بین‌المللی، جنگی، قراردادهای

جنگ را دربرمی‌گیرد. اما این گسترش در اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی به نقطه اوج خود رسیده است: ماده3 اساسنامه دیوان یوگسلاوی سابق248نیز “نقض قوانین یا عرف‌های جنگی” را جرم می‌داند و فهرست تمثیلی از آن‌ها را احصاء می‌کند. ماده 3وضع شده است تا به جای سایر نقض‌های فاحش، این نقض شدید را صرف‌نظر از این که نقض در متن یک مخاصمه مسلحانه بین‌المللی یا غیر بین‌المللی واقع می‌گردد را دربرگیرد. هم‌چنین ماده3 اساسنامه فوق یک “قاعده فراگیر249” راتشکیل می‌دهد، به این معنا که نقض شدید هر قاعده حقوق بشردوستانه بین‌المللی، در صورت وجود شرایط لازم، ممکن است به عنوان جنایت مشمول ماده مزبور شناخته شود، این شروط ازسوی شعبه تجدیدنظر دیوان یوگسلاوی سابق در تصمیم مربوط به تشخیص صلاحیت در پرونده تادیچ بشرح ذیل بیان شده‌اند:
1-نقض موردنظر باید تخلف از یک قاعده حقوق بشردوستانه بین‌المللی بشماررود.
2-قاعده باید ماهیتاً قاعده‌ای عرفی باشد، یا چنان مربوط به حقوق معاهداتی است، باید شرایط لازم وجود داشته باشد.
3- نقض موردنظر باید فاحش باشد، یعنی باید نقض یک قاعده حامی ارزش‌های مهم به شما رود، ونقض باید متضمن آثاری فاحش برای قربانی جرم باشد.
4- به موجب حقوق عرفی یا معاهداتی، نقض قاعده باید موجب مسئولیت کیفری فردی برای فرد خاطی باشد.
بنابراین ، ماده 3 اساسنامه دیوان یوگسلاوی سابق ، شامل جنایاتی نظیر شکنجه و تجاوز به حیثیت اشخاص از جمله هتک ناموس به عنف می‌باشد ، هرچند که این جنایات صراحتاً در خود ماده 3 ذکر نشده‌اند.جنایات جنگی در صلاحیت دیوان رواندا ، جنایاتی هستند که در یک مخاصمه داخلی واقع شده‌اند. ماده 4 اساسنامه دیوان رواندا تحت عنوان نقض‌های ماده 3 مشترک کنوانسیون‌های ژنو و پروتکل الحاقی دوم 8 ژوئن 1977 مربوط به حمایت از قربانیان مخاصمات مسلحانه غیر بین‌المللی می‌باشد.
3- جنایات جنگی در اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی 250
به موجب ماده5 اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی ، جنایات جنگی در زمره جنایات خطیر مشمول صلاحیت دیوان است. ماده 8 اساسنامه فهرستی مفصل از مصادیق این جنایت را ارائه کرده است که برگرفته از قراردادهای 1899 و 1907 لاهه (معروف به حقوق لاهه) و قراردادهای 12 اوت 1949 ژنو (معروف به حقوق ژنو) و پروتکل‌های الحاقی 1977 به قراردادهای ژنو است. با توجه به ماده 8 اساسنامه رم جنایات جنگی به چهار گروه تقسیم می‌شوند.
1-3- نقض‌های فاحش 251 قراردادهای ژنو
به موجب قسمت (الف) از بند دوم ماده 8 ، نقض‌های فاحش قراردادهای 12 اوت 1949 ژنو ، یعنی هریک از اعمال مشروحه زیر بر ضد اشخاص یا دارایی‌هایی که تحت حمایت مقررات قراردادهای مربوطه ژنو قرار گرفته‌اند ، جنایات جنگی تلقی می‌شوند.
1- کشتار عمدی
2- شکنجه یا رفتار غیرانسانی از جمله آزمایش‌های زیست‌شناسی
3- فراهم کردن موجبات رنج عظیم یا صدمه شدید به جسم یا سلامتی
4- تخریب و ضبط گسترده اموال که ضرورت‌های نظامی آن را توجیه نمی‌کند و به صورت غیرقانونی و از روی بی‌قیدی انجام شده است.
5- اجبار اسرای جنگی یا دیگر اشخاص مشمول حمایت (قراردادهای ژنو) به خدمت در صفوف نیروهای دولت دشمن
6- محروم کردن اسرای جنگی یا دیگر اشخاص مشمول حمایت از حق محاکمه عادلانه و قانونی
7- تبعید یا انتقال غیرقانونی یا حبس غیرقانونی
8- گروگان‌گیری .
2-3- نقض‌های فاحش قوانین و عرف‌های مسلم حقوق بین‌الملل حاکم بر منازعات مسلحانه بین‌المللی
برابر قسمت (ب) از بند دوم ماده 8 ، دیگر نقض‌های فاحش قوانین و عرف‌های مسلم حقوق بین‌الملل و حاکم بر منازعات مسلحانه بین‌المللی ، یعنی هریک از اعمال مشروحه زیر جنایات جنگی به شمار می‌روند :
1- هدایت عمدی حملات بر ضد مردم غیرنظامی در کلیت آن یا بر ضد افراد غیرنظامی که مشارکت مستقیم در مخاصمات ندارند.
2- هدایت عمدی حملات بر ضد اهداف غیر نظامی .
3- هدایت عمدی حملات بر ضد کارکنان تأسیسات ، مواد ، واحدها یا وسایل نقلیه‌ای که در کمک‌رسانی بشردوستانه یا مأموریت‌های حفظ صلح به موجب منشور ملل‌متحد به کار گرفته می‌شوند ، مادام که آن‌ها از حمایتی برخوردارند که به غیرنظامیان یا اهداف غیرنظامی به موجب حقوق بین‌المللی منازعات مسلحانه داده شده است.
4- انجام عمدی حمله‌ای با علم به اینکه چنین حمله‌ای باعث تلفات جانی یا آسیب به غیر نظامیان یا خسارت به اهداف غیر نظامی یا آسیب گسترده ، درازمدت و شدید به محیط زیست خواهد شد و آشکارا نسبت به مجموعه فایده نظامی ملموس و مستقیم مورد انتظار از آن ، بیش از اندازه است.
5- حمله یا بمباران شهرها ، روستاها ،مناطق مسکونی یا ساختمان‌هایی که بی‌دفاع بوده و اهداف نظامی نیستند ، با هر وسیله‌ای که باشد.
6- کشتن یا زخمی کردن رزمنده‌ای که سلاح خود را بر زمین گذاشته یا وسیله‌ای برای دفاع ندارد و یا از روی اختیار تسلیم شده است.
7- سوء استفاده از پرچم متارکه که جنگ یا پرچم ، نشان‌ها و لباس‌های متحدالشکل دشمن یا سازمان ملل یا علایم مشخصه قراردادهای ژنو ، به طوری که منجر به مرگ یا آسیب شدید به اشخاص شود.
8- اقدام مستقیم یا غیرمستقیم دولت اشغالگر برای انتقال بخش‌هایی از جمعیت غیرنظامی خود به سرزمینی که اشغال می‌کند ، یا تبعید یا انتقال تمام یا بخش‌هایی از جمعیت سرزمین اشغالی در داخل یا به خارج این سرزمین .
9- هدایت عمدی حملات بر ضد ساختمان‌هایی که برای مقاصد مذهبی ، آ
موزشی ، هنری ، علمی یا خیریه اختصاص‌یافته و حمله به آثار تاریخی ، بیمارستان‌ها و مکان‌های تجمع بیماران و زخمی‌ها ، مشروط بر آن‌که آن مکان‌ها اهداف نظامی نباشند.
10- در معرض نقض بدنی یا هر نوع آزمایش پزشکی یا علمی قراردادن اشخاصی که تحت سلطه طرف دیگر هستند که نه درمان پزشکی ، دندان‌پزشکی یا بیمارستانی شخص موردنظر آن را توجیه می‌کند و نه در جهت منفعت وی صورت گیرد و موجب مرگ یا خطر جدی برای آن شخص یا اشخاص می‌شود.
11- کشتن یا زخمی کردن خائنانه 252 افرادی که به دولت یا ارتش دشمن تعلق دارند.
12- اعلان این مطلب که به احدی رحم نخواهد شد.
13- تخریب یا ضبط اموال دشمن ، مگر آن‌که ضرورت‌های جنگ چنین تخریب یا ضبط اموالی را ایجاب نماید.
14- اعلان این مطلب که حقوق و دعاوی اتباع طرف دشمن در هر دادگاهی منسوخ ، معلق یا غیرقابل قبول است.
15- اجبار اتباع طرف دشمن به شرکت در عملیات جنگی بر ضد کشور خود ، هرچند آن‌ها پیش از شروع جنگ در خدمت دولت متخاصم بوده‌اند.
16- غارت شهر یا محلی ، گرچه غلبه بر آن با زور صورت گرفته باشد.
17- به کار بردن سم یا سلاح‌های سمی .
18- استفاده از گازهای خفه کننده سمی یا سایر گازها و تمام سیالات ، مواد یا ابزارهای مشابه
19- استفاده از گلوله‌هایی که به آسانی در بدن انسان منبسط یا پخش می‌شوند ، مانند گلوله‌هایی که دارای پوست سختی هستند که تمام هسته را نمی‌پوشانند ، یا آن‌که شکاف‌هایی روی پوسته ایجاد شده است.
20- به کار بردن سلاح‌ها ، پرتابه‌ها ، مواد و روش‌های جنگی که دارای خاصیت آسیب‌رسانی بیش از حد هستند یا موجب رنج غیرلازم می‌شوند یا آن‌که ذاتاً بدون تمیز و تفکیک (اهداف) و مغایر حقوق بین‌المللی منازعات مسلحانه هستند ، مشروط بر آن‌که این سلاح‌ها موضوع منع جامع بوده و از طریق اصلاحیه‌ای مطابق مقررات مربوط در مواد 121 و 123 در ضمیمه الحاقی به این اساسنامه درج شود.
21- تجاوز به کرامت شخص به ویژه رفتار موهن و تحقیرآمیز .
22- ارتکاب تجاوز جنسی ، برده‌گیری جنسی ، اجبار به فحشای جنسی ، حاملگی اجباری ، آن چنان‌که که در بند 2 (و) ماده 7 تعریف شده است ، عقیم کردن اجباری ، یا هر شکل دیگر از اشکال خشونت جنسی که موجب نقض فاحش قراردادهای ژنو می‌شود.
23- بهره‌برداری از حضور اشخاص غیرنظامی یا دیگر اشخاص برخوردار از حمایت به منظور مصون نگه‌داشتن نقاط ، مناطق یا نیروهای نظامی معین از عملیات نظامی .
24- هدایت عمدی حملات بر ضد ساختمان‌ها ، مواد ، واحدها و وسایل نقلیه پزشکی و افرادی که نشان‌های مشخصه قراردادهای ژنو را مطابق حقوق بین‌المللی بکار می‌برند.
25- تحمیل گرسنگی به غیر نظامیان به عنوان روش جنگی ، یا محروم کردن آنان از موادی که برای بقای آن‌ها ضروری است ، از جمله جلوگیری آگاهانه از رسیدن کمک‌های امدادی پیش‌بینی شده در قراردادهای ژنو .
26- بسیج داوطلبانه یا اجباری کودکان زیر پانزده سال در نیروهای مسلح ملی یا بکار گرفتن آنان برای مشارکت فعال در کارهای جنگی .
3-3- نقض‌های فاحش ماده 3 مشترک قراردادهای ژنو در مخاصمات مسلحانه غیر بین‌المللی
براساس قسمت (ج) از بند دوم ماده 8 اساسنامه رم ، در حالت وقوع نزاع مسلحانه غیر بین‌المللی ، نقض‌های فاحش ماده 3 مشترک در چهار قرارداد 12 اوت 1949 ژنو ، یعنی هریک از اعمال ارتکابی زیر بر ضد اشخاصی که هیچ‌گونه شرکت فعالی در مخاصمات ندارند ، از جمله افراد نیروهای مسلح که سلاح‌هایشان را بر زمین گذاشته‌اند و کسانی که به سبب بیماری ، جراحت ، حبس یا هر علت دیگری از شرکت در جنگ ناتوان هستند ، جنایت جنگی محسوب می‌شود :
1- خشونت برضد جسم و جان به ویژه قتل عمد از هر نوع ، قطع عضو ، رفتار بی‌رحمانه و شکنجه.
2- تجاوز به کرامت شخص به ویژه رفتار موهن و تحقیرکننده .
3- گروگان‌گیری .
4- صادر کردن احکام و اج

Author: mitra4--javid

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *