منابع تحقیق درباره بهاء‌الدوله، سپاهيان، العلاء، صمصام

دانلود پایان نامه

آشفته بود. ابو نصر پس از مرگ برادر به تعزيت نشست و طايع به تسليت آمد و ابو نصر به استقبال رفت. پس از پنج روز به حضور او رفت و خلعت و لقب بهاء‌الدوله گرفت.
4-3-7. بهاء‌الدوله پسر عضد‌‌‌الدوله ( ۳۷۹ – ۴۰۳ ه.ق )
شرف‌الدوله در هنگام مرگ، پسرش امير ابو على را به فارس فرستاد. اما پيش از آنكه او به شيراز برسد خبر مرگ شرف‌الدوله رسيد و نگهبانان قلعه‏اى كه صمصام الدوله و برادر ديگرش ابو طاهر فيروز شاه در آنجا زندانى بودند، آنها را رها كردند و تعداد زیادی از ديالمه دور صمصام الدوله را گرفتند. وقتی امير ابو على به شيراز آمد، بين ياران او و اصحاب صمصام الدوله جنگ درگرفت. بهاء‌الدوله ابو على را به پناه خود خواست. وقتی او به واسط رفت، ابتدا او را گرامی داشت. ليكن كمى بعد وي را گرفت و كشت. بعد از آن به اهواز رفت تا بر فارس چیره شود. بهاءالدوله ابومنصور صالحان وزير شرف‌الدوله را با همه منصبداران دولت به جاى خود باقى گذاشت. از تركان دلجویی كرد و زمانی که در اوائل دوران امارت وى ميان ترك و ديلم جنگ در گرفت، جانب تركان را گرفت تا از نفوذ ديلمیان کم کند.
در این هنگام، فخر الدوله كه ولايت رى و همدان و اصفهان را داشت، به عراق حمله کرد. وزيرش، صاحب بن عباد او را به اين كار تشويق ميكرد. زیرا اميدوار بود از بغداد همه ی قلمرو عباسيان را زير فرمان خود آورد. پس از مرگ شرف‌الدوله فرصت را مناسب ديد و فخر الدوله را به تصرف بغداد برانگيخت. وقتى خبر آمد كه فخر الدوله به اهواز رسيده، بهاء‌الدوله مصمم شد سپاه او را پيش از رسیدن به بغداد تار و مار كند. دو حريف در خوزستان روبرو شدند. یاران بهاء‌الدوله اهواز را تصرف کردند.
در اوايل ايام امارت بهاء‌الدوله از يك طرف موصل و ممالك آل حمدان در سال ۳۷۹ ه.ق از دست عمّال آل بويه بيرون رفت. و از طرفى ديگر كرمان را در سال ۳۸۱ ه.ق امير خلف بن احمد صفارى از چنگ ايشان بدر برد. ولى بهاء‌الدوله موصل را بار ديگر در تاريخ ۳۸۲ ه.ق به خود برگرداند. و كرمان را هم در سال ۳۹۰ ه.ق مجددا تسخير كرد. بهاء‌الدوله در سال ۳۸۰ ه.ق از بغداد به خوزستان رفت و ابو نصر خواشاده را به جاى خود بر بغداد نهاد. او وزیر دانش پروری بود که کتابخانه بزرگ او در بغداد زبانزد خاص و عام بود و این همان کتابخانه ای است که در میان کتب شیعه از آن فراوان یاد شده است و از غنای فراوان آن تمجید شده است. وقتی به اهواز رسيد، خبر مرگ برادرش ابو طاهر را آوردند. بهاء‌الدوله به مجلس عزا نشست. سپس ارّجان را تصرف نمود و اموال فراوانی را كه در آنجا بود، به دست آورد. همین که سپاهيان از آن غنیمت آگاه شدند، شورش كردند. او نيز همه ی آن اموال را به آنان بخشيد. سپس ابو العلاء بن الفضل را به نوبندجان فرستاد. سپاه صمصام الدوله در نوبندجان بود. ابو العلاء بن الفضل، آن سپاه را در هم شكست و سپاهيان خود را به همه ی نواحى فارس فرستاد. صمصام الدوله سپاهى به سردارى فولاد زماندار به جنگ ابو العلاء فرستاد. در اين جنگ ابوالعلاء شکست خورد و به ارّجان بازگشت. سرانجام صمصام‌الدوله با بهاء‌الدوله صلح كرد و قرار شد كه فارس و ارّجان ملك صمصام‌الدوله باشد و خوزستان و عراق عرب در تصرف بهاء‌الدوله ماند. با اين شرط بهاء‌الدوله به بغداد بازگشت.169
روابط بهاء‌الدوله و خليفه نيز گرم نماند. در سال ۳۸۱ ه.ق بهاء‌الدوله طايع را خلع كرد و قادر را به خلافت گذاشت. حقيقت اين بود كه او به اموال خليفه طمع داشت. به همین دلیل او را خلع کرده و خانه او را غارت کرد. از جمله كسانى كه شاهد حادثه بودند شريف رضى بود كه تسليم شد و جان سالم به در برد. در آن روز بيشتر بزرگان دولت اهانت ديدند.170
4-3-7-1. تصرف خوزستان‏ به وسيله صمصام الدوله
در سال۳۸۳ ه.ق صمصام الدوله، خوزستان را تصرف كرد. دلیل نقض پيمان صلح بين او و بهاء‌الدوله اين بود كه بهاء‌الدوله، ابو العلاء بن الفضل را به اهواز فرستاد و او در آنجا خود را آماده ميكرد كه به فارس حمله کند. بهاء‌الدوله به او گفته بود كه سپاهيان را به شکل پراكنده به سوى او میفرستد. وقتی تعداد آنها زیاد شد، غافلگيرانه به فارس برود. ابو العلاء به اهواز آمد. بهاء‌الدوله نتوانست سپاهيان را به سوى او بفرستد. صمصامالدوله با خبر شد و سپاهيان خود را به خوزستان فرستاد. ابو العلاء به بهاء‌الدوله نامه نوشت و او را از ماجرا آگاه نمود و درخواست كمكهاى لشكرى كرد. او هم سپاهى بزرگ به کمک او فرستاد. سپاهيان فارس به خوزستان رسيدند. ابو العلاء شكست خورد و به اسارت افتاد. وقتی بهاء‌الدوله اين خبر را شنيد، دچار نگرانى و اضطراب شد. خزانه‏اش نيز خالی شده بود. وزير خود شاپور بن اردشير را به واسط فرستاد تا از مهذب الدوله وام بگيرد. ديلميان بر بهاء‌الدوله شورش و خانه ی وزير را غارت كردند. 171 سرانجام شاپور بن اردشير امور را اصلاح کرد. بهاء‌الدوله در سال ۳۸۴ ه.ق سپاه خود را به سردارى طغان ترك، به خوزستان روانه نمود. اين سپاه به شوش رسيد. ياران صمصامالدوله از آنجا بيرون رفتند و طغان، شهر را تصرف کرد. بيشتر سپاهيان بهاء‌الدوله تركان بودند و سپاه صمصامالدوله ديلميان. علاوه بر آن افراد قبايل تميم و اسد نيز با او بودند. صمصامالدوله با اين سپاه روانه ی شوش شد. در اين نبرد سپاه صمصامالدوله در هم شكست و بسيارى از سپا

Author: mitra4--javid

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *