رشته حسابداری

پایان‌نامه دکتری در رشته حسابداری: مدل­بندی رابطه بین دارایی­های نامشهود و عملکرد شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

 
مدل­بندی رابطه بین دارایی­های نامشهود و عملکرد شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران
 
 استاد راهنما:
دکتر محمد نمازی

متن پایان نامه :
 
فهرست مطالب
 
 
عنوان                                                                                                                   صفحه
 
فصل اول: کلیات پژوهش. ۱
۱-۱- مقدمه. ۲
۱-۲- بیان مساله پژوهش. ۳
۱-۳- اهمیت پژوهش. ۶
۱-۴- اهداف پژوهش. ۷
۱-۵- سوال­های پژوهش. ۸
۱-۶- فرضیه ­های پژوهش. ۹
۱-۷- روش انجام پژوهش. ۱۲
۱-۷-۱- جامعه و نمونه آماری ۱۲
گردآوری داد­ه­ها ۱۳
۱-۷-۳- روش تجزیه و تحلیل داده­ ها ۱۴
۱-۸- متغیرهای پژوهش. ۱۵
۱-۹- استفاده­کنندگان از نتایج ‌پژوهش. ۱۵
۱-۱۰- تعریف واژه­های کلیدی ۱۵
۱-۱۰-۱- دارایی­های نامشهود. ۱۵
۱-۱۰-۲- اموال فکری ۱۶
۱-۱۰-۳- کیو توبین ۱۶
۱-۱۰-۴- ارزش افزوده اقتصادی ۱۶
۱-۱۱- ساختار پژوهش. ۱۷
فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش. ۱۸
۲-۱- مقدمه. ۱۹
۲-۲- مبانی نظری ۲۰
۲-۲-۱- تاریخچه دارایی­های نامشهود و اهمیت این دارایی­ها ۲۰
۲-۲-۲- ماهیت دارایی­های نامشهود. ۲۱
 
 
عنوان                                                                                                                              صفحه
۲-۲-۳- روش­های ارزیابی دارایی­های نامشهود. ۲۴
۲-۲-۳-۱- روش­های ارزیابی مبتنی بر نسبت ۲۵
۲-۲-۳-۲- روش­های ارزیابی مبتنی بر اندازه ۲۶
۲-۲-۳-۳- روش­های ارزیابی ترکیبی ۲۷
۲-۲-۴- الزامات گزارشگری دارایی­های نامشهود. ۲۸
۲-۳- رابطه دارایی­های نامشهود با عملکرد شرکت ۳۱
۲-۴- پیشینه پژوهش. ۳۶
۲-۴-۱- پیشینه داخلی ۳۶
۲-۴-۲-  پیشینه خارجی ۴۴
۲-۵- خلاصه فصل ۵۴
فصل سوم: روش اجرای پژوهش. ۵۵
۳-۱- مقدمه. ۵۶
۳-۲- سوال­های پژوهش. ۵۷
۳-۳- روش پژوهش. ۵۸
۳-۴- قلمرو پژوهش. ۵۹
۳-۵- جامعه پژوهش. ۵۹
۳-۶- مدل پژوهش. ۶۰
۳-۷- فرضیه ­های پژوهش. ۶۲
۳-۸- متغیرهای پژوهش. ۶۷
۳-۸-۱- متغیرهای مستقل ۶۷
۳-۸-۲- متغیرهای وابسته. ۶۹
۳-۸-۳- متغیرهای کنترلی ۷۱
۳-۹- روش گردآوری داده‌ها ۷۱
۳-۱۰- روش­های آماری مورد استفاده در پژوهش. ۷۲
۳-۱۰-۱- آزمون تفاوت میانگین ۷۲
۳-۱۰-۲- ضریب همبستگی ۷۴
۳-۱۰-۳- مدل­سازی معادله ساختاری ۷۴
۳-۱۱- روایی و پایایی پژوهش. ۷۷
۳-۱۲- خلاصه فصل ۷۸
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل یافته‌ها ۷۹
۴-۱- مقدمه. ۸۰
۴-۲- آمار توصیفی داده­ ها ۸۰
۴-۳- آزمون استنباطی ۸۳
 
عنوان                                                                                                                              صفحه
۴-۳-۱- آزمون فرضیه اول. ۹۱
۴-۳-۲- آزمون فرضیه دوم. ۹۲
۴-۳-۳- آزمون فرضیه سوم. ۹۳
۴-۳-۴- آزمون فرضیه چهارم. ۹۴
۴-۳-۵- آزمون فرضیه پنجم. ۹۴
۴-۳-۶- آزمون فرضیه ششم. ۹۵
۴-۳-۷- آزمون فرضیه هفتم. ۹۶
۴-۳-۸- آزمون فرضیه هشتم. ۹۶
۴-۳-۹- آزمون فرضیه نهم. ۹۷
۴-۳-۱۰- آزمون فرضیه دهم. ۹۸
۴-۳-۱۱- آزمون فرضیه یازدهم. ۹۸
۴-۳-۱۲- آزمون فرضیه دوازدهم. ۹۹
۴-۳-۱۳- آزمون فرضیه سیزدهم. ۱۰۰
۴-۳-۱۴- آزمون فرضیه چهاردهم. ۱۰۱
۴-۳-۱۵- آزمون فرضیه پانزدهم. ۱۰۱
۴-۳-۱۶- آزمون فرضیه شانزدهم. ۱۰۲
۴-۳-۱۷- آزمون فرضیه هفدهم. ۱۰۳
۴-۳-۱۸- آزمون فرضیه هجدهم. ۱۰۳
۴-۳-۱۹- آزمون فرضیه نوزدهم. ۱۰۴
۴-۳-۲۰- آزمون فرضیه بیستم. ۱۰۵
۴-۳-۲۱- آزمون فرضیه بیست و یکم. ۱۰۵
۴-۳-۲۲- آزمون فرضیه بیست و دوم. ۱۰۶
۴-۳-۲۳- آزمون فرضیه بیست و سوم. ۱۰۷
۴-۳-۲۴- آزمون فرضیه بیست و چهارم. ۱۰۸
۴-۴- تحلیل­های اضافی ۱۱۰
۴-۴-۱- گروه خودرو، ماشین­آلات و فلزات ۱۱۰
۴-۴-۲- گروه شیمیایی و دارویی ۱۱۵
۴-۴-۳- گروه معادن و کانی­ها ۱۱۸
۴-۴-۴- گروه سایر صنایع. ۱۲۲
۴-۴-۵- آزمون کلی ۱۲۶
۴-۵- خلاصه فصل ۱۳۱
فصل پنجم: بحث، نتیجه گیری و پیشنهادها ۱۳۲
۵-۱- مقدمه. ۱۳۳
عنوان                                                                                                                              صفحه
ی بر نتایج به دست آمده از پژوهش. ۱۳۳
۵-۳- بحث و نتیجه گیری ۱۴۰
۵-۴- پیشنهادهای پژوهش. ۱۴۴
۵-۵- پیشنهادهایی برای پژوهشگران آتی ۱۴۵

۵-۶- محدودیت­های پژوهش. ۱۴۶
۵-۷- استفاده­کنندگان نتایج این پژوهش. ۱۴۷
۵-۸- خلاصه فصل ۱۴۹
 
منابع و مآخذ
منابع فارسی.۱۵۱
منابع انگلیسی۱۵۴
پیوستها
پیوست شماره ۱-شرکت­های مورد بررسی.۱۶۵
پیوست شماره ۲-نحوه محاسبه هزینه سرمایه در فرمول ارزش افزوده اقتصادی۱۶۸
 
 
فهرست جدول‌ها
 
عنوان و شماره                                                                                               صفحه
 جدول ۲-۱: خلاصه نتایج پژوهش­های داخلی ۴۳
 جدول ۲-۲: خلاصه نتایج پژوهش­های خارجی ۵۲
 جدول ۳-۱: شرکت­های مورد بررسی ۶۰
 جدول ۳-۲: نحوه محاسبه متغیرهای مستقل پژوهش ۶۹
 جدول ۳-۳: نحوه محاسبه متغیرهای وابسته پژوهش ۷۰
 جدول ۳-۴: فرمول­های آماری مورد استفاده در این پژوهش ۷۳
 جدول ۴-۱: طبقه ­بندی صنایع در این مطالعه ۸۱
 جدول ۴-۲: شاخص­های آماری مربوط به متغیرهای مستقل و وابسته ۸۳
 جدول ۴-۳: نتایج حاصل از آزمون کولموگروف-اسمرینف ۹۰
 جدول ۴-۴: نتایج حاصل از آزمون کروسکال-والیس ۹۰
 جدول ۴-۵: نتایج حاصل از آزمون فرضیه اول ۹۱
 جدول ۴-۶: نتایج حاصل از آزمون فرضیه دوم ۹۲
 جدول ۴-۷: نتایج حاصل از آزمون فرضیه سوم ۹۳
 جدول ۴-۸: نتایج حاصل از آزمون فرضیه چهارم ۹۴
 جدول ۴-۹: نتایج حاصل از آزمون فرضیه پنجم ۹۵
 جدول ۴-۱۰: نتایج حاصل از آزمون فرضیه ششم ۹۵
 جدول ۴-۱۱: نتایج حاصل از آزمون فرضیه هفتم ۹۶
 جدول ۴-۱۲: نتایج حاصل از آزمون فرضیه هشتم ۹۷
 جدول ۴-۱۳: نتایج حاصل از آزمون فرضیه نهم ۹۷
 جدول ۴-۱۴: نتایج حاصل از آزمون فرضیه دهم ۹۸
 جدول ۴-۱۵: نتایج حاصل از آزمون فرضیه یازدهم ۹۹
 جدول ۴-۱۶: نتایج حاصل از آزمون فرضیه دوازدهم ۹۹
 جدول ۴-۱۷: نتایج حاصل از آزمون فرضیه سیزدهم ۱۰۰
 جدول ۴-۱۸: نتایج حاصل از آزمون فرضیه چهاردهم ۱۰۱
 جدول ۴-۱۹: نتایج حاصل از آزمون فرضیه پانزدهم ۱۰۲
 جدول ۴-۲۰: نتایج حاصل از آزمون فرضیه شانزدهم ۱۰۲
 جدول ۴-۲۱: نتایج حاصل از آزمون فرضیه هفدهم ۱۰۳
 جدول ۴-۲۲: نتایج حاصل از آزمون فرضیه هجدهم ۱۰۴
 جدول ۴-۲۳: نتایج حاصل از آزمون فرضیه نوزدهم ۱۰۴
 جدول ۴-۲۴: نتایج حاصل از آزمون فرضیه بیستم ۱۰۵
عنوان و شماره                                                                                               صفحه
 جدول ۴-۲۵: نتایج حاصل از آزمون فرضیه بیست و یکم ۱۰۶
 جدول ۴-۲۶: نتایج حاصل از آزمون فرضیه بیست و دوم ۱۰۷
 جدول ۴-۲۷: نتایج حاصل از آزمون فرضیه بیست و سوم ۱۰۷
 جدول ۴-۲۸: نتایج حاصل از آزمون فرضیه بیست و چهارم ۱۰۸
 جدول ۴-۲۹: خلاصه نتایج حاصل از آزمون فرضیه ­ها ۱۰۹
 جدول ۴-۳۰: ضرایب و معناداری رابطه دارایی­های نامشهود و عملکرد (گروه اول) ۱۱۲
 جدول ۴-۳۱: شاخص­های آماری مربوط به گروه خودرو، ماشین­آلات و تجهیزات ۱۱۴
 جدول ۴-۳۲: ضرایب و معناداری رابطه دارایی­های نامشهود و عملکرد (گروه دوم) ۱۱۶
 جدول ۴-۳۳: شاخص­های آماری مربوط به گروه شیمیایی و دارویی ۱۱۸
 جدول ۴-۳۴: ضرایب و معناداری رابطه دارایی­های نامشهود و عملکرد (گروه سوم) ۱۲۰
 جدول ۴-۳۵: شاخص­های آماری مربوط به گروه معادن و کانی­ها ۱۲۲
 جدول ۴-۳۶: ضرایب و معناداری رابطه دارایی­های نامشهود و عملکرد (گروه چهارم) ۱۲۴
 جدول ۴-۳۷: شاخص­های آماری مربوط به گروه سایر صنایع ۱۲۵
 جدول ۴-۳۸: ضرایب و معناداری رابطه دارایی­های نامشهود و عملکرد. ۱۲۸
 جدول ۴-۳۹: شاخص­های آماری مدل کلی ۱۳۰
 جدول ۵-۱: خلاصه نتایج حاصل از آزمون فرضیه ­ها ۱۳۵
 جدول ۵-۲: خلاصه نتایج حاصل از آزمون­های تحلیلی اضافی ۱۳۷
 
 
فهرست شکل‌ها
 
عنوان                                                                                                         صفحه
 
شکل ۲-۱- انواع دارایی­های شرکت ۲۲
شکل ۲-۲- منابع مبنایی برای سودآوری شرکت ۳۵
شکل ۳-۱- مدل پژوهش. ۶۱
شکل ۴-۱- گروه صنایع مورد بررسی ۸۲
شکل ۴-۲- مقادیر استاندارد شده اموال فکری ۸۴
شکل ۴-۳- مقادیر استاندارد شده دارایی­های نامشهود. ۸۴
شکل ۴-۴- مقادیر استاندارد شده سود خالص. ۸۵
شکل ۴-۵- مقادیر استاندارد شده لگاریتم فروش خالص. ۸۵
شکل ۴-۶- مقادیر استاندارد شده اهرم مالی ۸۶
شکل ۴-۷- مقادیر استاندارد شده بازده دارایی­ها ۸۶
شکل ۴-۸- مقادیر استاندارد شده بازده حقوق صاحبان سهام. ۸۷
شکل ۴-۹- مقادیر استاندارد شده بازده سرمایه گذاری شده ۸۷
شکل ۴-۱۰- مقادیر استاندارد شده ارزش افزوده اقتصادی ۸۸
شکل ۴-۱۱- مقادیر استاندارد شده اضافه ارزش بازار نسبت به دفتری ۸۸
شکل ۴-۱۲- مقادیر استاندارد شده کیو توبین ۸۹
شکل ۴-۱۳- مقادیر استاندارد شده ارزش افزوده بازار ۸۹
شکل ۴-۱۴- مدل مربوط به دارایی­های نامشهود و عملکرد (گروه اول: خودرو، ماشین­آلات و تجهیزات) ۱۱۱
شکل ۴-۱۵- مدل مربوط به دارایی­های نامشهود و عملکرد (گروه دوم: شیمیایی و دارویی) ۱۱۵
شکل ۴-۱۶- مدل مربوط به دارایی­های نامشهود و عملکرد (گروه سوم: معادن و کانی­ها) ۱۱۹
شکل ۴-۱۷- مدل مربوط به دارایی­های نامشهود و عملکرد (گروه چهارم: سایر صنایع) ۱۲۳
شکل ۴-۱۸- مدل مربوط به دارایی­های نامشهود و عملکرد. ۱۲۷
چکیده
 
هدف این مطالعه، بررسی رابطه بین دارایی­های نامشهود و عملکرد شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و مدل­بندی آن است. بنابراین پژوهـش حاضر کاربـردی بوده و از نـوع پژوهش­های شبه­تجربی است. با بهره گرفتن از بانک­های اطلاعاتی موجود، ۱۴۶ شرکت برای دوره ۱۲ ساله ۱۳۸۰ تا ۱۳۹۱ در ۴ گروه طبقه ­بندی شد و مورد بررسی قرار گرفت.
دارایی­های نامشهود نیز به دو گروه دارایی­های نامشهود ثبت شده و ثبت نشده تقسیم­بندی شد. دارایی­های نامشهود ثبت شده از صورت­های مالی و یادداشت­های همراه آن استخراج گردید. برای محاسبه دارایی­های نامشهود ثبت نشده از متغیرهای جایگزین (کیو توبین و اضافه ارزش بازار نسبت به ارزش دفتری) استفاده شد. نتایج حاصل از آزمون ضریب همبستگی جزئی با در نظر گرفتن متغیرهای کنترلی نشان داد که بین دارایی­های نامشهود ثبت شده شرکت­های مورد بررسی و عملکرد مالی آن­ها، بجز سود خالص، رابطه مثبت معنا­داری وجود ندارد. همچنین بین دارایی­های نامشهود ثبت شده و عملکرد اقتصادی نیز، بجز ارزش افزوده اقتصادی، رابطه مثبت معنا­داری وجود ندارد. در حالی که این رابطه در مورد دارایی­های نامشهود ثبت شده در سطح همه گروه­ها و در کل روشن نیست، در مورد دارایی­های نامشهود ثبت نشده بر عکس می­باشد. یعنی ارتباط بین دارایی­های نامشهود ثبت نشده و عملکرد، مثبت معنادار است. با وجود ارتباط معنادار بین دارایی­های نامشهود ثبت نشده و معیارهای عملکرد، شدت این ارتباط برای دارایی­های نامشهود ثبت نشده نیز قوی­تر از دارایی­های نامشهود ثبت شده است. بیشترین همبستگی مثبت معنا­دار بین نسبت کیوتوبین و نسبت بازده دارایی­ها و اضافه ارزش بازار نسبت به ارزش دفتری و سود خالص بدست آمد. همچنین در بین معیارهای عملکرد، معیار سود خالص از ارتباط قوی­تری با دارایی­های نامشهود برخوردار بود. آزمون تحلیل­های اضافی حاصل از مدل­سازی معادلات ساختاری نیز نتایج مذکور را تایید نمود. دارایی­های نامشهود در دو مدل عملکرد مالی و عملکرد اقتصادی نیز مورد بررسی قرار گرفتند. در هردو مدل به دست آمده، ضریب مربوط به دارایی­های نامشهود ثبت نشده معنادار بود. همچنین معناداری ضرایب مربوط به متغیرهای کنترلی تاثیر آن­ها را بر روابط بین دارایی­های نامشهود و عملکرد نشان داد. مدل نهایی حاصل از آزمون­ها در عملکرد مالی و اقتصادی به ترتیب به شرح زیر است:

 
LOGNS×RIA107/0+INDU065/0-LOGNS136/0-FL327/0-UIA649/0+RIA080/0- =FP
 
LOGNS×UIA303/0+ LOGNS063/0+FL136/0+UIA699/0 =EP

  • مقدمه

بشر با پیشرفت سریع فناوری، وارد جامعه­ی دانشی شده است (دراکر[۱]، ۱۹۸۸). در همین راستا، اقتصاد جهانی از یک اقتصاد صنعتی به سوی اقتصاد مبتنی بر دانش[۲] حرکت کرده است. در این اقتصاد دانش­محور، دارایی­های نامشهود[۳] نقش اساسی در موفقیت یک شرکت در دستیابی به اهداف را دارد به گونه­ای که منشا ثروت و رشد، دارایی­های نامشهود (فکری) است (لو[۴]، ۲۰۰۱: ۱). متون اخیر اقتصاد و مدیریت نشان داده­اند که دارایی­های نامشهود نقشی اساسی را در اقتصادهای امروزی نیز ایفا می­ کنند (لندینی[۵]، ۲۰۱۴) به گونه­ای که محصولات و شرکت­ها بر مبنای اطـلاعـات، ایجاد شده و از بیـن می­روند و بیشتر شرکـت­های موفق، شرکت­هایی هستند که از دارایی­های نامشهود خود بهتر و سریع­تر استفاده می­ کنند (بونتیس[۶] و همکاران، ۱۹۹۹: ۳۹۲).
شکاف در حال افزایش بین ارزش بازار و ارزش دفتری شرکت­ها، منعکس کننده وجود و اهمیت دارایی­های نامشهود است (المترنه و بشیر[۷]، ۲۰۱۳: ۱۵۴). دلیل این شکاف مربوط به حرفه حسابداری است که به طور سنتی در مواجهه با شناسایی و اندازه گیری ارزش دارایی­های نامشهود با مشکل مواجه بوده است. با وجود اهمیت دارایی­های نامشهود در اقتصادهای مدرن، مدل پذیرفته شده جامعی که بتواند مفهوم اندازه ­گیری نامشهودها و مقایسه آن­ها در بین شرکت­ها را ارائه دهد، وجود ندارد (چن[۸]، ۲۰۱۲: ۱۳). یکی از دلایل این موضوع، رویکرد محافظه ­کارانه حرفه حسابداری و برتری ویژگی کیفی قابلیت اتکا بر ویژگی کیفی مربوط بودن اطلاعات اسـت. با وجود این، بحث در مورد عدم کفایت رویه­های سنتی گزارشگری برای دارایی­های نامشهود و اینکه آیا شرکت­ها باید محرک­های ارزش دارایی­های نامشهود خود را به روش قابل مقایسه­ای گزارش کنند، از چند سال پیش شروع شده و کشورهای اسکاندیناوی در این زمینه پیشگام هستند (دام[۹]، ۲۰۰۳: xvi). حقیقت این است که حسابداری و گزارشگری شرکت­ها باید واقعیت اقتصادی کسـب و کار و شرکـت­های امـروزی را برای تصمیم ­گیری مدیران و سرمایه ­گذاران و به طور کلی ذینفعان به بهترین روش ارائه دهد و برای رسیدن به این مهم، چاره­ای جز تفکر در مورد بازنگری رویه­های فعلی گزارشگری دارایی­های نامشهود نیست. بنابراین هدف این پژوهش، بررسی رابطه بین دارایی­های نامشهود و عملکرد شرکت­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران برای پاسخ­گویی به این نیاز است.
[۱] -Druker
[۲] – Knowledge-Based Economy
[۳] – Intangible Assets
[۴] – Lev
[۵] – Landini
[۶] – Bontis
[۷] – Al Matarneh and Bashir
[۸] – Chen
[۹] – Daum
 
***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

چون فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به طور نمونه)

99