پایان نامه ارزیابی رابطه حجم نقد و عملکرد آتی و هزینه های مالی

عنوان:
ارزیابی رابطه بین حجم نقد و عملکرد آتی و هزینه های مالی شرکت
 
شهریورماه ۱۳۹۳
  
 

   برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

متن پایان نامه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فصل اول:کلیات تحقیق
۱ مقدمه   ۲
۱-۲ بیان موضوع و تبیین مساله تحقیق ۳
۱-۳ اهمیت و ضرورت تحقیق ۵
۱-۴ اهداف تحقیق ۶
۵ سوالات تحقیق ۶
۱-۶ فرضیه های تحقیق ۷
۱-۷ واژگان کلیدی و اصطلاحات ۸
۱-۸ روش کلی تحقیق ۱۰
۱-۹ قلمرو تحقیق ۱۰
۱-۹-۱ قلمرو موضوعی ۱۰
۱-۹-۲ قلمرو زمانی ۱۰
۱-۹-۳ قلمرو مکانی ۱۱
۱-۱۰ ساختار کلی تحقیق ۱۱
فصل دوم:ادبیات و پیشینه تحقیق
۱ مقدمه ۱۳
۲-۲ بخش اول : مبانی نظری تحقیق ۱۴
۲-۲-۱ ارتباط وجه نقد با سود. ۱۴
۲-۲-۲ ارتباط بین اهداف حسابداری و وجه نقد. ۱۵
۲-۲-۳ مدیریت وجوه نقد. ۱۶
۲-۲-۴ وجه نقد بهینه. ۱۶
۲-۲-۵ تجزیه و تحلیل مالی ۲۱
۲-۲-۶ تجزیه و تحلیل نسبت های مالی ۲۱
۲-۲-۷ انواع نسبت های مالی ۲۳
۲-۲-۸ بازده دارایی ۲۴
۲-۲-۸-۱ موارد استفاده ROA 25
۲-۲-۸-۲ نقاط ضعف ROA 25
۲-۲-۹ نسبتهای توان مالی بلند مدت یا نسبتهای اهرمی ۲۶
۲-۲-۹-۱ نسبت کل بدهی ۲۶
۲-۲-۹-۲ نسبت بدهی ۲۷
۲-۲-۹-۳ نسبت بدهی به ارزش بازار سهام. ۲۷
۲-۲-۹-۴ نسبت هزینه مالی وامها ۲۷
۲-۲-۱۰ نسبتهای نقدینگی شرکت. ۲۸
۲-۲-۱۰-۱ نسبت جاری ۲۸
۲-۲-۱۰-۲ نسبت آنی ۲۸
۲-۲-۱۰-۳ نسبت کفایت وجه نقد. ۲۸
۲-۲-۱۱ بازده فروش(حاشیه سود) ۲۹
۳ تحقیقات قبلی صورت گرفته. ۲۹
۲-۳-۱ تحقیقات خارجی ۲۹
۲-۳-۲ تحقیقات داخلی ۴۴
فصل سوم:روش اجرای تحقیق
۳-۱ مقدمه ۵۲
۳-۲ روش کلی تحقیق ۵۲
۳-۳ جامعه آماری ۵۳
۳-۴ نمونه آماری ۵۴
۳-۴-۱ حجم نمونه و کفایت آن ۵۴
۳-۴-۲ روش نمونه گیری و دلیل انتخاب ۵۵
۳-۵ روش گردآوری داده ها ۵۵
۳-۶ ابزار گردآوری داده ها ۵۵
۳-۷ روش‌ها و ابزار تجزیه و تحلیل داده‏ها ۵۵
۳-۷-۱ روش های آماری ۵۵
۳-۷-۲ مدل تحقیق ۵۶
۳-۷-۲-۱ تعریف متغیرها ۵۶
۳-۷-۲-۲ نحوه اندازه گیری متغیرها ۵۷
۳-۷-۲-۳ دسته بندی متغیرها ۶۳
۳-۷-۲-۴ رابطه بین متغیرها ۶۳
۳-۷-۲-۵ اندازه گیری رابطه. ۶۴
فصل چهارم:بیان یافته ها
۴-۱ مقدمه ‏ ۶۶
۴-۲ توصیف نمونه آماری ۶۷
۴-۳ توصیف یافته ها ۶۸
۴-۴ تحلیل پیش فرض ها ۷۱
۴-۵ تحلیل روابط بین متغیر ها ۸۳
۴-۵-۱ رابطه بین موجودی نقدی اضافی نسبت به سطح مطلوب برآورد شده با بازده آینده دارایی های عملیاتی(RNOA) 83
۴-۵-۲ رابطه بین موجودی نقدی ناکافی نسبت به سطح مطلوب برآورد شده با بازده آینده دارایی های عملیاتی(RNOA) 86
۴-۵-۳ رابطه بین موجودی نقدی اضافی نسبت به سطح مطلوب برآورد شده با هزینه های مالی شرکت. ۸۹
۴-۵-۴ رابطه بین موجودی نقدی ناکافی نسبت به سطح مطلوب برآورد شده با هزینه های مالی شرکت. ۹۲
۴-۵-۵ رابطه بین کفایت وجه نقد با بازده آینده دارایی های عملیاتی(RNOA) 94
۴-۵-۶ رابطه بین کفایت وجه نقد با هزینه های مالی شرکت. ۹۷
۴-۶ جمع بندی ۹۹
فصل پنجم:تلخیص،نتیجه گیری و پیشنهادها
۵-۱ مقدمه ۱۰۱
۵-۲ خلاصه پژوهش ۱۰۲
۵-۳ نتیجه گیری ۱۰۴
۵-۴ نتیجه گیری کلی ۱۰۷
۵-۵ پیشنهادها ۱۰۸
۵-۵-۱ پیشنهاد‌هایی مبنی بر نتایج تحقیق ۱۰۹
۵-۵-۲ پیشنهادهایی برای پژوهش های آتی ۱۰۹
۵-۶ محدودیتها ۱۱۰
پیوست ها:
پیوست الف:نام شرکتهای نمونه آماری ۱۱۳
۱۱۴
منابع و ماخذ:
منابع فارسی ۱۳۳
منابع لاتین ۱۳۴
منابع اینترنتی ۱۳۵
 
جدول شماره( ۲-۱): خلاصه تحقیقات انجام گرفته در خارج از کشور ۳۹
جدول( ۲-۲):تحقیقات انجام گرفته در داخل کشور ۴۹
جدول (۳-۱): نحوه انتخاب و استخراج جامعه. ۵۴
جدول(۳-۲):ضریب همبستگی ، ضریب تعیین و آزمون دوربین –واتسون بین متغیرهای مستقل و متغیر وابسته رگرسیونی سطح بهینه وجه نقد  ۵۸
جدول (۳-۳): تحلیل واریانس رگرسیونی سطح بهینه وجه نقد. ۵۹
جدول (۳-۴) :ضرایب معادله رگرسیون (coefficients) متغیرهای مستقل و متغیر وابسته رگرسیونی سطح بهینه وجه نقد  ۶۰
جدول( ۳-۵):محاسبات شرکت سایپا آذین برای سال مالی ۱۳۸۹ و۱۳۸۸ : ۶۱
جدول( ۴-۱):توصیف نمونه آماری ۶۷
جدول شماره( ۴-۲): توصیف یافته ها متغیرهای پژوهش مربوط به شرکتهای با وجه نقد اضافی ۶۸
ادامه جدول شماره( ۴-۲): توصیف یافته ها متغیرهای پژوهش مربوط به شرکتهای با وجه نقد اضافی ۶۹
ادامه جدول شماره ( ۴-۲):  توصیف یافته ها متغیرهای پژوهش مربوط به شرکتهای با وجه نقد ناکافی ۶۹
ادامه جدول شماره ( ۴-۲):  توصیف یافته ها متغیرهای پژوهش مربوط به شرکتهای با وجه نقد ناکافی ۷۰
جدول ( ۴-۳): آزمون کولموگوروف – اسمیرنوف (K-S) مربوط به شرکتهای با وجه نقد اضافی ۷۲
ادامه جدول ( ۴-۳): آزمون کولموگوروف – اسمیرنوف (K-S) مربوط به شرکتهای با وجه نقد اضافی ۷۲
ادامه جدول( ۴-۳):آزمون کولموگوروف – اسمیرنوف (K-S) مربوط به شرکتهای با وجه نقد ناکافی ۷۳
ادامه جدول( ۴-۳): آزمون کولموگوروف – اسمیرنوف (K-S) مربوط به شرکتهای با وجه نقد ناکافی ۷۳
جدول( ۴-۴): آزمون کولموگروف- اسمیرنوف (مقادیر تبدیل شده) مربوط به شرکتهای با وجه نقد اضافی ۷۴
ادامه جدول( ۴-۴): آزمون کولموگروف- اسمیرنوف (مقادیر تبدیل شده) مربوط به شرکتهای با وجه نقد ناکافی ۷۴
جدول(۴-۵):بررسی عدم خود همبستگی بین متغیرها ۷۵
جدول (۴-۶):بررسی میزان عامل تورم واریانس و تلورانس ۷۹
۸۱
جدول (۴-۸) : نتایج آزمون هاسمن(انتخاب بین اثرات ثابت و تصادفی). ۸۲
جدول (۴-۹) : ضریب همبستگی ، ضریب تعیین و آزمون دوربین –واتسون بین موجودی نقدی اضافی نسبت به سطح مطلوب برآورد شده با بازده آینده دارایی های عملیاتی(RNOA) 83
جدول(۴-۱۰) تحلیل واریانس رگرسیون برای موجودی نقدی اضافی نسبت به سطح مطلوب برآورد شده و بازده آینده دارایی های عملیاتی(RNOA) 84
جدول (۴-۱۱) ضرایب معادله رگرسیون برای متغیرهای مستقل و کنترلی ۸۴
جدول (۴-۱۲) : ضریب همبستگی ، ضریب تعیین و آزمون دوربین –واتسون بین موجودی نقدی ناکافی نسبت به سطح مطلوب برآورد شده با بازده آینده دارایی های عملیاتی(RNOA) 86
جدول(۴-۱۳) تحلیل واریانس رگرسیون برای موجودی نقدی ناکافی نسبت به سطح مطلوب برآورد شده وبازده آینده دارایی های عملیاتی(RNOA) 87
جدول (۴-۱۴) ضرایب معادله رگرسیون برای متغیرهای مستقل و کنترلی ۸۷
جدول (۴-۱۵) : ضریب همبستگی ، ضریب تعیین و آزمون دوربین –واتسون بین موجودی نقدی اضافی نسبت به سطح مطلوب برآورد شده با هزینه های مالی شرکت. ۸۹
جدول(۴-۱۶): تحلیل واریانس رگرسیون برای موجودی نقدی اضافی نسبت به سطح مطلوب برآورد شده و هزینه های مالی شرکت   ۹۰
جدول (۴-۱۷): ضرایب معادله رگرسیون برای متغیرهای مستقل و کنترلی ۹۰
جدول (۴-۱۸) : ضریب همبستگی ، ضریب تعیین و آزمون دوربین –واتسون بین موجودی نقدی ناکافی نسبت به سطح مطلوب برآورد شده باهزینه های مالی شرکت. ۹۲
جدول(۴-۱۹): تحلیل واریانس رگرسیون برای موجودی نقدی ناکافی نسبت به سطح مطلوب برآورد شده و هزینه های مالی شرکت   ۹۲
جدول (۴-۲۰): ضرایب معادله رگرسیون برای متغیرهای مستقل و کنترلی ۹۳
جدول (۴-۲۱) : ضریب همبستگی ، ضریب تعیین و آزمون دوربین –واتسون بین کفایت وجه نقدبابازده آینده دارایی های عملیاتی(RNOA) 94
جدول(۴-۲۲): تحلیل واریانس رگرسیون برای کفایت وجه نقد و بازده آینده دارایی های عملیاتی(RNOA) 95
جدول (۴-۲۳): ضرایب معادله رگرسیون برای متغیرهای مستقل و کنترلی ۹۵
جدول (۴-۲۴) : ضریب همبستگی ، ضریب تعیین و آزمون دوربین –واتسون بین کفایت وجه نقدباهزینه های مالی شرکت. ۹۷
جدول(۴-۲۵): تحلیل واریانس رگرسیون برای کفایت وجه نقد و هزینه های مالی شرکت. ۹۷
جدول (۴-۲۶): ضرایب معادله رگرسیون برای متغیرهای مستقل و کنترلی ۹۸
جدول( ۵-۱):تلخیص نتیجه گیری فرضیات ۱۰۸
 
 
نمودار (۱-۴) : آزمون نرمال بودن خطاهای معادله رگرسیون برای متغیرهای موجودی نقدی اضافی نسبت به سطح مطلوب برآورد شده با بازده آینده دارایی های عملیاتی(RNOA) 76
نمودار (۲-۴) : آزمون نرمال بودن خطاهای معادله رگرسیون برای متغیرهای موجودی نقدی ناکافی نسبت به سطح مطلوب برآورد شده با بازده آینده دارایی های عملیاتی(RNOA) 76
نمودار (۳-۴) : آزمون نرمال بودن خطاهای معادله رگرسیون برای متغیرهای موجودی نقدی اضافی نسبت به سطح مطلوب برآورد شده با هزینه های مالی شرکت. ۷۶
نمودار (۴-۴) : آزمون نرمال بودن خطاهای معادله رگرسیون برای متغیرهای موجودی نقدی ناکافی نسبت به سطح مطلوب برآورد شده با هزینه های مالی شرکت. ۷۷
نمودار (۵-۴) : آزمون نرمال بودن خطاهای معادله رگرسیون برای متغیرهای کفایت وجه نقد با بازده آینده دارایی های عملیاتی(RNOA) 77
نمودار (۶-۴) : آزمون نرمال بودن خطاهای معادله رگرسیون برای متغیرهای کفایت وجه نقد با هزینه های مالی شرکت. ۷۸
 
 
چکیده
این تحقیق به ارزیابی رابطه بین حجم نقد و عملکرد آتی و هزینه های مالی شرکت در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌پردازد. برای انجام این تحقیق نمونه ای از ۱۰۷ شرکت از شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با بهره گرفتن از روش نمونه گیری انتخاب گردید.
در این پژوهش،ارزیابی رابطه بین حجم نقد و عملکرد آتی و هزینه های مالی شرکت برای دوره زمانی ۵ ساله از سال ۱۳۸۵ الی ۱۳۹۰، در بین شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران صورت گرفت که در مجموع ۵۳۵ مشاهده برای دوره تحقیق استفاده شد که تعداد ۲۳۸مشاهده مربوط به شرکتهای با وجه نقد اضافی و ۲۸۵ مشاهده مربوط به شرکتهای با وجه نقد ناکافی می باشد. روش آماری مورد استفاده در این تحقیق روش رگرسیون خطی مرکب است. برای رسیدن به هدف بالا شش فرضیه مطرح گردید که همه آنها تایید گردیدند. نتایج این تحقیق نشان می دهد که ، موجودی نقدی اضافی نسبت به سطح مطلوب برآورد شده و موجودی نقدی ناکافی نسبت به سطح مطلوب برآورد شده با بازده آینده دارایی های عملیاتی(RNOA) و هزینه های مالی شرکت در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران رابطه معکوس دارد. و همچنین بین کفایت وجه نقد با بازده آینده دارایی های عملیاتی(RNOA) و هزینه های مالی شرکت در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران رابطه مستقیم وجود دارد.
 
واژگان کلیدی : وجه نقد ناکافی ، وجه نقد اضافی، کفایت وجه نقد ،هزینه های مالی ، عملکرد آینده شرکت
 
 
 
فصل اول:
کلیات تحقیق
 

۱-۱       مقدمه

مدیریت وجه نقد شامل مجموعه گسترده ای از فعالیت های مربوط به جمع آوری، نگهداری و پرداخت آن می باشد که هدف آن تعیین نقدینگی مورد نیاز واحد تجاری، مدیریت بر مانده وجه نقد و سرمایه گذاریهای کوتاه مدت است. اقتصاددانان در توجیه نگهداری وجه نقد در درون واحد تجاری، دلایل مختلفی را ارائه نمودند که معروف ترین آنها انگیزه های نگهداری وجه نقد کینز  می باشد. نظریۀ تقاضای پول از نظر کینز که وی آن را نظریه رجحان نقدینگی  نامیده است، این سؤال را مطرح می کند که چرا مردم پول را نگهداری می کنند؟ وی در پاسخ به این سؤال، برخلاف کلاسیکها که تنها بر تقاضای معاملاتی پول تکیه می کردند، سه نوع انگیزه برای تقاضای پول، یعنی انگیزه معاملاتی، انگیزه احتیاطی و انگیزه سفته بازی را در نظر گرفته است. بر اساس انگیزه معاملاتی افراد اغلب ترجیح می دهند برای اطمینان از انجام معاملات پایه ای خود، اقدام به نگهداری وجه نقد کنند. بر اساس انگیزه احتیاطی، افراد ترجیح می دهند برای مقابله با وضعیت های غیرقابل انتظار که منجر به هزینه های غیرعادی می شود، میزانی از وجه نقد را نگهداری کنند. در نهایت منظور از تقاضای سفته بازی پول این است که پول با هدف و امید انجام معاملات سودآور و بهره برداری از فرصت هایی که در آینده پیش می آید، نگهداری می شود. که دراین راستا داشتن سطح بهینه ای از وجه نقد برای شرکت حائز اهمیت بسزایی می باشد.
نگهداری داراییهای نقدی، هزینه های خاص خود را به همراه دارد. نگهداری زیاد وجه نقد توسط شرکت ها، می تواند منجر به شکل گیری تضاد نمایندگی بین مدیران وسهامداران شود که این امر ممکن است باعث افزایش اختیارات مدیریت گردیده و باعث آسیب رساندن به منافع سهامداران شود؛ به عبارت دیگر، نگهداری وجه نقد بالا، منجر به هزینه فرصت برای شرکت می شود؛ چرا که وجوه نقد دارای نرخ بازده پایینی می باشد و به طورآشکاری بر بازده بازار و همچنین بر عملکرد عملیاتی شرکت ها اثر می گذارد؛ ازطرفی عدم نگهداری وجه نقد کافی برای شرکت هایی که با محدودیت تأمین مالی روبرومی شوند، ممکن است باعث از دست رفتن فرصت های سرمایه گذاری آینده شود و از اینرو بر عملکرد آتی و بازده شرکت ها تأثیر منفی داشته باشد؛ با وجود این، برخی دیگر ازتئوریها از مزایای نگهداری وجه نقد سخن می گویند و معتقدند که شرکت ها به دلیل استفاده از فرصت های سرمایه گذاری احتمالی آینده، اقدام به نگهداری وجه نقد بالایی میکنند که در این صورت با نادیده گرفتن تئوری تضاد نمایندگی، انتظار افزایش بازده وعملکرد آتی شرکت ها را دارند.
از آنجایی که شرکت هادارای یک مانده نقد بهینه می باشند؛ از این رو در این مطالعه،انتظار داریم نگهداری وجه نقد کمتر یا بیشتر از مقدار بهینه، اثر معکوسی بر عملکرد آینده شرکت ها داشته باشد.
 

۱-۲      بیان موضوع و تبیین مساله تحقیق

مشکل اصلی:
این که یک شرکت چه میزان وجه نقد را نگهداری می نماید، به وسیله عوامل مختلفی از قبیل هزینه های معاملاتی، هزینه های فرصت و عدم تقارن اطلاعاتی تحت تأثیر قرارمی گیرد. در بازارهای مالی، همواره هزینه های معاملاتی وجود دارد. این هزینه ها وهزینه های فرصت از دست رفته، به شرکت ها اطمینان می دهند تا اقدام به نگهداری سطح بهینه ای از دارایی های نقدی نمایند. مشکل عدم تقارن اطلاعاتی نیز باعث ایجاد تقاضای احتیاطی برای مانده های نقد می شود؛ زیرا وجود عدم تقارن اطلاعاتی، باعث افزایش مشکلات و هزینه تأمین مالی خارجی می شود؛ از این رو عدم تقارن اطلاعاتی بین شرکت ها و بازار سرمایه، انگیزه ای احتیاطی برای تقاضای نقدینگی شرکت ها است(اولر و پیکونی،۲۰۱۲،۲۳۰) و لذا می توان گفت مشکل اصلی که در این تحقیق به دنبال حل آن می باشیم این مطلب است که اضافی و یا ناکافی بودن وجه نقد چه تاثیراتی می تواند بر بازده ی آتی داراییها داشته باشد.

 
 
ابعاد مشکل:
وجوه نقد از منابع مهم و حیاتی در هر واحد انتفاعی است و ایجاد توازن بین وجوه نقد در دسترس و نیازهای نقدی، مهمترین عامل سلامت اقتصادی هر واحد انتفاعی است .از آنجا که هم شرکت هایی که وجه نقد کافی نگهداری نمی کنند و هم شرکت هایی که وجه نقد زیادی نگهداری می کنند، مشکلات زیادی دارند؛ از این رو، این مطالعه به بررسی اثرات انحراف از وجه نقد بهینه برآوردی و کفایت وجه نقد بر عملکرد آینده شرکت ها (نرخ بازده داراییهای عملیاتی آینده) و هزینه های مالی شرکت در شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می پردازد.
ابهام اساسی:
ابهام اساسی که در این تحقیق وجود دارد این است که شرکتها چه میزان وجه نقد شرکتها نگه دارند تا هم پوشش هزینه های جاری آنها را دهد و هم بتوانند به سرمایه گذاری های بیشتر پرداخته و در نهایت بازدهی بالاتری را ایجاد نمایند . در نهایت منظور از نگهداری سطح بهینه وجه نقد  این است که پول با هدف و امید انجام معاملات سودآور و بهره برداری از فرصت هایی که در آینده پیش می آید، نگهداری شود.و بزرگترین ابهام در این راستا این مطلب می باشد که چه میزان وجه نقد نگهداری گردد تا بازدهی داراییهای شرکت حداکثر گردد.
پس از بررسی اهمیت نگهداری میزان بهینه ای از وجه نقد، به بررسی این موضوع پرداخته شده است که در صورت انحراف شرکت ها از وجه نقد بهینه برآوردی و کفایت وجه نقد عملکرد آینده و همچنین هزینه های مالی آنها که در این مطالعه از طریق نرخ بازده داراییهای عملیاتی آینده و هزینه های مالی شرکت  اندازه گیری شده است، تحت تأثیر قرار می گیردیا خیر؟
با توجه به آنچه در بالا مطرح شد محقق در این تحقیق به دنبال درک این مطلب می باشد که چه تاثیری حجم نقد بر عملکرد آتی و هزینه های مالی شرکت دارد ؟
مشکل اصلی که در این تحقیق به دنبال درک آن می باشیم این است که ناکافی و یا اضافی بودن وجه نقد در شرکتها چه تاثیراتی می تواند بر بازدهی داراییهای عملیاتی آینده و همچنین هزینه های مالی وامها داشته باشد و همچنین این مطلب به عنوان یک مسئله چالش برانگیز در ذهن  محقق مطرح گردیده است که اگر وجه نقد شرکت کفایت لازمه جهت پوشش وجوه پرداختی بابت سود نقدی و خرید داراییهای ثابت را نداشته باشد در این صورت چه تاثیراتی بر بازدهی داراییهای عملیاتی آینده و هزینه های مالی وامها خواهد داشت ؟

۱-۳     اهمیت و ضرورت تحقیق