳ : بررسی میزان مهارت‌های یادگیری الکترونیکی دانشجویان دوره مجازی دانشگاه الکترونیکی تهران(مهرالبرز و دانشگاه تهران)، با بهره گرفتن از آزمون t یکطرفه۸۱

جدول ۴-۴ : بررسی میزان رضایت تحصیلی دانشجویان دوره مجازی دانشگاه الکترونیکی تهران (مهرالبرز و دانشگاه تهران)، با بهره گرفتن از آزمون t یکطرفه.۸۲

جدول ۴-۵ : توصیف میزان پیشرفت تحصیلی دانشجویان دوره مجازی دانشگاه الکترونیکی تهران(مهرالبرز و دانشگاه تهران)،۸۳

جدول ۴-۶ : بررسی رابطه بین مهارت‌های یادگیری الکترونیکی دانشجویان مراکز آموزش مجازی و پیشرفت تحصیلی با بهره گرفتن از آزمون همبستگی پیرسون.۸۴

جدول ۴-۷ : بررسی رابطه بین مهارت‌های یادگیری الکترونیکی دانشجویان مراکز آموزش مجازی و رضایت تحصیلی با بهره گرفتن از آزمون همبستگی پیرسون۸۵

جدول ۴-۸ : نتایج تحلیل رگرسیون چند متغیره تاثیر مولفه‌های مهارت‌های یادگیری الکترونیکی دانشجویان مراکز آموزش مجازی بر پیشرفت تحصیلی۸۷

جدول ۴-۹ : نتایج تحلیل رگرسیون چند متغیره تاثیر مولفه‌های مهارت‌های یادگیری الکترونیکی دانشجویان مراکز آموزش مجازی بر رضایت تحصیلی.۸

چکیده:

هدف پژوهش حاضر بررسی میزان برخورداری دانشجویان مراکز آموزش مجازی از مهارت‌های یادگیری در محیط الکترونیکی و نقش آن در رضایت و موفقیت تحصیلی دانشجویان است. جامعه آماری این پژوهش کلیه دانشجویان مراکز آموزش مجازی دانشگاه تهران و موسسه آموزش عالی مهر البرز هستند که از طریق روش نمونه گیری طبقه ای و  بر اساس جدول کرجسی و مورگان ۳۳۸ دانشجو به عنوان نمونه انتخاب شدند. روش این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی است و برای جمع آوری داده‌های مورد نیاز از دو پرسشنامه محقق ساخته، آزمون سنجش آمادگی یادگیری الکترونیکی و آزمون رضایت تحصیلی استفاده شده است. روایی محتوایی این دو آزمون از طریق اعمال نظرات هفت نفر از متخصصان آموزش مجازی و پایایی آنها پس از اجرای آزمایشی با محاسبه آلفای کرانباخ به ترتیب ۸۴/۰ و ۸۷/۰ محاسبه شد. همچنین برای سنجش موفقیت تحصیلی از معدل پیشرفت تحصیلی دانشجویان استفاده گردید. تحلیل یافته‌های این پژوهش با بهره گرفتن از آزمون T، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون گام به گام نشان داد که میزان مهارت‌های دانشجویان در کار با رایانه و اینترنت، مهارت‌های ارتباطی، مهارت‌های شناختی و مهارت‌های فراشناختی بر اساس آزمون t در حد متوسط بوده است. همچنین رضایت تحصیلی آنها متوسط و پیشرفت تحصیلی در حد خوب بوده است. ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که بین مهارت‌های  فراشناختی و شناختی با موفقیت تحصیلی به ترتیب ۳۴۰/۰+ و ۱۴۸/۰+ همبستگی وجود دارد. همچنین این پژوهش نشان می­­دهد که  بین مهارت‌های  فراشناختی و شناختی با رضایت تحصیلی به ترتیب ۵۱۷/۰+ و ۲۲۴/۰+ همبستگی وجود دارد و بین سایر متغیرها نظیر مهارت‌های فناورانه و مهارت‌های ارتباطی با موفقیت و رضایت تحصیلی ارتباط قابل ملاحظه‌ای مشاهده نشد. سهم مهارت‌های فراشناختی در پیش بینی موفقیت تحصیلی دانشجویان ۸/۳۲ درصد و سهم مهارت‌های شناختی ۵/۱۱ درصد می­باشد. همچنین سهم مهارت‌های فراشناختی در پیش‌بینی رضایت تحصیلی دانشجویان ۵۰ درصد و سهم مهارت‌های شناختی ۵/۱۷ درصد می‌باشد.

۱   مقدمه
پیشرفت روز افزون در زمینه علوم رایانه‌ای، ظهور و گسترش شبکه‌های اطلاع رسانی به ویژه اینترنت، امکانات و روش‌های تازه‌ای را پیشروی برنامه‌ریزان و مجریان برنامه‌های آموزشی قرار داده است. مشکلات گذشته در عرصه آموزش، به ویژه محدودیت‌های ناشی از زمان و مکان یادگیری با این پیشرفت‌ها رنگ باخته است. یادگیری الکترونیکی[۱] یکی از روش‌های جدید آموزش مبتنی بر فناوری اطلاعات و ارتباطات[۲] است که با محور قرار دادن انسان به عنوان یادگیرنده فعال، می‌تواند تمامی اشکال آموزش و پرورش و یادگیری در قرن بیست‌ویکم را متحول سازد(اناری نژاد، ساکتی و صفوی، ۱۳۸۸). فناوری‌های جدید اطلاعاتی و ارتباطی که در برگیرندۀ واقعیت مجازی، نانوتکنولوژی و هوش مصنوعی هستند، دنیای آموزش را دچار تحولات اساسی می‌سازند. امروزه با وضعیتی که بر اثر حرکت به سوی دهکدۀ جهانی به وجود آمده است، دیگر رویه‌های سنتی انتقال دانش از طریق متن، ورقه، تمرین و مانند آنها نمی‌توانند توجه جوانانی را که در جهان اشباع شده از رسانه‌‌‌‌ها به سر می‌برند، به خود معطوف کنند و آموزش‌های کلاسیک، پاسخگوی نیازهای آموزشی دانش‌آموزان در موقعیت‌‌های متفاوت زمانی و مکانی نیستند(ملکیان، نریمانی و صاحب جمعی ،۱۳۸۹).

همچنین بیش از دو هزار سال قبل تاکنون زمینه‌ها و نظامهای آموزش و یادگیری در مقایسه با سایر مقوله‌ها تغییرات بسیار کمی داشته است، اکنون به مدد فناوری اطلاعات مدتی است که تحولات سریعی آغاز شده است. اگر دهه آخر قرن بیستم را دهه اطلاعات نامگذاری کرده‌اند، دهه اول قرن بیست و یکم را عصر دانش نامیده و هدف از این نامگذاری را توسعه همه جانبه دانش و آگاهی بشری دانسته‌اند(یعقوبی، محمدی، ایروانی، عطاران، ۱۳۸۷). فناوری اطلاعات و ارتباطات مجموعه‌ای از اجزاء مرتبط به هم هستند که اطلاعات را جهت پشتیبانی، تصمیم‌گیری و کنترل در یک سازمان جمع‌آوری، پردازش، ذخیره و توزیع می‌کنند. انقلاب فناوری اطلاعات و ارتباطات باعث شکوفائی جنبش‌های آموزشی، اقتصادی و فرهنگی شده و دنیایی نو در حال پدیدار شدن است(اسلامی و همکاران،۳:۱۳۸۳). یکی از متدهای آموزشی که در طی چند سال اخیر همزمان با توسعه فناوری اطلاعات مطرح شده، آموزش مجازی است. این سیستم آموزشی مزایای زیادی دارد که انجام کار گروهی در تکالیف و پروژه‌ها، شرکت در مباحث گروهی و اعلام نظر در آن، درست همانند یک کلاس آموزشی به شیوۀ سنتی و رایج بدون آنکه الزامی باشد تا در آن استاد و دانشجو کنار یکدیگر و به صورت رو در رو حضوری فیزیکی داشته باشند، اجرا می‌شود. در ارتباط با سازو کار اجرایی این سیستم، مطالعات گسترده‌ای صورت گرفته و راهکارهای جالبی مطرح گردیده است. به طورکلی، مقدمات اولیه به منظور تشکیل یک دوره آموزشی اینترنتی مشابه با عملیاتی است که جهت برگزاری یک کلاس آموزش به شیوۀ سنتی مورد نیاز است. در هر دو سیستم عوامل اصلی عبارتند از: استاد، دانشجو، کتاب، جزوات درسی، امتحان یا آزمون، انجام تکالیف و سایر پارامترهای مورد انتظار، به بیان دیگر درست مشابه کلاس درس حضوری کلیۀ فعالیت‌های آموزشی مانند برگزاری سمینار، پروژۀ تحقیقاتی، تکمیل رساله، امتحان و آزمون نیز در این سیستم صورت می‌گیرد و عوامل مختلف تدارکاتی و ستادی جهت طراحی و اجرای دوره فعالیت می‌کنند. اما در این سیستم نیز دو عنصر دانشجو و استاد رکن اصلی فعالیت آموزشی را تشکیل می‌دهند(بخشی خانیکی،۱۲۴:۱۳۸۱).

99