پایان نامه با واژگان کلیدی فاعل شناسا، قدرت مطلق خداوند

دانلود پایان نامه

يافته ها که هر يک از آن ها مي تواند نقط? آغاز يک طرح تحقيقاتي را شکل دهد.”234
– “هر چند اين مطلب، حاکي از نوعي محدوديت و نقطه ضعف در فان در ليو است، به هيچ وجه بدان معنا نيست که مي توان از اين کتاب غفلت کرد. اين کتاب، پديدارشناسي نظام مند اساسي است و در مطالعات جاري دين، جايگاه تعيين کننده اي دارد.”235
– “اين کتاب نيروي چشمگير ماندگاري دارد. اين کتاب همچنان براي دانشجويان رشت? ما حرف هاي زيادي براي گفتن دارد و انتقاداتي که مي توان بر اين کتاب مطرح کرد عمدتا مربوط به دامنه و تاکيد است. حتي اگر کساني هستند که فکر مي کنند اين کتاب بيش از حد با دين شعايري سنت انتخاب شد? وي مي خواند، آن ها اين نکته را نيز مي توانند دريابند که بخش اعظم کتاب وي، کاملا مستقل از تمام اين هاست. افزون بر اين، حتي کساني که بيشتر به طرح ريزي جهان بيني هاي خاص خود را دارند تا فهم جهان بيني ديگران، بايد اهميت مقوله هايي را که وي به ما ارائه مي کند دريابند. در يک کلام، اين کتاب، پنجره هاي مهمي را به روي ذات و تجلي دين مي گشايد و در مطالعات امروزي جهان بيني هاي ديني و غيرديني، يک اثر کلاسيک باقي خواهد ماند.”236
2/د. گزارشي از محتواي کتاب
بر اساس ترجم? انگليسي کتاب ذات و تجلي دين، اين اثر از پنج بخش به همراه خاتمه و ضميمه تشکيل يافته است. اين پنج بخش عبارتند از:
الف. موضوع دين ب. فاعل شناسايي دين ج. موضوع و فاعل شناسايي در عملکرد متقابلشان د.جهان ه.اشکال و صورت ها
بخش نخست يعني موضوع دين از 21 فصل تشکيل يافته:
1.قدرت 2.نظريه پردازي دربار? قدرت 3.اشيا و قدرت 4. نيرو.هيبت.تابو 5. محيط مقدس: سنگ ها و درختان مقدس 6.محيط مقدس: آب و آتش مقدس 7.جهان مقدسِ بالا 8. “جهان به هم پيوست?” مقدس. حيوانات 9.اراده و صورت 10.صورت مادر 11. قدرت، اراده، نجات 12. منجي 13.قدرت و اراده در انسان: پادشاه 14.مردگان نيرومند 15.صورت مهيب، اراد? شر: ديوها 16.صورت خاص قدرت: فرشتگان 17.قدرت و اراد? صورت داده شده در نام 18.جهان مقدس در پس زمينه.قدرت و اراده در پس زمينه 19.نيروها 20.پدر 21.قادر مطلق
بخش دوم کتاب يعني فاعل شناسايي دين، از سه قسمت تشکيل شده: انسان مقدس، امت مقدس، امر قدسي در درون انسان: روح.
قسمت اول يعني انسان مقدس، از فصول زير تشکيل يافته:
22.حيات مقدس 23.امر مفروض و امر ممکن 24.ميّت 25.بازنما: پادشاه 26.بازنما: جادوگر و کاهن 27.بازنما: سخنگو 28.بازنما: مبلّغ 29.بازنما: منصوب شده 30.قديسان 31.انسان هاي جن زده و اهريمني
قسمت دوم يعني امت مقدس از هفت فصل زير تشکيل يافته است:
33.امت 34.ازدواج.خانواده.قبيله 35.فرقه 36.کليسا 37.ملت و بشريت 38.شراکت قدّيسين
و نهايتا قسمت سوم اين بخش يعني امر قدسي در درون انسان: روح، فصل هاي 39 تا 47 اين کتاب را شکل مي دهند:
39.روح به عنوان يک کل 40.ارواح در صورت جمع 41.صورت روح 42.”روح خارجي” 43.روح الوهيِ به طرز بي مانندي نيرومند 44.روح فناناپذير 45. آفريده 46.قلمروي روح 47.سرنوشت روح
بخش سوم يعني موضوع و فاعل شناسايي در عملکرد متقابلشان، از دو قسمت عمل بيروني و عمل دروني تشکيل شده.قسمت اول يعني عمل بيروني، نوزده فصل زير را در بر مي گيرد:
48.رفتار و جشن 49.تطهير 50.قرباني 51.آيين هاي مقدس 52.شعاير 53.خدمت مذهبي 54.غيب گويي 55.زمان مقدس 56.اعياد 57.مکان مقدس 58.کلم? مقدس 59.کلم? تقديس 60.اسطوره 61.داستان نجات: کلم? خدا 62.کلام انسان: عبارات و دعاي سحرآميز 63.مدح، کودکانه گويي و سکوت 64.کلم? مکتوب 65.بهره مندي از صورت در عبادت 66.بهره مندي از صورت در آداب و سنن
قسمت دوم يعني عمل دروني نيز اين فصول را شامل مي شود:
67.تجرب? ديني 68.پرهيز از خدا 69.بندگي در برابر خدا 70.پيمان با خدا 71.دوستي با خدا 72.شناخت خدا 73.پيروي از خدا 74.پر شدن از خدا 75.عرفان 76.عشق به خدا 77.فرزندان خدا 78.دشمني با خدا 79.تغيير کيش، تولد دوباره 80.ايمان 81.ستايش
بخش چهارم يعني جهان، شش فصل دارد:
82.مسيرهاي منتهي به جهان.قلمروي آفرينشي 83.مسيرهاي منتهي به جهان.قلمروي نظري 84.مسيرهاي منتهي به جهان.اطاعت 85.اهداف جهان.وحي.انسان به عنوان هدف 86.اهداف جهان.وحي.جهان به عنوان هدف 87.اهداف جهان.وحي.خدا به عنوان هدف
بخش پاياني کتاب از دو قسمت اديان و بنيان گذاران تشکيل شده.قسمت اول يعني اديان شامل اين فصول است:
88.اديان 89.اديان دوري و اديان گريز 90.دين نزاع 91.دين فراغت و آرامش 92.دين ناآرامي و شورش 93.پويايي اديان.هماد بيني.رسالت 94.پويايي اديان.احياها.اصلاحات 95.دين فشار و دين صورت 96.دين ابديت و دين رياضت 97.دين هيچ بودن و دين دلسوزي 98.دين اراده و دين اطاعت 99.دين عظمت و دين فروتني 100.دين عشق
قسمت دوم يعني بنيان گذاران نيز فصول زير را تشکيل مي دهد:
101.بنيان گذار 102.مصلح 103.معلم 104.فيلسوف و متکلم 105.الگو 106.واسطه
و سرانجام خاتم? کتاب که فصول پاياني کتاب را شکل مي دهد:
107.پديده و پديدارشناسي 108.دين 109.پديدارشناسي دين 110.تاريخچ? تحقيقات پديدارشناسانه
صرف نظر از محتواي کتاب که به انداز? کافي دربار? ارزش آن سخن گفته شد، نگاهي گذرا به فهرست مطالب کتاب و شاخه ها و زيرشاخه ها، نشان دهند? وسعت اطلاعات نويسنده و تلاشي در خور تحسين در جهت تقسيم داده ها در بخش ها، قسمت ها و فصول متعدد و متنوع و در عين حال متناسب است.

بخش سوم: مقدمه نينيان اسمارت
بر کتاب ذات و تجلي دين
فان در ليو امروزه يکي از بهترين نمونه هاي عالمان قرن بيستم است که برخي از شيوه هاي پديدارشناسي فلسفي را در مطالع? دين به کار برد و آن را از الهيات متمايز دانست. او همانند بسياري از هم نسلهاي دانشگاهيش که در مطالعات اديان متخصص بودند کار خود را با تحصيل الهيات آغاز کرد و در دانشگاه ليدن در هلند در سال 1916م دکتراي الهيات گرفت و از رسال? خود با موضوع خدايان در مصر باستان دفاع کرد. فان در ليو پس از آن که مدت کوتاهي به عنوان کشيش منصوب شده در کليساي اصلاح شد? هلند فعاليت کرد در سال 1918م به سمت تازه تاسيس شده در رشت? تاريخ اديان در دانشگاه خرونينگن منصوب شد؛ سمتي که مستلزم تدريس نيايش هاي ديني بود. وي پس از آن که در سال 1943م مدت کوتاهي توسط آلمان ها در زمان اشغال هلند دستگير شد، بعدها به عنوان نخستين وزير آموزش و پرورش هلند پس از جنگ جهاني دوم به خدمت مشغول شد و اندکي پيش از مرگش در سال 1950م، به عنوان نخستين رئيس انجمن بين المللي تاريخ اديان237 منصوب شد. اين انجمن، همچنان نخستين سازمان بين المللي دانشمندان دين است. امروزه کتاب ذات و تجلي دين فان در ليو را غالبا به عنوان نمونه اي از تلاش هاي اوليه براي تمييز مطالع? دين به عنوان کاري فرهنگي و تاريخي از مطالعات الهياتي ديرپا مي خوانند. برخي از شارحان، توفيق او نسبت به ايجاد اين تمايز را زير سوال برده اند.
اين کتاب، مشهورترين اثر در ميان آثار مورخ دين و الهيدان مسيحي، گراردوس فان در ليو، اهل هلند است. اين کتاب، نمونه اي از يک نوع پديدارشناسي دين است و تجديد چاپ آن به زبان انگليسي، امکان ارزيابي دوبار? دستاوردهاي موجود در آن را فراهم مي آورد. شايد معدودي از دانشمندان معاصر در حوز? مطالعات دين، بر اين باور نباشند که نقدهايي متوجه “ذات و تجلي دين” هست اما همگان تاييد مي کنند که اين کتاب، اثري کلاسيک در اين حوزه است. اين کتاب، همچنان به عنوان انگيزه و نظام بخشي، حرف هاي زيادي براي گفتن دارد و لازم است نقط? آغاز عمده جهت تلاش هاي بيشتر در سنخ شناسي جامع اديان و عناصرشان باقي بماند. من اميدوارم که ويرايش جديد، به طور گسترده اي به بازافروختن علاقه و توجه به نوع خاصي از پديدارشناسي که فان در ليو متکفّل آن شده کمک کند و براي اساتيد و دانشجويان، سودمند بيافتد.
اصطلاح “پديدارشناسي دين”238 به پير دي. شنتپيه دولاسوسايه، استاد دانشگاه آمستردام، در سال 1887م بر مي گردد. وي قبلا از تمايزي که در سنت هگلي رايج شده بود يعني تمايز ميان ذات و تجلي استفاده کرده بود؛ وهمين ايد? پرداختن به دين در صورت هاي ذاتي و گونه هاي متنوع متجلّيش است که به عنوان ترجم? کتاب فان در ليو به انگليسي انجاميد. عنوان کتاب در زبان آلماني، عنوان خشک و بي لطافت Phanomenologie der Religion بود.
چنان که ملاحظه خواهيم کرد، اين دريافت از پديدارشناسي، دو ايد? متمايز را در هم آميخت: ايد? سنخ شناسي و ايد? تعليق239 (در پرانتز گذاشتن يا معلَّق کردن باورهاي شخصي). اما پيش از بحث دربار? اهميت مفهوم روش پديدارشناختي در مطالع? دين در زمان حاضر، ابتدا زندگي و بعضي از انديشه هاي اصلي فان در ليو در اين کتاب را مرور مي کنيم.
حيات فان در ليو از سال 1863 تا 1950م در دوره اي پرتلاطم در تاريخ اروپا بود. اين زمان، مهم ترين دوره براي بسط و توسع? مباني مطالع? تطبيقي دين يا تاريخ اديان نيز بود. او پلي بود ميان مکس مولر (1823-1900م) و نخستين تشکيل انجمن بين المللي تاريخ اديان که وي، نخستين رئيس آن برگزيده شد (اما اندکي پس از آن، درگذشت).
وي از سال 1908 تا 1913م در دانشکد? الهيات ليدن به تحصيل پرداخت و سپس يک نيمسال را در گوتينجن و نيمسالي را در برلين گذراند. او در دين مصر باستان متخصص شد گرچه هست? اصلي تحصيلات وي به سمت کشيش شدن بود: در سال 1916م به کشيشي کليساي اصلاح شد? هلند منصوب شد. درهمين سال، دکتراي خود را به پايان رساند و ازدواج کرد. او در امور مربوط به کليسا فعال باقي ماند ودغدغه اش، اصلاح مراسم نيايش (وي موسيقيدان ماهري بود و از اين رو و نيز بنا به دلايل ديگر، علاق? زيادي به بُعد زيبايي شناختي دين پيدا کرد)، اخلاق، الهيات مسيحي و سياسي سوسيال دموکرات بود. در نخستين دولت هلند بعد از جنگ، وي وزير آموزش و پرورش شد.
کتاب هاي وي عمدتا به دو حوز? پديدارشناسي دين و الهيات مسيحي مي پردازند و شامل آثار زير به زبان آلماني و هلندي مي شوند:
– مسيحيت تاريخي240 (1919م)
– جاده ها و مرزها: مطالعه اي دربار? رابط? دين و هنر241 (1932م)
– پديدارشناسي دين242 (1933م)
– درآمدي بر الهيات243 (1935م)
– انسان اوليه و دين: مطالعه اي مردم شناختي244 (1937م)
– انسان و دين: تلاشي مردم شناسانه245 (1941م)
– نيايش شناسي246 (1940م)
– تاريخچ? نيايش شناسي247 (1939م، به همراه کي.پي.برنت کمپرس248)
– الهيات شعاير مقدس249 (1939م)
– ساعت هاي تامل با نواليس250 [نام مستعار فردريش فون هاردنبرگ، شاعر آلماني] (1943م)
مي توان دريافت که مشغل? ذهني وي ميان دو قطب اصلي علايقش در نوسان بوده است. گرچه کار او در ارتباط با دين و هنر را بايد بهتر شناخت، ترديدي نيست که اثر پديدارشناختي اصلي وي، مهمترين يادگار اوست. نوشته هاي او دربار? دين و زيبايي شناختي پس از مرگش، در سال 1963م تحت عنوان زيبايي قدسي و غير ديني: امر قدسي در هنر251 و با مقدمه اي از ميرچا الياده منتشر شد.
اما گرچه بي ترديد، اين پديدارشناسي فان در ليو است که او را در يادها نگه خواهد داشت، او در اصل يک الهيدان
مسيحي بود و پديدارشناسي، مقدمه اي بر الهيات بود. تصادفي نيست که آخرين واژه هاي کتاب مهم او (صرف نظر از خاتمه) از اين قرار است: “در اينجا، ايماني زندگي مي کند که خداوند بخاطر آن در صورت بشري با محبت، بر روي آن چه در جهان و انسان، عميق ترين است، بر روي گناه خم مي شود، ايماني که قدرت مطلق خداوند بخاطر آن، در چارچوب ظريف و شکنند? انسان حيات به خود مي گيرد. اما در اين نقطه، بند? متفکر و فهيم تحقيق، به نشان? احترام پا پس مي کشد: بيان خود او جايش را به

Author: mitra4--javid

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *