مهندسی کشاورزی - دامپروری

پایان نامه : بررسی عوامل مؤثر بر مشارکت مرتعداران در طرح‌های مرتعداری

 واحد ارسنجان

دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، گروه منابع طبیعی

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.Sc.)

مقاله - متن کامل - پایان نامه

 گرایش: مرتعداری

عنوان:

بررسی عوامل مؤثر بر مشارکت مرتعداران در طرح‌های مرتعداری

(مطالعه موردی: مراتع شهرستان خاتم – استان یزد)

استاد راهنما:

دکتر سید حمید حبیبیان

استاد مشاور:

دکتر حسین قره داغی


متن پایان نامه :
چکیده:
مشارکت، طی دهه های اخیر به عنوان یک ضرورت عقلانی، اخلاقی و انسانی مهم ترین متغیر توسعه بوده و امروزه در سطوح مختلف توسعه و برنامه ریزی کمتر طرح و پروژه ای را می بینیم که در برنامه های خود مشارکت مردمی را در تمام مراحل مورد توجه قرار ندهد. مراتع نیز از این قاعده مستثنی نمی باشد. بارشهای جوی نامطلوب، اعتبارات تخصیصی نامناسب، عدم جلب توجه بخش خصوصی برای سرمایه گذاری، ضعف تشکیلاتی و کمبود نیرو به خصوص نیروی پرمهارت و تحصیل کرده با رشته تحصیلی مرتبط ضرورت امر را دو چندان می کند. به منظوربررسی عوامل موثر برمشارکت مرتعداران در طرحهای مرتعداری مراتع شهرستان خاتم، ۷ طرح مرتعداری و ۱۴ ممیزی مرتع شهرستان خاتم به صورت تصادفی انتخاب شد. تعداد ۱۱۷ بهره بردار نظرسنجی شدند. روش تحقیق این مطالعه توصیفی و تحلیلی است. ابزار دسترسی به داده های تحقیق پرسشنامه است. پرسشنامه ها در قالب طیف لیکرت طراحی گردید. تجزیه و تحلیل آماری داده با بهره گرفتن از روش­های آماری من ویت نی وکروسکال والیس و همبستگی اسپیرمن به منظور بررسی اختلاف و ارتباط آماری انجام شد. نتایج نشان داد که حداقل سن مرتعداران پرسش شونده ۳۳ سال و حداکثر آن ۹۰ سال می باشد. تمرکز کلی داده های سن در مرکز و حوالی سن ۶۰ سال متمرکز می باشد. کهولت سن بارز است. بی سوادی در سطح نمونه تحقیق با ۴۹ پاسخگو معادل ۸۸/۴۱ درصد بیشترین فراوانی را نشان می دهد. عدم ارائه تسهیلات بانکی و بی اطلاعی بهره برداران از جمله دلایل عدم مشارکت آنها در اجرای پروژه های مرتعی است. درصد قابل توجهی از افراد مورد تحقیق از اهداف طرح مرتعداری اطلاعی ندارند. سن افراد مورد تحقیق با نحوه نگرش آنها به موضوع مهم مشارکت، اختلاف معنی داری ندارد. نگرش افراد مورد تحقیق در ارتباط با تاثیرگذاری طرحهای مرتعداری بر بیکاری معنی دار نیست. اکثر آنها اعتقاد دارند که طرحهای مرتعداری بر بیکاری تاثیر مثبت دارند.

کلمات کلیدی: یزد، خاتم، مشارکت، نگرش سنجی، مرتعدار، طرحهای مرتعداری

ـ۱٫ مقدمه

یکی از شاخص های کلیدی توسعه در هر جامعه­ای مشارکت آحاد مردم در کلیه امور است از این رو اهتمام دست اندرکاران و مسئولان هر جامعه­ای باید بررسی راه های جلب مشارکت مردم در طرح­ها و برنامه­ها باشد. امروزه نقش و اهمیت مشارکت چنان است که اگر مورد غفلت قرار گیرد، حرکت جوامع حرکتی غیر موثر و ناکارآمد (حرکت در جا) خواهد بود و هزینه بالایی­ برای تحولات آتی در بر خواهد داشت. توسعه خود جوش و درون­زا حکم می کند که در تمامی مراحل توسعه و در شرایط مختلف، مبنای کار بر جلب مشارکت مردم محلی در جهت بسیج منابع و نهادینه سازی مشارکت محلی با تاکید بر توانمند سازی و ظرفیت سازی قرار گیرد. مشارکت مردم باعث می شود تا مردم با برنامه ها و عناصر جدید احساس بیگانگی نکنند و از سوی دیگر در طول طراحی و پس از آن در انجام و نگهداری طرح ها سهیم باشند، طرح و محصول به دست آمده را از خود بدانند و در نگهداری و پویایی آن بیشترین همکاری داشته باشند. اهمیت مشارکت در سرنوشت جوامع و زندگی بشر به حدی است که تقریبا زندگی انسانها بدون آن ممکن نیست، تا جایی که در ادیان الهی نیز همواره برآن تاکید شده و در قرآن کریم هم اشارات فراوانی به این موضوع شده است. مشارکت روستاییان در برنامه های توسعه روستایی موضوعی است که نقطه آغاز آن به دهه­های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ برمی گردد. موضوع مشارکت و مکانیزم­های جلب و به کارگیری آن در برنامه های توسعه روستایی همواره مورد توجه برنامه­ریزان ملی و بین ­المللی می­باشد و مفهوم جدیدی از توسعه با عنوان توسعه مشارکتی وارد ادبیات توسعه شده است. واژه مشارکت معادل اصطلاح participation است. این کلمه از ریشه part به معنی قسمت، جزء و بخش گرفته شده است و به سهیم شدن در چیزی و یادگرفتن قسمتی از آن است. گاهی دو اصطلاح partnership و association نیز معادل با اصطلاح مشارکت participation آورده می شود.

99